Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/73 K.2024/1186

Yukarıda isim ve adresleri yazılı taraflar arasında mahkememizde görülen davanın açık yargılaması ve dosyanın tetkiki sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

davacı vekili özetle; davacı tarafından borçlu/davalıya karşı Antalya Genel İcra Müdürlüğünün ...... sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalı/ borçlunun haksız olarak ödeme emrine itirazda bulunduğunu, davalı/borçlu şirketin itirazı haksız olup itirazın iptali gerektiğini, ..... ile davalının bir kolu olarak faaliyet gösteren ve hissedarları aynı olan ....

Ticaret Limited Şikreti (UHter Travel) arasında 30.4.2012 tarihinde bir Yurt İçi Yetkili Bileti Satış Acenteliği “YYBSA” sözleşmesi akdedildiğini, davalı bu şubesi adına yapılan sözleşme kapsamında iç hat bileti sattığını, 1 Şubat 2013 tarihli........ sözleşmesi kapsamında........ akredite acente olan davalının, ...... tarafından tüm havayolları adına akdedilen işbu........ acentelik sözleşmesi kapsamında diğer üye havayolları gibi davacı Ortaklık dış hat biletlerinin satışını, bu tarihten borçlarını ödememesi üzerine yetkilerine son verilen 16.10.2019 tarihine kadar yaptığını, .....

117’i aşkın ülkede 275 havayolunu temsil eden kısa adı ile “.....” olarak bilinen “Uluslararası Hava Taşıyıcıları Birliği” olduğunu, davacı ortaklığın, havayollarının oluşturduğu hedefi havayolları ve acenteler arasında yarattığı işbirliği ile sektör ürünlerinin dünyanın her noktasında tüketiciye en uygun şekilde ulaştırılması olan, kar amacı gütmeyen, uygulama ve kararları ile sektöre yön veren bu bağımsız organizasyonun üyesi olduğunu, ......’dan akreditasyon alan acenteler kendilerine .... acan üye havayolu şirketlerine ait biletleri zaman zaman doğrudan havayolarının sağladığı sistemler üzerinden,

bazı durumlarda GDS denen genel dağıtıma sistemlerinin sağladığı terminalleri kullanarak, kimi zaman da kendi kurdukları Sistemleri havayolu sistemlerine entegre ederek doğrudan kendi teknolojilerini kullanarak düzenlediğini, duruma göre doğrudan yolcuya ve/veya havayolları ile bilet düzenlemeyi mümkün kılan bir anlaşması olmayan talep sahibi non- ....... tabir edilen........ olmayan diğer seyahat acenteleri adına üye havayollarının biletlerini düzenleyebildiklerini, davalı ile davacı ortaklık arasındaki acentelik ilişkisinin esas olarak yukarıda arz edilen sözleşme tarihinden çok daha eskiye dayandığını,

davalının çalışma biçimi ve davacı tarafından henüz........ olmayan bir acente ile neden YYBSA sözleşmesi akdi ile iç hat bilet satış yetkisi verildiğinin anlaşılması, davalının takip konusu borcu ödememesinden çok daha büyük bir zarara sebebiyet verirken yıllar içinde kurulan bu güven ilişkisini nasıl kötüye kötüye kullanıldığını, izah edebilmek bakımından önemli olduğunu, davalının bağlı olduğu seyahat acentesi niteliği taşıyan diğer şirketlere de kısaca değinilmesi icap ettiğini, hissedarların, yönetim biçimleri, yolcu portföyleri,

kontrolleri ortak olan üç firma aracılığı ile davacı uğratıldığı toplam zararı takip tarihi itibariyle 3.355.474,88 TL olduğunu, taraflar arasında ilişkinin esasen 2012 yılında değil, 16 Aralık 1998 Tarihli “.....” kapsamında........ akreditasyonu kazanan .....

Reklam Pazarlama Turizm Organizasyon İthalat İhracat ve Dahili Ticaret Limited Şirketi ile doksanlı yılların başlarında başladığını, son olarak sözleşme revizyonuna gidilmesi nedeniyle 29.04.2011 tarihinde yenilendiğini ve ihtilaf tarihine kadar kesintisiz devam ettiğini, takip borçlusu firma ile henüz........ akreditasyonu kazanmamasına rağmen, YYBSA sözleşmesi akdedilmesinin sebebinin de işte bu doksanlı yıllardan bu yana devam eden ve davacı ortaklık nazarında adı geçen üç firmanın yönetimlerinin, kontrollerinin aynı olması nedeniyle tek bir acentelik ilişkisi olduğunu, davalı Istanbul merkezli çalışırken,

teknoloji yatırımları ile Seyahat Acentesi olmasının yanı sıra, havayollarının biletlerini düzenleme yetkisi olmayan alt acentelere ve müşteri potansiyeli olan diğer sektör katılımcılarına sağladığı sistemlerle kendi satış kodları ile bilet düzenleme imkanı sağlayan büyük bir konsolidatör acenteye dönüştüğünü, bu itibarla taleplerini kurduğu sistem üzerinden düzenleyen firmalardan sadece acente olarak değil, adeta bir genel dağıtım ağı olarak çalışması hasebiyle teknoloji firması olarak da kazanç elde ettiğini, satış ağı yaptığı global anlaşmalarla Ortadoğu, Latin Amerika ve Orta Asya/Eski Rus Federasyonu ülkelerine kadar yaygınlaştığını,

işte satışları ve yatırımları ile sektörde bu tabloyu kuran davalının kuruluşu 1985 yılına dayanan ..... seyahat Acentesinden sonra, işbu dava konusu ..... ve diğer bir şubesi olan .....

