Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/656 K.2023/655

Yukarıda isim ve adresleri yazılı taraflar arasında mahkememizde görülen davanın açık yargılaması ve dosyanın tetkiki sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

davacı vekili özetle; müvekkili şirkctin, 2012 yılından itibaren PVC Streç Film üretimi konusundaki projelerini başarıyla yerine getirdiğini ve faaliyetlerini ihracat bazında sürdürdüğünü, bugüne dek yapmış olduğu ihracat işlemlerinde hiçbir problem yaşamayan müvekkili şirketin davalılar tarafından zarara uğratıldığını, Müvekkili şirketin yapmış olduğu ihracat işleminde ihracatçı/satıcı/amir

konumunda olarak vesaik mukabili ödeme yöntemini belirlediğini, dava dışı

muhatap/ithalatçı/alıcı ... şirketi ile 30.11.2020 tarihinde kurduğu satış

sözleşmesi ve proforma fatura gereği 73.062,00 USD bedelin tahsili için müşterisi bulunduğu bir nolu davalı ... Bankasına başvuru yaparak vesaik mukabili

tahsilat belgelerini teslim ettiğini, ...ye teslim edilen belgelerin dolaşım belgesi, konişmento, ticari fatura ve

çeki listesinden oluştuğunu; müvekkili şirketin 08.01.2021 tarihinde bu belgelerin

orijinallerini dava dışı tahsilat bankası ....ya gönderilmek üzere

davalı .... “alındı” kaşesi ihtiva eden teslimat kaşesi ile birlikte teslim

edildiğini, ilgili belgelerden sadece satış sözleşmesine ilişkin bilgilerin müvekkili

şirket tarafından doldurulduğunu, davalı .... şirketinin seçiminin tamamen davalı

... ye ait olduğunu, ayrıca evrakın ICC 522’ye tabi sayılması koşulunun da

davalı ... tarafından getirilmiş olduğunu, gereken işlem ücretlerinin ise

müvekkili şirket tarafından ödendiğini; Davalı ...nin almış olduğu vesaiki .... referans numarası ile

numaralandırarak diğer davalı ... şirketine üç gün sonra 11.01.2021 tarihinde

teslim ettiğini;

İlgili dokümanı alan davalı ...’nin 12.01.2021 tarihinde ... takip numarası ile gönderiyi taşımaya başladığını, kargo etiketinden de anlaşılacağı üzere gönderiyi business dokumant olarak nitelendirdiğini; Müvekkili şirketin emtia bedelini tahsil için muhatap ... Bankası ...

Şubesine başvurduğunda söz konusu vesaikin İtalya gümrüğünde kaybolduğu

bilgisinin verildiğini, müvekkili şirketin kayıp bilgisine ilk kez 02.02.2021 tarihinde

vakıf olduğunu; Vesaikin kaybolduğu bilgisi üzerine emtianın 02.02.2021 tarihinde emtianın

taşıyıcısı dava dışı ... Lojistik şirketine, dava dışı alıcı ile yaşanan problem

nedeniyle emtianın geri çekilmesi talimatının verildiğini, ... Lojistik tarafından

konteynır numaraları üzerinden yapılan kontrollerinde emtianın orijinal

konişmentosu karşılığında alıcı .. şirketine teslim edildiğinin ortaya çıktığını; Aradan geçen zaman içerisinde davalıların müvekkili şirketin zararlarını

gidermediğini, müvekkili şirketin davalı ...ye 19.02.2021 tarihinde ödeme

talebinde bulunduğunu, ancak davalı ...nin bedelsiz olarak kendilerinin ibra

edilmesi talebini içeren ibraname hazırladıklarını, zararın karşılanmamasına gerekçe

olarak 522 nolu broşür kapsamında belgelerin gönderilmesinden kendilerinin

sorumlu olmamasını gösterdiklerini; 19.03.2021 tarihinde ise her iki davalıya da 72.828,30 Euro tutarındaki zararın

