Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/1112 K.2023/1138

Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dilekçesinde özetle; Müvekkiline ait ticari defterler ve resmi belgeler müvekkiline ait ... Mah ... Sok. No.... ..../İstanbul adresindeki işyerinde 07.12.2022 tarihinde yaşanan su baskını sonucu zayi olduğunu, tüm bu resmi belge ve defterlerin su baskını sebebi ile okunamayacak ve kullanılamayacak durumda olduğunu, bahsi geçen sebeplerle işbu ticari belgeler hakkında zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı usulüne uygun meşruhatlı davatiyeye rağmen davaya cevap vermemiş, duruşmalara katılmamıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları re'sen belirlenerek taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesinde uzmanlık gerektiren yönler olduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır. Taraflar tacir olup delil olarak ticari defterlere dayanıldığından TTK'nun 83 ilâ 85 ve HMK'nun 222. maddeleri uyarınca tarafların ticari defter ve belgeleri üzerinde konusunda uzman bilirkişi marifetiyle bilirkişi incelemesi yapılmıştır.

Bilirkişi 12/06/2023 havale tarihli raporunda. Zayi belge talebinde bulunan davacı tacir vasfı taşıdığı, zayi belgesi talebi su baskını olayının öğrenildiği tarihten itibaren on beş günlük süre içerisinde yapıldığı, (07.12.2022 günü belgeler taşındığı işçi tutanak beyanlarına göre.

08.12.2022 günü olayla birlikte zayi belge dilekçesi verildiği tespit edilmiştir) Davacı hakkında herhangi bir vergi incelemesi, defter ve belge istenmesi durumunun mevcut olmadığı, SGK borcu olmadığı, (Vergi Dairesi ve SGK yazıları içeriği) 01.01.2012 - 31.12.2012, 01.01.2013 - 31.12.2013 ,01.01.2014 - 31.12.2014, 01.01.2015 - 31.12.2015, 01.01.2016 - 31.12.2016 tarihleri arasında düzenlenen sayısı belli olmayan alış faturaları, satış faturaları, irsaliye faturaları, tahsilat ve tediye makbuzları.

2012 yılı Yevmiye Defteri, 2012 yılı Envanter Defteri, 2012 yılı Defteri Kebir dosya içeriği resim ve bilgilerle kısmen okunamaz ve tahrif olduğu, resmi defter ve belgelerin saklanması mecburiyeti ve bilgi işlem makinasının da aynı zamanda zarar görmesi hususunda ilgili iş sahibinin kısmi kusurunun olduğunu bildirmiştir.

Dava, TTK 82. Md gereğince zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

6102 sayılı TTK'nın 82/7. maddesine göre; bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa; tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren, otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Maddede düzenlenen otuz günlük süre hak düşürücü süredir.

Davacının anılan yasa maddesinden yararlanabilmesi için bir taraftan defterlerin ve belgelerin korunması amacı ile gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyağa uğramanın onun iradesi dışında elinde olmayan bir neden ile meydana gelmiş olması zorunludur.

İleri sürülen mücbir nedenin dayandığı olayların defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olup olmadığı araştırılmalı ve irade dışında defter ve vesikaların tamamen veya kısmen kaybı yahut yok olması sonucu oluştuğunda mücbir neden kabul edilmelidir.

Tacirin TTK'nun 82/7. maddesindeki düzenlemeden faydalanabilmesi için öncelikle ticari defterlerin korunması amacıyla gerekli dikkat ve ihtimamı göstermiş olması zorunludur.

Tüm dosya kapsamına nazaran; davacı iddiasının su baskınına dayalı olduğu ve ancak meydana gelen su baskını olayında bir kusuru olmadığı, ticari kayıtlarının korunması iç,in gerekli dikkat ve özeni gösterdiği, su baskınının meydana geldiği yerde dava konusu defter ve belgelerin bulunduğu ve bu olay sonucu zarar gördüğü hususları ispat edilememiş olup ispatlanamayan iddialar doğrultusunda davacının davasının reddine karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · ¸ Hakim ... · ¸