Turizm Acenteleri için de ....’nın aradığı teminat ve diğer ...... sertifikasyonu olan personel istihdamı şartlarını kolayca yerine getiren davalının ..... akreditasyonu ve akabinde havayollarından CIP alması güç olmamış, tüm sektör davalıya güvendiğini, yapılanma farklı şehir ve farklı tüzel kişilikler gibi görünmekle birlikte esasen ortada tek bir acentelik ilişkisi ve tek bir muhatap bulunduğunu, davalının her ne kadar Istanbul’da her üç firma aleyhine başlatılan icra takiplerine karşı yetki itirazında bulunduğunu,

gerek işbu hukuki sürecin başlamasının dayanağı ilk acentelik sözleşmesinin Istanbul’da ve ikamet adresi Istanbul/ Bakırköy olan davacı ortalığın biletlerinin satışı işi olması ve her halükarda düzenlediği davacı ortaklığın, bilet bedellerini aradaki güveni kötüye kullanarak acentelik sözleşmesi ve genel hükümlere aykırı bir şekilde ihlal etmek suretiyle ödemeyen davalının borcunun konusu, alacaklının ikametgahında ifası gereken bir para borcu olduğundan davaya bakmaya yetkili mahkemeler de davacı ortaklığın ikametgahının bulunduğu Istanbul/ Bakırköy mahkemeleri olduğunu, işbu nedenlerle davamız muhterem mahkeme nezdinde ikame edildiğini,

seyahat acentesi ..... akreditasyonu aldığında, .....’nın üyesi olan havayolları adına imzaladığı tek bir sözleşme ile havayolu ile ayrıca bir acentelik sözleşmesi imzalamalarına gerek olmadan üye havayolları adına bilet düzenleme yetkisi kazandığını, ...... ile sözleşme imzalayıp teminatı yatıran acentelere bir kullanıcı adı ve şifresi verilmekte ve acenteler bu kullanıcı adı ve şifresi ile kendilerine .... tanımlanması halinde havayolu nam ve hesabına bilet düzenleyebildiklerini, bir havayolu istemez ise ...... acentesine bilet düzenleme yetkisi verilmeyeceğini,

ancak yukarıda ifade edilen süreç içinde davalı sadece davacı ortaklıktan değil, Türkiye’de faaliyet gösteren ..... havayollarının tamamından akreditasyon aldığını ve davalı ortaklık yanında, 8 adet havayolunu daha yarattığı bu güven ilişkisini kullanarak zarara uğrattığını, bu itibarla takibe yapılan itirazın bütünüyle mesnetsiz ve kötü niyetli olduğunu, İata acentelerinin çalışma sistemlerinin dava dilekçelerinde açıkladıklarını, bu sistem ve süreç içinde miktarı belirlenen teminat, acentelerin bilet bedellerini ödememesi halinde nakde çevirmekte ve üye havayolları arasında alacak oranında paylaşıldığını,

Bakiye alacağı olan havayolları ödeme yapmayan acenteye karşı münferit yasal süreç başlatıldığını, acentelik ilişkisi gereği davalını, ortaklık adına satışını yaptığı uçak biletlerinin ve diğer hizmetlerin bedelini, ..... sistemi aracılığı ile ödemekle yükümlü olduğunu, ..... başlıklı 1. Maddesine göre, işbu sözleşmenin akdi ile, acente ile havayolu arasında ilgi ülkede geçerli ....... kapsamında bir acentelik ilişkisi kurulduğunu, sözleşmenin ...... in Agreement başlıkı 2. Maddesine göre;

acente ve havayolu arasındaki Hukuki ilişkinin kuralları ....., “seyahat acenteleri el kitabı” ve bölgedeki .....r’un zaman zaman güncellediği kurallara göre revize edilmekte, duruma göre ilgili diğer .... tavsiye ve kuralları, teamülleri uygulandığını, Sözleşmenin Selling Carrier’s Services başlıkı 3. Maddesinin 3.1. fıkrasında;

acentenin havayolu ve havayolunun otorizasyon verdiği diğer taşıyıcıların dokümanlarını düzenleme ve satış ve Yolcu ile havayolu adına bir taşıma sözleşmesi kurulmasının geçerlilik koşulu olan Yolcu adına bir trafik dokumanının (taşıma hakkı sağlayan bilet vs.) düzenlenmesi ile karşılığı olan bedeli tahsil işlemleri de dahil olmak üzere tüm gerekli işlemleri yapmakla sorumlu olduğunu, Sözleşmenin 4. Maddesinde, acentenin mahaldeki mevzuata uyacağını, sözleşmenin ..... başlıklı 7. Maddesinin 7.1. fıkrasında acentenin ancak bedelini aldığı biletleri düzenleyeceği ve acentenin düzenlediği biletin bedelini havayoluna ödemekten sorumlu olduğu.

7.2. maddede acentenin tahsil ettiği bilet bedellerinin malikinin havayolu olduğu, 7.4. maddede, acentenin ödemeden acze düşmesi halinde sözleşme konusu tüm alacakların muaccel olacağını, sözleşmenin 17. Maddesinde ise ihtilaflara acentenin merkezinin bulunduğu mahaldeki hukukun uygulanacağın düzenlendiği,

davalı bu sözleşme ve diğer ..... kuralları ile her halükdarda genel hükümlere göre acente sıfatı ile bedelini davalı ortaklığa ödemeği taahhüt ettiği düzenlediği uçak biletlerinin bedelini, ...... sistemi üzerinden davacı Ortaklığa ödemek yerine, kendi uhdesinde tutmuş bedeli, davacıya aktarma ödeme yükümlülüğünü yerine getirmediğini, tercümesini sunulan...... acentelik sözleşmesine göre acente bedelini tahsil etmediği bilet düzenleyemeyeceğini, ve düzenlediği biletin bedelini ödeme borcunun da acentenin olduğunu,

davalının biletlerin bedelini önemli bir kısmı acente olan acentelerden ve kendi müşterilerinden almış ama bu meblağları müvekkile ödemediğini, yapılan işlem bütünüyle bilinçli ve kötü niyetli olduğunu, davalının piyasadan daha yüksek komisyon ve teşvik sözü ile diğer konsolidatör acentelere bilet düzenleyen alt acentelerin taleplerinin kendisine gelmesini sağlamak suretiyle satışlarını arttırdığını, ödemediği dönemdeki satışlarının yüksekliği ile sabit olduğunu, davacının ne yazık ki zaman zaman acentelerin başvurduğu hileli batış yöntemini kullandığını,

