Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/1066 K.2025/371

Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili .... Petrol San. Tic. Ltd. Şti ile davalı firma arasında bayilik sözleşmesi imzalandığını ve protokole göre müvekkili şirketin, davalı firma adı atında ".....

Bayii" olarak ticari faaliyetine başladığını, bu protokol imza edildikten sonra ....... adına kayıtlı Bilecik ili, inhisar ...... mah. ..... mevkii .... parsel sayılı taşınmaz üzerine davalı lehine l.dereceden 3.şahıs ipoteği tesis edildiğini, müvekkili firmanın sözleşmenin karşılıklı olarak imza edilmesinden sonra sözleşme esaslarına uygun şekilde hareket ettiğini, edimlerini yerine getirdiğini, ancak geçen surede 5015 sayılı yasanın ve sözleşmenin ve bu yasaya bağlı yönetmeliklerin davalıya yüklediği öncelikli ikmal sorumluluğunun davalı firmaca yerine getirilmediğini,

ekonomik dar boğaza düşen davalı firmanın müvekkili şirkete ürün vermemeye başladığını, hatla peşin ödemelerde dahi ikmal yapılamadığını, ayrıca tankerlerin dolum için günlerce ikmal noktalarında bekletildiğini, bu konularda Türkiye çapında bir çok bayinin mağdur edildiğini, bu şekilde müvekkili şirketin ticari itibarının zedelendiğini ve kendisinin müşterilerine yakıt veremez duruma geldiğini, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin içerdiği edimlerin davalı tarafça ağır olarak ve süreklilik arz eder şekilde ihlalinden sonra daha da mağdur olmak istemeyen müvekkili şirketin davalı firmanın ticaret etiğine yakışmayan davranışları,

taraflar arasındaki sözleşmenin yürütülebilmesinin imkansız hale gelmesinden dolayı 05/01/2012 tarihinde dayalı firmaya ihtarname çekerek sözleşmeyi fesih ettiğini, ..... Bankası ....

Şubesi aracılığı ile verilen 23.03.2007 tarih ve ..... mektup numaralı, 20.000,00 TL lik davalı tarafça haksız olarak paraya çevrilen teminat mektubu bedelinin müvekkili firmanın davalıya hiçbir nakdi ve edim vs borçları olmaması sebebi ile davalıdan alınıp müvekkile ödenmesini talep ederek huzurdaki davayı açmışlardır.

Birleşen davada davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında ilki 09/03/2007 ve sonrasında 28/09/2010 olmak üzere 2 adet Bayilik Sözleşmeleri akdedildiğini, işbu sözleşmeler ile davacı şirketin, gerek kendi ihtiyacı olan, gerekse şantiyeler, deniz araçları, kooperatifler, nakliye firmaları, toplu tüketim merkezleri, sanayi kuruluşlarına satacağı beyaz mal (benzin, motorin), siyah mal (fuel oil no.6,

kalorifer yakıtı vb.) ile madeni yağlar ve konusuna uygun diğer malları tamamen müvekkili şirketten satın almayı ve müvekkili şirketin de sözleşmelerdeki şartlar dairesinde talep edilen ürünü temin etmeyi karşılıklı olarak kabul ve taahhüt ettiğini, taraflar arasındaki ticari ilişki ve sözleşmeden kaynaklanan edimlerin yerine getirilmemesi halinde teminat olmak üzere davacı bayiden teminat talep edildiğini,

bunun üzerine davacı tarafından 50.000,00 TL limitli ipotek ve ipotekli taşınmaz üzerinde 28.09.2010 tarihinden geçerli olmak üzere 3 yıl süreli intifa hakkı ile dava konusu istirdadı talep edilen İş bankasına ait olmak üzere 20.000.- TL bedelli teminat mektubunun müvekkili şirket lehine tesis edildiğini. davacının beyanlarının aksine, davacının müvekkili şirkete borçlu olduğunu, davacı bayinin satış taahhüdünü yerine getirmediği dayanağı olmayan gerekçelerle bayilik sözleşmesini tek taraflı olarak ekonomik çıkar nedeniyle feshettiğini,

müvekkili şirkete çekilen ihtarname ile bunların alınmasının talep edilmesinin hukuka aykırı bir tutum olduğunu, müvekkili şirketin işbu ihtarname ile temerrüde düşme imkanının olmadığını, söz konusu ariyet malların iade edilmemesi nedeniyle davacı şirketin fesih tarihi olan 05/01/2012 tarihi itibariyle müvekkili şirkete olan iade borcu tutarının 10.000.00.- TL civarında olduğunu belirterek karar verilmesini talep etmiştir.