ödenmesi gereğinin noter aracılığı ile ihtar edildiğini, ancak her iki davalının cevabi

ihtarnameleriyle reddettiklerini; ICC 522 sayılı broşür hükümlerinin kanun veya uluslararası antlaşma olmadığını,

ancak ticari teamül, örf ve adet, sözleşme şartı ve genel işlem şartı olarak

nitelemelerin olduğu, dava konusu bakımından ise sözleşme metnine davalı banka

tarafında yerleştirilmesi nedeniyle genel işlem koşulu ile karşı karşıya bulunulduğu

ve bu nedenle içi hukuku hükümlerine aykırılık oluşturamayacağı, ICC kurallarının

emredici hukuk kuralı olamayacağının açıkça broşürde yer aldığını;

Somut ilişkide davalı ...nin yegâne ediminin dava konusu belgelerin tahsil

bankasına ulaştırmaktan ibaret olduğunu; 08.01.2021 tarihli “alındı” kaşeli belgede kargonun ... ile gönderilmesi ibaresinin

bulunmasına rağmen bu kısmın müvekkili şirket tarafından doldurulmadığını sadece

satış sözleşmesine ilişkin hususların doldurulduğunu davalı ...’nin davalı ...nin ifa yardımcısı olduğunu ve onun kusurlu davranışlarından TBK m.115-116

gereği sorumlu olduğunu Müvekkili şirketin alelade bir posta hizmeti almak için ...ye başvurmadığını; Söz konusu vesaikin 13.01.2021 tarihinde kaybolmasına rağmen davalı ....nin 19 gün geçtikten sonra müvekkili şirketi bilgilendirdiğini ve bu bilginin

paylaşılmasından tam bir gün önce emtianın alıcı tarafından teslim alındığını, dolayısıyla davalı ... nin sadakat ve özen yükümlülüğüne uymadığını, müvekkilinin menfaatlerini gözetmediğini (TMK m.2; TTK m.18/2; TBK m.506); Davalı ... şirketinin söz konusu vesaiki Salerno İline ulaştırmasına rağmen ne yazık

ki tahsilat bankası yerine kötü niyetli olarak dava dışı alıcı ... şirketine teslim

ettiğini, bu şirketin de emtiayı elindeki belgelerle bedelsiz olarak gümrükten

çektiğini ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik 72.828,30 Euronun ihtarname

tarihi olan 19.03.2021 tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanunun 4/a maddesi gereği

işletilecek faiziyle birlikte fiili ödeme tarihindeki TCMB’nin kuru üzerinden davalılardan

müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek müvekkili şirkete ödenmesine, yargılama

giderleri ile vekalet ücretinin davalılar üzerine yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

davalı .... Bankası A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili bankanın tahsilat bankasına vesaikin gönderilmesine aracılık ettiğini, vesaikin taşıma sırasında kaybolmasından dolayı davanın diğer davalıya yöneltilmesi gerektiğini; Davacı yanın sunulan delilerden başka delil sunmasına muvafakatlerinin olmadığını, Müvekkili banka davacı tarafından iddia edilen vakıaya taraf olmadığından davanın

husumet yönünden reddi gerektiğini, müvekkili bankanın davacını talimatlarını

yasalar ve ICC 522 sayılı broşür kapsamında basiretli bir tacir gibi yerine getirdiğini,

tahsilat işlemine aracılık etme işini tam ve eksiksiz yaptığını; davacının 08.01.2021 tarihli tahsilat talimatında vesaikini ... ile gönderilmesi

talimatının açıkça yer aldığını, bu seçimin müvekkili tarafından yapılmadığını, 522 sayılı broşür hükümlerinin bağlayıcı olmadığı iddiasının yerinde olmadığını;

Davacı yanın müvekkili bankanın kayıp durumunu geç bildirdiği ve sadakat

hükümlerini ihlal ettiği iddialarının yerin olmadığını 522 sayılı broşürde bankaların

kendi kontrolü dışımdaki nedenlerle ortaya çıkan zararlardan sorumlu olmadıklarını

(m.14), tahsilat bankasına zarfın boş teslim edilmesinden dolayı vesaikin

ulaşmadığını; davacının uluslararası ticaret ile iştigal eden bir şirket olduğunu, kendisine düşen

dikkat ve özeni yerine getirmemiş olmasının sonuçlarını müvekkili bankaya yıkmaya