BSP ödeme takviminin kazandırdığı süre ve önceden davacı ile 90’lı yıllardan bu yana kurduğu güvenle bir buçuk aylık dönemde üç acentesi vasıtası ile 35 milyon TL bir borç bıraktığını, davalının bu ödemediği borçtan elde ettiği meblağı, teknoloji firması kurmak için kullandığı ve tüm yatırımını buna kaydırdığı duyumlarının alındığını, nitekim bilişim işi yapan personeli dışındaki tüm çalışanlarının iş akitlerine son verdiği,

teknolojisini ve 5 kıtaya yayılan müşteri portföyünü de başka bir firmaya devrettiği duyumlarının alındığını, tüm bu işlemlere karşı her tür dava açma hakkımız saklı kalmak kaydıyla davalının ödememe durumunun bütünüyle ince bir planlama ile yapıldığını, davalını bütünüyle kötü niyetli olduğunu, davalının borçlarını ödememesi nedeni ile teminat mektupları .... tarafından nakde çevrilmiş ise de, davalının aynı şekilde 8 havayolunu daha dolandırdığı için teminatları borçlarını karşılamaya hiç bir şekilde yetmediğini, davalının havayollarına borçlu olduğunu farklı vesilelerle,

personelince kendisine karşı açılan davalarda ikrar ettiği duyumlarının alındığını, bu konuda ayrıntılı olarak bilahare beyanda bulunulacak ve süreç konusunda tanık dinletileceğini, arz edilen ..... sözleşme hükümleri yanında, davalının genel hükümleri de ihlal ettiğini ve bu nedenle takibe yaptığı itirazın yasal dayanağı bulunmadığını, TTK 112.

Mad.sinde bu hususta, acentenin tahsil edilen bilet bedelerini müvekkille/havayoluna ödeyeceğinin düzenlendiğini, diğer taraftan davalı ile davacı arasındaki YYYBSA Yurtiçi Yetkili Bilet satış Acente Sözleşmesinde de davalının düzenlediği bilet için tahsil ettiği bilet bedellerini davacıya ödeyeceğinin düzenlenmesinden ötürü, davalı borçlunun yurt içi bilet satışından doğan borcuna ilişkin itirazı da haksız ve kötüniyetli olup davalının itirazının iptaline ve en az %20 icra-inkar tazminatına karar verilmesi gerektiğini,

davalı borçlunun yukarıda bir kısım hükümlerini kısaca derç ettiğimiz 01.02.2013 tarihli sözleşme ile BSP sistemine dahil olduğunu, .......’nın acenteye bildirimini müteakip, acentenin 15 günlük dönemde sattığı her bilet bedelini havayoluna ödemesi gerektiğini, ....... tarafından yayınlanan, 2019 BSP ödeme takvimini sunduklarını, acentelerin bu takvime göre........’ya ödeme yaptıklarını, .......'nın da bir gün sonra havayolunun hesabına parayı aktardığını, davalı/borçlu kendisine gönderilen bildirim ve ihtarlara rağmen Eylül 2019 döneminden itibaren borçlarını ödemediğini, davalı/borçlunun,

...... dahil bir çok havayolu şirketinin borçlarını ödememesi nedeni ile Ekim 2019 da........ tarafından davalı şirket default (=yükümlülüklerini yerine getiremeyen) ilan edilmiş ve........ nezdindeki akreditasyonu/işlem yapma yetkisinin durdurulduğunu, teminatın nakde çevrildiğini, ancak borcunu karşılamaya yeterli olmadığını, davalı ödeme yapacağı sistemlerinin kapatılmaması gibi taktikleri ile davacıyı oyalama cihetine giderek adeta satış hasılatı üzerinde tam tassaruf sağlamak ve gelirlerini sözü edilen bu yeni yatırımına aktarmak için zaman kazandığını,

işbu takip dayanağının tahsil ettiği ancak ödemediği toplam 9431 biletin bedelini zaptedere, kendi lehine davacı aleyhine ve zararına menfaat sağladığını, davalının satışını yaptığı tüm biletlerin yolcularca kullanıldığını, davacı ortaklık bedelini almadan binlerce yolcuya hizmet vermek durumunda bırakıldığını, ayrıca takip konusu edilmeyen bu uçuşlardan kazanılan uçuş millerini de üye hesaplarına işlemek zorunda kaldığını, bu doğrultuda davacının davalıdan ödenmemiş devre borçlarından toplam 3.355.474,88 T alacağı +faiz ve işlenen miller sebebiyle alacağı bulunduğunu,

miktarın yüksekliği ve davacının yaşatılan mağduriyetin boyutu nazara alınarak, ihtiyati haciz kararı verilmesini talep ettiklerini, borçluların Antalya Genel İcra Müdürlüğü'nün ...... E sayılı dosyasındaki ödeme emrine yapmış olduğu haksız ve kötüniyetli itirazının iptali ile takibin devamına, davalı aleyhine %20 icradan az olmamak üzere inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: davalı şirketin adresinin Muratpaşa/ Antalya olduğunu, davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, Antalya Mahkemelerinin yetkili olduğunu, bu nedenle yetkisizlik kararı verilmesini talep ettiklerini, davalı ile davacı arasında, yurt içi ve yurt dışı uçuşlarına ilişkin farklı sistemler kullanıldığından,

cevaplarını bu şekilde ayrı ayrı yapacaklarını, yurt içi uçuşlara ilişkin taraflar arasında Doğrudan Borçlandırma Sistemi (DBS) kullanıldığını, davacı ile ..... bank arasında imzalanan DBS uyarınca ...... 'Nin iş ilişkisi kurmak istediği acentelerin, ..... bank ile DBS sözleşmesi imzalayarak sisteme üçüncü taraf olarak dahil edildiğini, sisteme dahil olan acentelerin, bankaya aylık bir miktar yatırarak kendilerine limit oluşturduklarını veya banka tarafından acentelere bir kredi limiti tanımlandığını, limitin davacı şirkete bildirildiğini, ve %10'unun davacı tarafından otomatik olarak bloke uygulandığını,