Birleşen Bakırköy ..... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...... esas sayılı dosyasında,

Davacı vekili, müvekkili ile davalı arasında bayilik sözleşmesi bulunduğunu, Bilecik Noterliğinin 05/01/2012 tarih ve ..... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile tek taraflı olarak fesih edildiğini, davalı tarafça sözleşmenin tek taraflı ve haksız feshi nedeni ile bayilik ilişkisinin sona erdiğini, bu sebepten davalının Bilecik İli, .....İlçesi .... mevkii ..... parsel sayılı 3879,06m2 miktarlı taşınmazda bulunan benzin istasyondaki işletmecilik sıfatınında son bulduğunu, davalının taşınmazı tahliye etmediğini, başka bir şirket markası altında istasyonu işletmeye devam ettiğini, müvekkilinin kurumsal markasına zarar verdiğini,

davalının bayilik sözleşmesine göre fesih tarihinden itibaren tahliye tarihine kadar geçen her gün için 200 USD cezai şartı ödemeyi taahhütte bulunduğunu, davalının işgal ettiği günler için gerekli faturaların hazırlandığını, ancak davalının fatura bedellerini ödemediğini, haksız işgalin devam ettiğini, bu sebeplerden dolayı dava konusu taşınmazda bulunan akaryakıt istasyonuna yönelik haksız kullanımdan kaynaklanan dava tarihi itibariyle 164.927,50 TL ecrimisil cezai şart tazminat alacağının davalıdan alınarak müvekkiline ödenmesini, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesini istemiştir.

Davalı vekili, dava konusu taşınmazın bulunduğu yerin Söğüt - Bilecik İlçesinde olduğunu, taşınmaz üzerindeki 2007 tarihli ipoteğin fekki için Söğüt AHM nin ... esas sayılı dosyasıyla dava açıldığını, davanın derdest olduğunu, bu sebeple İstanbul Mahkemelerinin yetkili olmadığını, davacının yakıt ikmal sorumluluğunu yerine getirmeyerek müvekkil firmayı ve Türkiye çapındaki bir çok şirketi ağır mağdur ettiğini, müvekkil firmanın bayilik sözleşmesine eksiksiz olarak riayet edip edimlerini tam olarak yerine getirdiğini, davacı tarafın edimlerini yerine getirmediğini, müvekkil firmayı zarara uğrattığını, davacının ekonomik dar boğaza düştüğünü,

teminat mektubunu paraya çevirdiğini, buna ilişkin olarak Bakırköy .....

ATM 'nin ..... esas sayılı dosyası ile dava açtıklarını, ayrıca davacı tarafın kestiğini iddia ettiği faturalar hakkında müvekkilinin bilgisinin olmadığını, fatura kesilmiş ise de taraflarına tebliğ edilmediğini, yine intifa hakkına konu taşınmaz tapuda ....... adına kayıtlı olup davanın müvekkil şirkete yöneltilmesinin de hatalı olduğunu, bu sebepten husumet yönünden de itirazlarının bulunduğunu, sonuç olarak yetkisizlik kararı verilerek dosyanın Söğüt AHM ye gönderilmesini, mahkeme aksi kanaatte ise davanın reddine, mahkeme masrafı ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini istemiştir.

Birleşen ...... Asliye Ticaret Mahkemesinin ..... esas sayılı dosyasında,

Davacı vekili dava dilekçesi ile duruşmadaki beyanlarında özetle;davalı şirket ile müvekkil şirket arasında imzalanan 28/09/2010 tarihli ve 3 yıl süreli akaryakıt satış ve bayilik sözleşmesi gere- ğince dava dışı ..... adına tapuda kayıtlı Bilecik ili,İnhisar ilçesi, .... Mahallesi, ..... Mevkii, .....

Pafta,..... parsel noıu taşınmaz üzerinde kurulu akaryakıt istasyonunda davalının Bayi İşletmeci olarak tayin edildiğini, davalı tarafın taşınmazı işletmeci olarak kullan- masının dayanağı olan bayilik ve işletmecilik sözleşmesinin davalı tarafça tek taraflı ve haksız olarak 05/01/2012 tarihli ihtarname ile feshedildiğini , davalı şirketin taşınmazı tahliye etmediği gibi ayni hak sahibi olan müvekkiline de teslim etmediğini, bununla birlikte bir başka akaryakıt dağıtım firması ile yeni bayilik anlaşması yaparak istasyonu bir başka marka adı altında işletmeye devam ettiğini, müvekkilinin zarar görmesine sebebiyet verdiğini,

söz konusu istasyon üzerindeki kullanımını bayilik sözleşmesinin akdedilmesi ile sağlayan davalının, sözleşmenin sona ermesi ile her türlü kullanım hakkını ortadan kaldırdığını ve taşınmazda haksız işgalci konumuna düştüğünü,gerek mevcut kanun hükümlerine göre gerekse taraflar arasındaki bayilik sözleşmesi ve taahhütnameler gereğince intifa hakkını 28/09/2013 tarihine kadar müvekkili şirkete ait taşınmazda davalı tarafın işgalci olduğunun ve taşınmazı kullanabilmesi için hiçbir-hukuki dayanağı olmadığının açıkça görüldüğünü, davalı Bayinin,