çalıştığını;

davanın ihracat işleminde alıcı konumundaki ... şirketine ihbar edilmesi

gerektiğini beyan ederek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... Tic. A.Ş. Vekili cevap dilekçesinde özetle; Huzurdaki davada davacının aktif husumet ehliyetinin bulunmadığını, hava taşıma

kaynaklı ihtilaflarda ilgili konvansiyonlara göre taraf sıfatının gönderice ya da alıcı

üzerinde olduğunu, davacı ile aralarında sözleşme olmaması nedeniyle pasif husumet

ehliyetinin de olmadığını; Konişmentonun doldurulmasının gönderenin sorumluluğunda olduğunu, diğer

davalı ...nin her ne kadar gönderinin ihracat belgesi olduğunu beyan

etmesine rağmen 0,5 kg gönderi için özel menfaat beyanında bulunmadığını, sadece

“busenessdocument” yazmanın özel menfaat beyanı anlamına gelemeyeceğini; Somut olayda Montreal 99 hükümlerinin uygulanması gerektiği ve bu konvansiyona

göre müvekkili şirketin sorumluluğunun mutlak sınırlı sorumluluk olduğunu beyan ederek davanın reddini savunmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, alacak isteminden ibarettir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; Davalı ... tarafından diğer davalı ...’ye taşınması için teslim edilen ... referans numaralı vesaiklerin taşıma sırasında kaybolup olmadığı, kayboldu ise davalıların sorumluluğunun bulunup bulunmadığı, Montreal 99 Konvansiyonu hükümlerine

göre davalı ... bakımından sınırlı sorumluluk hükümlerinden yararlanıp

yararlanamayacağı ve davalıların dava konusu zararda sorumluluk miktarlarının

belirlenmesi noktasında toplandığı anlaşılmıştır.

Tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları re'sen belirlenerek taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesinde uzmanlık gerektiren yönler olduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır.

Mahkememizce 22/12/2022 tarihli bilirkişi kök raporu ve 19/04/2023 uyap tarihli bilirkişi ek raporundaki tespitin olayın oluş şekline uygun görülmesi nedeniyle bilimsel veri ve içeriğe sahip denetime elverişli kabul edilmiş, hükme esas alınmıştır.

Davacı ile davalı banka arasında 22.8.2016 tarihli (Ticari Müşteri Sözleşmesi) bulunmaktadır.

08.01.2021 tarihli yazıda özetle 72.828,30 Euro değerde 29.12.2020 tarihli ve

.... nolu fatura kapsamında emtianın vesaik mukabili ihracat işlemiyle ilgili

yükleme işleminin gerçekleştirildiği, ekli evrakların ithalatçının bankasına (.../TNT/…..)

ile gönderilmesi istenmektedir. Söz konusu yazıda ICC 522 kurallarının uygulanacağı atfı bulunmaktadır. Belge davacı

tarafından imzalanmıştır.

Taşıma Senedi (... Nolu (Kargo Takip No)) ve Gönderinin Takibi

Gönderen davalı ... Bankası, gönderilen davacının müşterisinin bankası ..., gönderinin varacağı yer Salerno- İtalya, gönderinin ağırlığı 0,5 kg, içeriği

Buseniss Document (ticari belge) olduğu anlaşılmaktadır. İlişikteki gönderi takip çizelgesine göre gönderi 13.01.2021 tarihinde varma yerin

Salerno’da ithalatçının bankasına teslim için sunulduğu, fakat alıcı tarafından kabul

edilmediği (Recipientrefuseddelivery) şerhi ile davalı ...’nin sisteminde yer aldığı, davalı ...tarafından 11.01.2021 tarihli ihracatın “vesaik mukabili ödeme” koşullu ve emtia bedelinin 72.828,30 Euro olduğuna ilişkin swift’i alıcının bankası ...’ya gönderdiği anlaşılmaktadır.

Mail Yazışmaları: ... şirketi görevlisi ...’den davacı şirket görevlisi ...’na

gönderilen 03.02.2021 tarihli mailde emtianın alıcı tarafından orijinal konişmentosu

karşılığında 01.02.2021 tarihinde teslim alındığı ve bu nedenle artık geri çekilmesinin söz

konusu olmadığı ifade edilmektedir.

Davacı ile taşıyıcı link şirketi arasındaki daha önceki mailerden emtianın geri çekilmesi

talebinin davacı tarafından 02.02.2021 tarihinde taşıyıcı link şirketine verildiği

anlaşılmaktadır.