acenteden alacakların telafisi amacıyla bunun uygulandığını, ...... tarafından sisteme her ayın 1'i ile 15'i arasında gönderilen faturalar bir sonraki ay başında, 16'sı ile ay sonu arasında gönderilen faturaların ise bir sonraki ay ortasında otomatik olarak acente limitinden düşülerek banka tarafından davacıya ödendiğini, acente limiti ay sonuna kadar dolması durumunda ...... tarafından yeni fatura kesilmesinin sistem tarafından engellendiğini ve yeni bilet satışının önüne geçildiğini, acentenin borçlu kalmasının imkansız hale getirildiğini, bu sistem uyarınca davalının davacıya borcu olmadığını,

sistemin diğer bir özelliği olan acente limitlerinin dolması veya dolmaya yaklaşması halinde banka tarafından uyarı gönderildiğini, davacı ile çalışan acenteler arasında açık ara en çok satış yapan davalı şirketin satış yoğunluğu nedeniyle, DBS limitinin yetersiz kalması durumunda, henüz ödeme günü gelmemiş faturalara ilişkin ön ödeme yaparak limitin arttırılması ve satışlarının devamlılığını sağladığını, buna istinaden davacı ve ..... bank ile olan yazışmaları sunduklarını, sistemin özü gereği, davacının alacaklarının banka tarafından garanti altına alındığını, bu ilişki nedeniyle davacının alacaklı olmasının mümkün olmadığını,

davalının davacı şirketten alacaklı olduğunu, şirket limiti dolması ve dolmaya yaklaştığı durumda sisteme davalı tarafından ek meblağ yatırılması gerektiğini yaklaşık 3.000.000,00 TL ek tutarın, bilet satışı gerçekleşmemesine rağmen davacı uhtesinde kaldığını, bunun haricinde iptal ve iade edilen biletler nedeniyle davacı tarafından davalıya herhangi bir bedel iadesi gerçekleştirilmediğini, hizmet sunulmamasına rağmen karşılığının alındığını, ayrıca davalıya teşvik ödemelerinin de yapılmadığını, bu alacağa yönelik haklarının saklı olduğunu,

davacı tarafından dosyaya sunulan Yurt İçi Yolcu Bileti Satış Acenteliği Sözleşmesi'nin teminat miktarı ve şartları başlıklı 10. ve ödememenin sonucu başlıklı 16. Maddeleri, davacının iddiaları bakımından önem arz ettiğini, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin maddelerinden anlaşılacağı üzere, davacının gerekli teminatlarını fazlası ile sağladığını, bunun yanında, madde 16'da belirtildiği üzere ödeme yapmayan acentelere yeni bilet stoğu sağlanmayacağının hüküm altına alındığını, Hal böyle iken,

davacı tarafından dosyaya delil olarak sunulan “bedeli tahsil edilmediği halde yolcu uçuşu gerçekleşen bilet listesi” adı altında 9 bin küsur satırlık Excel dosyasına anlam vermenin mümkün olmadığını, davacının delil olarak dayandığı usb içerisindeki belgelerin davacının tek taraflı düzenlediğini, excel kayıtlarından ibaret olduğunu, ilgili kayıtlara istinaden davalıdan alacak talebinde bulunulmasının mümkün olmadığını, iki tacirin arasındaki borç ilişkisinin varlığı için sözleşme veya fatura düzenlenmesi gerektiğini, huzurdaki davada ise davacı ile davalılar arasında herhangi bir sözleşme veya fatura ilişkisinin bulunmadığını,

dosyaya davalı ile davacı arasında yurt dışı uçuşlarına ilişkin imzalanmış tek bir sözleşme bile sunulmadığını, davacının dava konusu ettiği bedele ilişkin hizmetlerin verildiğini kanıtlaması gerektiğini, davalı şirketin usulüne uygun olarak tutulmuş ticari defterleri üzerinde bilirkişilerce yapılacak inceleme neticesinde ortaya çıkacağı üzere, davalının davacıya herhangi bir borcu bulunmadığını beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Antalya Genel İcra Müdürlüğü'nün ..... esas sayılı dosyası, ...... tarafından dosyaya sunulan USB bellek, tercüme evrakları, ticari defterler, ..... bank yazı cevabı, Mahkememizce aldırılan 18/04/2023 tarihli bilirkişi kök raporu, Talimat mahkemesi yoluyla aldırılan 11/04/2023 tarihli bilirkişi kök raporu, Mahkememizce aldırılan 08/01/2024 tarihli karşılaştırmalı bilirkişi ek raporu, Mahkememizce aldırılan 27/08/2024 tarihli bilirkişi ek raporu,

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava Antalya Genel İcra Dairesi'nin ...... esas sayılı dosyasındaki itirazın iptali ile takibin devamına, %20 icra inkar tazminatı tahsili isteminden ibarettir.

Asıl Uyuşmazlığın taraflar arasında yapılan İATA Acentelik sözleşmesi kapsamında Eylül 2019 tarihinden itibaren ödenmeyen bedele ilişkin olduğu tespit edilmiştir.

Çözüm: Taraflarca sunulan delillerle, HMK, TBK, TTK, ve İİK bakımından değerlendirilmesinin yapılmasıdır.

Tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları re'sen belirlenerek taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesinde uzmanlık gerektiren yönler olduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır.

Mahkememizce aldırılan 11/04/2023 tarihli bilirkişi kök raporu, 08/01/2024 tarihli ve 27/08/2024 tarihli bilirkişi ek raporları, bilimsel veri ve içeriğe sahip, denetime elverişli bulunması sebebiyle hükme esas alınmıştır.