Asgari Mal Alım Taahütnamesi ve Cezai Şart başlıklı taahhütnamesi ile "bayilik sözleşmesinin her ne sebep ve suretle olursa olsun sona ermesi halinde işletmeciliğinin sona ermesi ile istasyon ve tesisleri derhal tahliye ederek müvekkil şirkete teslim edeceğini, bu yükümlülüğün yerine getirilmeyerek fuzuli işgale devam ettiği takdirde fesih tarihinden itibaren tahliye tarihine kadar geçen her gün için ödeme tarihindeki TCMB döviz efektif satış kuru üzerinden 200-USD karşılığı Türk Lirası cezai şartı hiçbir itirazda bulunmaksızın, herhangi bir mahkeme kararı veya ihtara gerek kalmaksızın,

derhal ve defaten müvekkile ödeyeceğini kabul ve taahhüt" ettiğini,mahkemece belirlenecek olan ecrimisil tazminatı miktarının, müvekkili şirketin bu haksız işgal sebebi ile mahrum kaldığı kar gözönüne alınarak hesap- lanması gerektiğini, müvekkil şirketin mahrum kaldığı kar oranının yaklaşık 240.000,00 TL civarında olduğunu, müvekkili şirketin davalının haksız işgali sebebi ile uğradığı zararın sadece yoksun kalınan kira getirisi değil;

söz konusu istasyon kendisine teslim edilseydi istasyonu kendi adına işleterek satacağı akaryakıt ürünlerinden sağlayacağı getiriyi de kapsadığını beyanla - fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla- davalının intifa hakkı müvekkili şirkete ait olan taşınmazdaki haksız işgali nedeni ile müvekkili şirketin uğradığı kar mahrumiyeti oranının hesaplanarak bu oran üzerinden ecri- misil tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde ve duruşmadaki beyanlarında özetle;davanın Bilecik İli .....

İlçesi ..... mevkii ....) parsel sayılı taşınmazın sözde haksız işgali sebebiyle ecrimisil talebine ilişkin olduğunu, dayanak olarak 28/09./2010 tarihli intifa hakkı şerhinin gösteril- diğini, davaya konu taşınmazın bulunduğu yer ( Söğüt-Bilecik) ve müvekkilinin bulunduğu (İnhisar/ Bilecik) adresi itibariyle mahkememizin yetkili olmadığını ,ayrıca Ticaret Mahkemelerinin değil Asliye Hukuk Mahkemeleri'nin görevli olduğunu, aynı alacak için davacının Bakırköy .....

Asliye Tica- ret Mahkemesi'nin .... sayılı ve bu dosya ile birleşen Bakırköy .....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ..... Esas sayılı dosyaları üzerinden dava açtığını, bu davaların halen derdest olduğunu 28/09/ 2010 tarihli intifa şerhinin üzerinden 5 yıl geçtiğini, davanın zamanaşımına uğradığını, davacı firmanın kendilerine karşı Bakırköy ..... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...... ve Söğüt Asliye Hukuk Mahkemesi'nin .....

Esas sayılı davalarında ileri sürülen talepleri sekteye uğratmak ve bu davaların seyrini değiştirmek amacıyla mevcut davayı açtıklarını, davacının taleplerinin yegane daya- nağını teşkil eden 28/09/2012 tarihli taahhütname ve tapu kaydında gözüken intifa hakkının bayilik sözleşmesine bağlı olarak verildiğini,bu bayilik sözleşmesinin 05/01/2012 tarihinde müvekkili tara- fından sözleşmenin imkansız hale gelmesi nedeniyle feshedildiğini, ortada haksız bir işgal ve intifa ecrimisil alacağı bulunmadığını beyanla davanın reddini savunmuştur.

DELİLLER

Birleşen Bakırköy ..... Asliye Ticaret Mahkemesinin ..... esas sayılı dosyası, Birleşen Bakırköy ...... Asliye Ticaret Mahkemesinin ..... esas sayılı dosyası, Bakırköy ..... İcra Dairesi ..... esas sayılı dosyası, tüm dosya kapsamında toplanan deliller.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Asıl davanın tazminat isteminden, Birleşen Bakırköy ..... Asliye Ticaret Mahkemesinin ..... esas, ..... karar sayılı dosyasında, davanın davanın akaryakıt dağıtım şirketi ile bayi arasında sözleşmenin ihlali ididası ile gerek davacıya ait olduğu belirtilen intifa hakkı ve ayrıca kar mahrumiyeti üzerinden ecrimisil tazminatı talepli tazminat davasından ibaret olduğu, Birleşen Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ......esas, ..... karar sayılı dosyasında, davanın tazminat talebine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

Bakırköy .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ..... esas, ..... karar sayılı dosyasının 10/07/2013 tarihinde mahkememiz dosyası ile birleştirildiği görüldü.