Davalı ... Bankası görevlisi ... tarafından davacı şirket yetkilisi ...’a gönderilen 25.02.2021 tarihli mailde özetle; ... ile davacı şirketin bilgilerini yasa ve

prosedür gereği paylaşmalarının mümkün olmadığı ve bu nedenle davacı şirketten bir muvafakatname talep edildiği görülmektedir. Davacı şirketin bu muvafakatnameyi

02.02.2021 tarihli yazıları kapsamında verdiği anlaşılmaktadır.

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmaları, celp edilen bilgi ve belgeler, alınan bilirkişi kök ve ek raporu ile tüm dosya kapsamına binaen; Davacı ile davalı banka arasında 22.8.2016 tarihli Ticari Müşteri Sözleşmesi bulunduğu, Somut olayda davacı yan şirketin satıcı ithalatçı, davalı yapı kredi bankası muhbir

banka ve davalı ... şirketi ise posta hizmeti veren ve taşıması sırasında evrakın

kaybolduğu şirket olduğu; davalı ...’nin sorumluluğu açısında Montreal 1999 Konvansiyonu hükümlerinin

uygulanacağı ve bu sorumluluğun emtianın brüt kg başına 22 SDR olduğu, dava konusu emtianın 0,5 kg olduğu ve bir kg karşılığı 22 SDR ile sınırlı sorumlu olduğu,

bu miktarın karar tarihi itibari ile TCMB Kurları dikkate alınarak Euro türünden

sorumluluk miktarının belirlenmesi gerektiği itibar edilen bilirkişi raporunda tespit edilmiş olup güncel kur fiyatına göre sorumluluk miktarının 28,34 Euro olduğu (MonK m.22-24);

Davalı Yapı Kredi Bankası ile davacı şirket arasındaki ilişkinin vekalet ilişkisi olduğu,

aralarındaki sözleşmeye göre ICC 522 sayılı Broşür hükümlerinin sözleşme şartı

haline getirildiği, bu nedenle davalı ....nin dava konusu vesaikin ayrıntılı

incelenmesinden ve postadaki kaybından sorumlu olmadığı, ancak davacının ödeme

sürecine davalı bankayı dahil etmesindeki amacın, adi bir posta hizmeti almaktan öte

tahsilat risklerini azaltmak olduğu ve bu nedenle davalı bankanın bilgi birikimi ile

uzmanlığında yararlanmak olduğu, bankacılığın özel izin ve ruhsat gerektiren bir iş olması da dikkate alınarak dava konusu zararın sevkiyat öncesi ve kargonun postada

kaybolması sonrasındaki özen ve sadakat yükümlülüğünün ihlaline dayandığı, Davalı .... Bankasının sigorta ve özel menfaat beyanı yapmadan veya

yapılmasını sağlamadan vesaiki sevkiyata tabi tuttuğu;

Sevkiyata tabi vesaiki bir asıl bir fotokopi şeklinde karma ederek iki ayrı

kurye ve birer gün ara ile göndermesi halinde kaybolmanın ortaya çıkardığı

riskin minimuma ineceği, davalı bankanın sevkiyatı kendi adına yapmasına göre numarası ile sevkiyat

evrakı kendi uhdesinde bulunduğundan sevkiyat aşamalarını takip ve kontrol

etmesi gerektiği, ancak İthalatçının bankasının 14.01.2021 tarihinde vesaiki

teslim almayı reddetmesine rağmen davacıyı haberdar etmediği, dava konusu zararın tamamından (72.838,30 Euro) davalı .. şirketinin davacıya karşı sorumlu olduğu, ancak bunun 28,34 Euro kısmı ile sınırlı olmak üzere davalı ...’nin müşterek ve müteselsil sorumluluğu bulunduğu, davacı yanın davasını, davalı bankaya karşı vekalet sözleşmesine dayanarak; davalı

...’ye karşı ise TBK m.507/3 gereği yöneltebileceği anlaşılmakla davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

08/06/2023 Başkan ... · ¸e-imzalıdır · Üye ... · ¸e-imzalıdır · Üye ... · ¸e-imzalıdır · Katip .... · ¸e-imzalıdır