Antalya Genel İcra Dairesi ...... esas sayılı icra takip dosyasının incelenmesi;

Bakırköy ..... İcra Müdürlüğü'nün ..... esas sayılı dosyası ile 18/09/2020 tarihinde borçlu ..... Turizm Ticaret Anonim Şirketi aleyhine, alacaklı ..... Ortaklığı tarafından, cari hesaba istinaden, 3.261.401 ,56 TL asıl alacak (İstenen Faiz: %15 Ticari TemerrütFaizi), 94.073,32TL işlemiş faiz, toplamda 3.355.474,88 TL üzerinden takip başlatıldığı, Bakırköy ..... İcra Müdürlüğü'nün ..... sayılı icra dosyasının, 16/12/2020 tarihli kara tensip tutanağıyla, yetkisizlik kararı verildiği, dosyanın Antalya Genel İcra Dairesi ..... esasına kaydının yapıldığı görüldü.

Takibe dayanak olarak 3.261.401,56 TL asıl alacak cari hesap alacağı yani ödenmeyen fatura alacağının talep edildiği anlaşılmaktadır.

Taraf şirketlerin ticari defterleri ve kayıtları mahkememizce ve talimat mahkemesi yoluyla aldırılan bilirkişi raporlarıyla incelenmiş;

Taraf şirketlerin davaya konu yıllara ilişkin ticari defterlerinin 6102 sayılı T.T.K. hükümlerine göre usulüne uygun tutulduğu ve kendi lehlerine delil olma özelliğine sahip oldukları (H.M.K. Md.222/2) yapılan inceleme neticesinde tespit edilmiştir.

Taraflar Arasında Akdedilen Acentelik Sözleşmesi Bakımından Değerlendirme :

Taraflar arasında akdedilen 30.04.2012 Tarihli sözleşme hükümlerinin davaya konu maddeleri şu şekildedir;

Bir taraftan merkezi ..... Havalimanı, Genel Yönetim Binası, Yeşilköy/ İstanbul adresinde olan ..... A.O. ile diğer taraftan; merkezi ..... Mahallesi 2157 Sokak No:6/B Muratpaşa/Antalya adresinde bulunan ........ Bilişim Çözümleri Turizm Ticaret Limited Şirketi (Uhter Travel) arasında aşağıda yazılı şartlarla bir Yurtiçi Yetkili Yolcu Bileti Satış Acenteliği Sözleşmesi akdedilmiş olduğu, sözleşmede ..... A.O. "...... Ticaret Limited Şirketi (Uhter Travel)'de "Acente” olarak adlandırıldığı görülmüştür.

Sözleşmenin 6.maddesi : “….Acentenin bu sözleşme gereğince hangi statüdeki yolculara bilet satabileceği, Sivil Havacılık makamlarının ve ...... 'nin tespitlerine ve bu tespitlerindeki değişikliklere göre ..... ce Acenteye ayrıntılı olarak bildirilir.Acentenin ......talimatlarına uyma yükümlülüğüne, 6.1. ..... ile diğer hava taşıyıcıları arasında akdedilebilecek ve Sivil Havacılık veya makamlarınca onaylanacak sözleşme hükümleri, 6.2. ...... 'nin idari, teknik, ticari, mali ve hukuki zaruretlere binaen verebileceği ve bu sözleşmede ayrıca değinilmemiş hususlardaki talimatları, da dahildir…..”

Sözleşmenin teminat miktarı ve şartları başlıklı 10 .maddesi :

“Acente, bu sözleşme hükümlerine riayetsizliğinden dolayı ...... 'nin aleyhine sebep olabileceği muhtemel zararlar ve kendisine tevdi olunacak yolcu bileti ücretleri İle ilgili olarak ..... 'ye teminat verir. Teminat miktarı 10.000,00- EURO karşıIığı TL'den az olamaz......, verilecek teminatın miktarını tayinde serbest olduğu gibi sözleşmenin akdinden sonra, sebep göstermeksizin bu teminatın, belirteceği miktarda arttırılmasını da isteyebilir. Acente, verilecek süre İçinde teminatın belirttiği miktarda arttırılması hakkında ..... 'nin talebini yerine getirmeyi şimdiden kabul ve taahhüt eder. Hilafına hareket ..... -ye bu sözleşmeyi derhal feshetme yetkisi verir…..”

Sözleşmenin ödememenin sonucu başlıklı 16. maddesi :

“İlgili devrenin son ödeme tarihine kadar devre ödemesini yapmayan Acente hiçbir ihtara gerek kalmaksızın temerrüde düşmüş sayılır. Acente, ödemeyi tamamlamadığı sürece yeni bilet stoğu alamaz.

Acente, ...... tarafından Acentelere bildirilen süre İçerisinde ödeme yapmaması halinde, İlgili Raporlama Döneminin (Satış Devresinin) son gününden İtibaren ödeme yaptığı güne kadar gecikilen her gün İçin T.C. Merkez Bankası Reeskont ve Avans İşlemlerinde uygulanan "İskonto Oranı'nın” 360'a bölünmesi ile bulunacak faiz oranının 2 katı tutarında günlük faiz ödemeyi peşinen kabul ve taahhüt eder. İşbu paragrafta belirtilen uygulama, Acentenin ödemeyi dilediği kadar geciktirebileceği, sözleşmenin diğer maddeleriyle öngörülen sorumlulukların tadil edildiği ya da........'nin akdi ve yasal haklarını kullanamayacağı anlamında yorumlanamaz."