Bakırköy ..... Asliye Ticaret Mahkemesinin ..... esas, ..... karar sayılı dosyasının 23/11/2018 tarihinde mahkememizin dosyası ile birleştirildiği görüldü.

Davalı birleşen dosya davacısı ıslah dilekçesinde: Mezkur esas sayılı dava dosyasında birleşen dosya Bakırköy ..... ATM ..... e. Sayılı dosyadaki talepleri için kar mahrumiyeti hesaplanmış olup 2.000,00-TL olan taleplerini 25.000,00-TL'ye yükselttiklerini, bu sebeple aradaki fark olan 23.000,00-TL için harcı da yatırdıklarını, işbu husus göz önünde bulundurularak kar mahrumiyeti alacağı yönünden 25.000,00-TL alacak için davanın kabulünü talep etme zorunluluğu doğduğunu, ıslah talebinin kabulü ile ve ıslah dilekçesinin taraflara tebliğine, asıl davanın reddine, birleşen davalar yönünden davalarının kabulüne yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı karşı davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizden verilen 20/06/2023 tarih ve ..... Esas ..... sayılı kararı Yargıtay ...... Hukuk Dairesi'nin 03/09/2024 tarih ve ..... Esas ....Karar sayılı ilamıyla "mahkeme kararının birleşen davalarda davalı yararına bozulmasına" kararı verilmekle, ilama uyulmasına karar verilerek davanın mahkememizin yukarıdaki esasına kaydı yapıldığı görüldü.

İncelenen eldeki dosya kapsamı, bozma ilamı öncesi dava dosyası kapsamı, birleşen dosyalar ve neticeten tüm dosya kapsmaına göre;

Asıl dava bakımından mahkememizin 20/06/2023 tarih, ..... esas, ..... karar sayılı kararı ile Yargıtay ..... Hukuk Dairesinin 03/09/2024 tarih,..... esas, .....karar sayılı ilamıyla birleşenler yönünden davalı yararına bozulmasına kararı verildiği, asıl dava bakımından onandığı anlaşılmakla bu dosya üzerinden yeniden karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.

Mahkememiz dosyası ile birleştirilen Bakırköy ..... Asliye Ticaret Mahkemesinin ..... esas sayılı dosya bakımından, mahkememizce uyma kararı verilen Yargıtay ...... Hukuk Dairesi'nin 03/09/2024 tarih ve ..... Esas .....

Karar sayılı ilamıyla tüm dosya safahatı birlikte değerlendirildiğinde, 15/04/2021 tarihli bilirkişi raporu ile de sabit olmak üzere, davacının dosyaya sunduğu mali veriler doğrultusunda talep edilen cezai şartın ödenmesine dair karar verilmesi halinde ekonomik mahva düşmesinin kuvvetle muhtemel olduğu anlaşılmakla, mahkemece kabul edilen cezai şartta takdiren %20 oranında indirim yapmak suretiyle 31.942,00-TL' nin , asıl dava davacısı-birleşen dava davalısından alınarak asıl dava davalısı-birleşen dava davacısına verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, dair karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Mahkememiz dosyası ile birleştirilen Bakırköy ..... Asliye Ticaret Mahkemesinin ..... esas sayılı dosyası bakımından ise, mahkememizce uyma kararı verilen Yargıtay ...... Hukuk Dairesi'nin 03/09/2024 tarih ve ..... Esas .....

Karar sayılı ilamıyla tüm dosya safahatı birlikte değerlendirildiğinde, davanın 2.000,00 TL olarak gösterilen dava değeri ile 28/10/2015 tarihinde ikame edildiği, 31/03/2023 tarihinde ise alacak talebinin ıslah edildiği, tüm dosya kapsamına göre de dava konusu edilen alacağın 2012 yılına ait olduğu, yine alacağın dayandığı sözleşmenin de 2012 yılına ait olduğu ve bu tarihte muaccel olduğu tespit edilmekle alacağın TBK.145 ve 149/1 gereğince ıslah edilen kısmının zamanaşımına uğradığı anlaşılmakla, ıslah ile talep edilen 23.000,00 TL' nin ise zamanaşımı nedeniyle reddine dair karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ..... · ¸e-imzalıdır Hakim ..... · ¸e-imzalıdır