Sözleşmenin sözleşmenin süresi başlıklı 26. Maddesi :

“Bu sözleşme 32/12/2012 tarihinde İmzalanmış olup, ..... tarafindan yukarıda bahsedilen Banka Teminat Mektubunun alındığı tarihte yürürlüğe girecektir ve 31/12/2012 tarihine kadar geçerli olacaktır. Bu sözleşme; içeriğindeki koşullar uyarınca daha önceden feshedilmedikçe veya yürürlüğünün bitiş tarihinden en geç 45 gün önce karşı tarafa ulaşacak şekilde taraflardan biri diğer tarafa sözleşmeye devam etmek istemediğini yazılı olarak bildirmediği takdirde, her seferinde aynı şartlarla sadece bir yıl daha uzatılmış sayılır. Bu sözleşmenin süresinin dolması veya feshi, buradaki tarafların İşbu sözleşme tahtında karşılıklı kazanılmış veya doğacak haklarını veya kalan tahakkuk etmiş borçlarını haleldar etmeyecektir.”

Taraflar Arasındaki Ticari İlişkinin İşleyiş Şekli :

Dava konusu taraflar arasındaki husumetin belirlenmesinde akredite olmak isteyen Acente, bağımsız organizasyon üyesi olan........ ( Uluslararası Hava Taşıyıcıları Birliği ) ya akredite olmak isteyen Acentenin – ........ TURİZM TİC.A.Ş. – .......’nın yerine getirmesini istediği şartları yerine getirdikten sonra akreditasyon için başvurması gerektiği, .......'nın başvuru yapan acentenin başvurusunu kabul etmesi halinde acente - ........ TURİZM TİC.A.Ş.- ile........ arasında sözleşme imzalanacağı, imzalanan bu sözleşme ile acentenin akredite olduğu anlaşılmaktadır.

Akredite olan acente bu defa havayolu şirketleri ile biletleme yetkisi için almak istediği yetki, havayolu şirketleri tarafından talebin olumlu karşılanması halinde yetki verildiği, verilen bu yetki kapsamında ise teminat yatıran acentelere bir kullanıcı adı ve şifresi verilmekte ve acenteler bu kullanıcı adı ve şifresi ile havayolu nam ve hesabına BSP LİNK üzerinden acentenin biletleme yetkisi tanımlanmakta ve acenteye bir üye numarası verilmektedir.

Acente tarafından........ adına düzenledikleri tüm biletler (yurtiçi ve yurt dışı) ilgili ülke BSP ödeme planına göre belirli periyotlarda........ tarafından hesaplanarak rapor hazırlandığı, hazırlanan bu rapor ile Borçlandırma ve geri ödeme planı sistemi üzerinden ( BSP BillingandSettlement Plan ) acenteye bildirildiği , ....... acentelerinin bildirilen satış raporlarına göre hazırlanan bilet bedellerini ilgili ülkede belirlenen banka hesabına ödemeleri gerektiği, .......’nın ise BSP Link olarak adlandırılan bu sistem üzerinden bilet bedellerini........ havayollarına acentelerin stoklarından sattığı bilet miktarları üzerinden ödedikleri anlaşılmaktadır.

Burada davacı şirket ile davalı şirket arasında sözleşme aşamasından sonra doğrudan ticari bir ilişkiden bahsedilemeyeceği, ödemeler........ üzerinden gerçekleştiğinden dolaylı ticari bir ilişkinin mevcut olduğu sonucuna varılabilecektir.

Davalı şirket ile davacı şirket arasında dosyaya sunulu acentelik sözleşmesi ilişkisi gereği davalı şirketin davacı şirket adına satışını yaptığı uçak biletlerinin ödemelerini........ – BSP sistemi aracılığı ile ödemekle yükümlü olacağı anlaşılmaktadır.

Sektörel Değerlendirme :

Mahkememizce aldılan 08/01/2024 tarihli bilirkişi raporunda, bileti satışı, turizm acenteliği, uçak bileti satış acenteliği konusunda uzman bilirkişi ....... nun;

"Uçak bileti satış sisteminin gibi iki farklı şekilde yapılmaktadır.

1-....... Kanalı ile yapılan satışlar

2-Havayolu web sayfası ile yapılan satışlar

Dava konusu alacak borç ilişkisinde dava konusu........ kanalı ile yapılan satışlar ve alacak-borç ilişkisidir. Burada........ Kanalı ile yapılan satışlar ve........ Kanalı ile yapılan ödemeler incelenmelidir.

Davalının konu ettiği ise........ Web sayfası ile yapılan Satışlar ve Web sayfası ile yapılan ödemeler konusudur.

Bu konuda yapılan incelemelerde iç hat uçak bileti konusunda satışlar ve ödemeler konusunda alacak borç ilişkisi konusunda, davacı şirketin davalı şirkete yurtiçi bilet satışları çerçevesinde herhangi bir alacağının veya herhangi bir borcunun bulunmadığı, . ....... kanalı ile sadece........ yurt dışı biletleri satılmamaktadır. ....... ‘ya bağlı seyahat acentaları, .......’ya bağlı tüm havayollarının ulusal ve uluslararası uçuşların biletlerinin satışını yapabilmektedirler. .......’ya yapılan ödemelerin tamamı........’nin bilet ücretleri karşılığı olmak durumunda değildir. ....... ya yapılan ödeme bir havuza yapılan ödeme gibi düşünülmelidir.

Sistemsel olarak........ kanalına yapılan ödemeyi tek bir havayoluna vermemektedir. ....... Tahsil ettiği ödemeleri , satışları oranında havayollarına dağıtmaktadır. Davalının........’ye ödediğini gösterdiği ödemeler........’ya yapılan ödemeler olarak dikkate alınmamalıdır." şeklinde görüş bildirmiştir.

Davacı şirketin acente sayısının çok yüksek olması sebebi ile acentelerini, her acente için ayrı bir muhasebe hesap kodunda değil de, Tek düzen Muhasebe Sistemi Genel Tebliğleri doğrultusunda........ ( Uluslararası Hava Taşıyıcıları Birliği ) adına muhasebe hesabı açtıkları, acentelerin biletleme ve........ üzerinden gerçekleştirilen ödemeleri acentelere verilen üyelik ve kod üzerinden takip ettikleri, .......‘nın davacı şirkete gönderdikleri “Aırlıne Bıllıng Detaıls - Hava Yolu Faturalama Bilgileri" raporları olarak davacı şirkete raporlama bilgisi verdikleri, ....... tarafından verilen raporlama bilgilerinde davacı şirket ile çalışan tüm acentelerin bilgisi de mevcut olmasına rağmen, acenteler verilen kod veya üyelik üzerinden biletleme toplam sonucu da bildirilmektedir.

Davacı şirkete........ tarafından bildirilen "Hava Yolu Faturalama Bilgileri" raporlarında davalı şirketin üyelik kodunun ..... Ho –..... Mah. 2157. Sok. NO:29 Muratpaşa/ Antalya olarak düzenlediği görülmektedir.

Dosyada mübrez........ tarafından Türk Hava Yollarına gönderilen Hava Yolu Faturalama Bilgileri raporlarının 52.367 sayfadan ibaret olduğu, bu raporlardan tarama usulü ile davalı şirkete ait çıkarılan uçuşlara göre, yapılan tüm uçuşlara ait günlük bilgilerin mevcut olduğu, her türlü uçuşların biletlenmesi, bilet iadeleri ve biletleme ile ilgili teknik ve mali olarak bilgiler içerdiği görülmüştür.

Davacı şirketin bu raporlarda belirtilen biletleme, vergi ve diğer mali verilerle ilgili genel toplam bazında ticari defterlerine aktardıkları, acenteler tarafından........ – BSP LİNK üzerinden yapılan ödemeleri ise genel toplamda düşüm yaptıkları tespit edilmiştir. Davacı şirket tarafından davalı şirket adına fatura düzenlemediği ve ticari defterlerinde davalı şirket adına kayıtlı bir fatura bilgisine de rastlanmadığı görülmüştür.

Dava dosyasına sunulan siyah “......” yazılı usb içerisindeki belgelerin incelenmesinde : Uçuşu tamamlanan ancak ödenmeyen ..... Yolcu Biletlerinin sayısının 9.430 adet olduğu, 08 Eylül 2019 döneminden 07.12.2018 dönemine ait davalı ile aralarındaki işlem tutarının 13.660.084,70 TL olduğu........’nın sunmuş olduğu raporlardan çıkarılmıştır.

........ raporlarında, o döneme ait satışların acente bazında detayı verilir.

Muhasebe sistemine ise ilgili dönemin 2 haftalık olarak veri girişi sağlanır. Muhasebe sistemine akan datada acente detayı bulunmamaktadır.

Satışların acente bazındaki detayına........ settlement raporlarından ulaşıldığı, satışların sisteme yansıması sonrasında bankadan tahsilatlar gelir ve kontrollerin yapıldığı, kontrol esnasında satış ve tahsilat arasında fark tespit edildiğine yine........ settlement raporlarının incelendiği, ..... raporunda Non-remittance olarak acentelerin Ortaklığa olan borç kırılımının belirtildiği tespit edilmiştir.

Bu kayıtlar muhasebe sistemine fiş kesilerek atılır ve borç/alacak arasındaki fark kapanmış olur. Böylelikle mutabakat sağlanır.

Satıların acente bazında dökümü........ tarafından Billing Report(satış raporları) olarak haftalık gönderilir. Bilet satış dönemleri 15 şer günlük, gelen satış raporları haftalık olması 1 bilet satış dönemi 2 satış raporu ile kontrol edilir.

Gelen Billing raporları ile muhasebe sistemindeki satışlar birbiriyle uyumlu olduğu görülmektedir. (bknz: 0bsptr........ Satış Raporu Sap Müfteri Munferıt Kalem Lıstesı maili)

Davalı şirketten 2.882.687,27 TL tutarında alacaklı göründüğü, bu alacağında istinaden davacı şirketin kendi içinde davalı şirkete devre ödeme günlerine ilişkin 378.714,29 TL , faiz değişim oranına göre 94.073,32 TL faizi yürüttüğü, yürütülen faiz toplam tutarının 472,787,61 TL olduğu, davacı şirketin ticari defter kayıtlarına göre asıl alacak miktarının ise 2.882.687,27 TL olduğu tespit edilmiştir.

Davacı ...... A.O. tarafından davalı ...... Turizm Tic.A.Ş.’ne ( ..... Turizm Seyahat Acentası ) Bakırköy ..... Noterliğinin ..... yevmiye numarası ile 02.12.2019 tarihinde ihtarname gönderdikleri, gönderilen ihtarnamenin konusunun ise ; “ Birikmiş 3.739.938,22 TRY tutarındaki........ borcuna ilişkin ödemenin iş bu ihtarnamenin tebellüğünden itibaren 8 gün içinde yapılmasının, aksi takdirde alacağın tahsili için her türlü yasal hakkın kullanılacağında dair” ihtar konusunu içerdiği, iş bu ihtarname uyarınca davacının davalıyı 13/12/2019 tarihinde temerrüde düşürmüş olduğu görülmektedir.

Tarafların iddia ve savunmaları celp edilen tüm deliller, mahkememizce aldırılan bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamına binaen;

Somut olayda; davacı tarafından davalı aleyhine, taraflar arasında akdedilen 30.4.2012 tarihinde bir Yurt İçi Yetkili Bileti Satış Acenteliği “YYBSA” sözleşmesi uyarınca, Antalya Genel İcra Müdürlüğü'nün ...... sayılı dosyası ile başlatılan ilamsız icra takibine davalının itirazının iptali talep edilmektedir, davacı ......’nın bilet satışı ile acenta arasındaki ticari ilişkinin niteliği bakımından muhasebesel anlamda farklı kategoride değerlendirilmesi gerektiği, taraflar arasındaki ilişkinin işleyişine göre, sıradan muhasebe ve defter incelemesi yoluyla borç-alacak ilişkisi değerlendirildiğinde yanlış sonuçlar elde edileceği,

davacının bu alacağının ortaklık dış hat biletlerinin satışlarından kaynaklanan borcunu davacıya ödememesinden kaynaklandığı, çünkü........ ve acente arasındaki ilişkinin niteliği gereği........ settlement raporlarının incelenmesi gerekliliği, bu ilişki tespit edildiğinde........

Billing raporları ile muhasebe sisteminin anlaşılabileceği, satışların acente bazında dökümü........ tarafından Billing Report (satış raporları) olarak gönderildiği, gelen Billing raporları ile muhasebe sistemindeki satışların birbiriyle uyumlu olduğu, talimat mahkemesi aracılığıyla sunulan rapor sonucunun, yani borç-alacak ilişkisinin, davacı ve davalı acente arasındaki ilişkinin sıradan muhasebe sistemleriyle açıklanmaya çalışılması sonucunda; davacı........'ye davalı acentenin 18.841.910,72 TL fazla ödeme yaptığı sonucuna ulaşılmış olduğu, bu nedenle hatalı olduğu,

...... bank'dan celp edilen tablolardaki DBS sistemi ile davalı şirket tarafından davacı şirkete ödemeler, davalı şirketin davacı şirkete DBS sistemi ile yaptıkları ödemeleri kendi ticari defterlerine kayıt ettikleri, tarafların ticari defter kayıtları ile karşılaştırılmasında, davalı şirket tarafından yapılan ödemelerin her iki taraf kayıtlarında mevcut olduğu, .......

Billing report(satış raporları), ..... bank'tan celp edilen kayıtlar, tarafların ticari defter ve kayıtlarının detaylı olarak karşılaştırılması neticesinde, davacı şirketin, davalı şirket tarafından yapılan ödemeler neticesinde Yurtiçi Bilet Satışlarına ait olmak üzere davalı şirketten alacak ve/veya davalı şirkete borçlarının olmadığının tespit edildiği, taraflar arasındaki Yurt Dışı bilet satışlarına ilişkin yazılı bir sözleşme bulunmadığı,

burada davacı şirket ile davalı şirket arasında sözleşme aşamasından sonra doğrudan ticari bir ilişkiden bahsedilemeyeceği, ödemeler........ üzerinden gerçekleştiğinden dolaylı ticari bir ilişkinin mevcut olduğu, davalı şirket tarafından yapılan ödemelerin yukarıda açıklandığı üzere davacı şirketçe ticari defter kayıtlarına aldıkları, davalı şirketin ödemeler açısından herhangi bir kaybının olmadığı, davalı tarafın takas/ mahsup talebinin irdelenmesinde, davalı tarafça herhangi fazla bir ödeme gerçekleştirilmediği,

davalı şirketin rapora itiraz dilekçesinde belirttiği iddiaların irdelenmesinde, 29/05/2019 tarihinde, davalı şirket tarafından gönderilen 29/05/2019 tarihinde 500.000,00 TL ve 1.505.376,14 TL olarak toplamda 2.0005.376,14 TL tutar, 30/05/2019 tarihinde gönderilen 1.000.000,00 TL ve 95.426,02 TL olarak iki adet tutarın, toplamda 1.095.426,02 TL olarak, 11/06/2019 tarihinde gönderilen 2.501.000,00 TL ve 500.000,00 TL tutarlı 2 adet ödemenin, 3.001.000,00 TL olarak kaydettiği, davacı şirketin kayıtlarında bulunduğu, bu tutarlar bakımından davalının herhangi bir hak kaybının bulunmadığı anlaşıldığından,

davacının davaya konu icra takibinde taraflar arasındaki Yurt İçi Yetkili Bileti Satış Acenteliği sözleşmesi 16. Maddesi uyarınca devre ödeme günlerine ilişkin oluşan faiz ile birlikte asıl alacak belirlenerek takip başlatıldığı, ancak dosya kapsamına göre davacı şirketin, davalı şirketten Yurt Dışı bilet satışlarına ilişkin 2.882.687,27 TL tutarında alacaklı göründüğü,

davacı tarafça takipte asıl alacağa eklenerek takibe konu edilen Yurt içi bilet satışlarına ilişkin sözleşmenin ödememenin sonucu başlıklı 16. Maddesi gereğince hesap edildiği anlaşılan ve takipte asıl alacağa eklenen 378.714,29 TL'lik devre ödeme günlerine ilişkin faizin asıl alacağa eklenerek talep edilemeyeceği, , faiz olarak talep edilebileceği anlaşıldığından bu miktarın asıl alacak hesabından düşüldüğü, davacı tarafından keşide edilen Bakırköy .....

Noterliği'nin ...... yevmiye nolu, 02.12.2019 tarihli ihtarnamesi ile 13/12/2019 tarihinde davalının temerrüde düşürülmüş olduğu, davacının alacağına istinaden temerrüt tarihi ile icra takip tarihi arasındaki 270 günlük sürede faiz değişim oranına göre hesap edilen faizi talep edilebileceği, ancak taleple bağlılık ilkesi gereği icra takibinde talep edilen 94.073,32 TL'lik işlemiş faize hak kazanıldığı, anlaşılmakla davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Mahkememizin 28/11/2024 tarihli celsesinde, kısa kararda 2.882.687,20 TL asıl alacak şeklinde asıl alacağın belirtildiği, asıl alacağın 2.882.687,27 TL olması gerektiği, bu durumda toplam alacak bakımından kısa kararda 2.976.760,52 TL olarak belirtilen miktarın 2.976.760,59 TL olarak değişmesi gerektiği, hesap edilen icra inkar tazminatının 576.537,45 TL olarak değişmesi gerektiği, sehven kısa kararda yanlış yazıldığı, gerekçeli kararın yazımı sırasında fark edilmiş olup, yazım hatasından kaynaklı iş bu durum maddi hata kapsamında değerlendirilerek, aşağıdaki şekilde HMK 304. gereği tashih ile düzeltilerek hüküm kurulmuştur.

Başkan ...... · e-imzalıdır · Üye ..... · e-imzalıdır · Üye ..... · e-imzalıdır · Katip ..... · e-imzalıdır