Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/152 K.2025/156

Yukarıda isim ve adresleri yazılı taraflar arasında mahkememizde görülen davanın HMK.320/1 maddesi uyarınca yapılan inceleme ve dosyanın tetkiki sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

davacı vekili özetle; müvekkili ..., ... Yapı Madencilik San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından keşide edilen ....bank İstanbul, .... Şubesi'ne ait ... seri numaralı 99.045,00 TL bedeli 31/03/2025 ödeme tarihli çekin cirantası olduğunu, bu çekin müvekkilinin yed'indeyken kaybolduğunu, çekin lehtarı ... San. Tic. Ltd.

Şti. çeki ...'a, ... ise cirolayarak müvekkilinin ...'e çeki makbuz karşılığında teslim ettiğini, müvekkili ..., kendisine ticari iş karşılığında verilen ... seri numaralı 31.03.2025 tarihli keşide yeri Bursa olan çeki ciro ederek, oğlu olan ...'den ... Mah. .... Cd. No:85 Karatay/ Konya adresine göndermesini istediğini, 05.02.2025 tarihinde ... babasının cirolamış olduğu çeki ...

Kargo firmasına götürerek kargolamak istediğini söylediğini, kargoyu bildirilen adreste bulunan ... San. Tic. İth. İhr. A.Ş.'ne kargolanmasını istediğini, kargo adi gönderi olarak Konya'ya gönderilmek üzere .... takip numarasıyla ... kodu ile ... Kargo tarafından kabul edildiğini, 06.02.2025 tarihinde ... San. Tic. İth. İhr.

A.Ş.'ne ulaşan kargo, alıcısı tarafından açıldığında içinde bulunan çekin olmadığının görüldüğünü, dava konusu çekin kargo şirketine teslim edildikten sonra zayi olduğunu, yapılan tüm araştırmalara rağmen bu çekin bulunamadığını, bu konu hakkında suç duyurusunda bulunulduğunu, çekin tahsilatı mümkün olmamakta ve bu durumda müvekkilinin mağduriyetine neden olduğunu, çek bedelinin talep edilebilmesi bakımından çekin iptaline karar verilmesini ve müvekkilinin zarara uğramaması için çek hakkında ödeme yasağı kararı verilmesini talep ettiklerini beyan ederek ...bank İstanbul, ...

Şubesi'nin ... IBAN numaralı hesabı üzerinden keşide edilen ... seri numaralı 99.045,00 TL tutarındaki 31/03/2025 tarihli çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibariyle TTK'nın 818/s madde hükmü delaletiyle, aynı kanunun 757.madde hükümlerinde belirtilen zayi nedeniyle çek iptali isteğine ilişkindir.

6102 Sayılı TKK'nin 818/1-s maddesinin atfı ile aynı kanunun 757/1 ve 759/1 maddeleri uyarınca; iradesi dışında çek elinde çıkan hamil, çekin kimde olduğunu bilinmiyorsa, çekin ödeme yeri veya hamilin yerleşim yerinden çekin iptaline karar verilmesini talep edebilir. Çekin zayii nedeniyle iptali davası açma hakkı hamile ait olup, zayi nedeniyle iptal talebinde bulunan kişi, çekin hamili olduğu ve çekin kaybolduğunun '' kuvvetle muhtemel'' olduğu ispata elverişli deliller sunmalıdır.

Hamil TTK 651. maddesi uyarınca hamil çekin zayi edilmesi halinde iptal davası açabilecek. TTK 652. maddesine göre iptal karar ile hamil hakkını çek olmadan ileri sürebilecek ya da borçludan yeni bir senet tanzim edilmesini isteyebilecektir.

Çek iptali davası sonucunda verilen karar borçluya ibraz ile borçludan çek bedelinin tahsili imkanını sağlamaktır. Bu davayı açma hakkı hamile aittir. Çek keşidecisinin TTK'nın 757 ve 818/s.maddesi gereğince iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır.

TTK'nun 818 inci maddesi yollaması ile aynı yasanın 680 inci madde uyarınca bir çekin kısmen doldurulmuş veya sadece imzalanmış olması hâlinde tedavüle çıkarılması mümkün ve geçerli olup böyle bir çek için zayii nedeniyle çek iptali davasın açılabilecektir.

"...Talebe konu çek de lehdar olarak davacı yazılmış ise de çek henüz davacıya teslim edilmeden kaybolması ve teslim söz konusu olmamasına göre davacının yetkili hamil kabul edilmesi mümkün değildir. Bu durumda davacının hamil olmadığı çek yönünden iptal davası açmakta hukuki yararı bulunmadığından mahkemece davanın reddıne karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir..." (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesinin 2021/1479 Esas 2021/1125 Karar sayılı ilamı)

Somut olayda iptali talep edilen çek davacının çekin lehtarı olması ve çek henüz kendisine ulaşmadan ( teslim edilmeden) kargoda kaybolduğunu iddia etmiş olması karşısında mahkemece de tespit edildiği üzere çekin sunulan ön yüzünde yetkili hamil olmadığı ayrıca dava konusu çekin oğluna devrine ilişkin kayıt bulunmadığı anlaşılmıştır.

Oysa davacının yetkili hamil olduğunun kabulü için çek üzerinde lehtar olarak gösterilmiş olması yeterli olmayıp, aynı zamanda çekin zilyetliğinin de oğluna devredilmiş olması gerekir. Dolayısıyla yetkili hamil sıfatına haiz olmayan davacının iş bu davayı açma hakkı olmadığı, bir başka anlatımla hukuki yararının bulunmadığı açıktır.

TKK'nın yukarıda açıklanan maddeleri gereği zayi nedeniyle iptal davası açamayacağı anlaşıldığından talebe konu çek teslim edilmeden kaybolması ve teslim söz konusu olmadığından kabul edilmesi mümkün değildir. Bu durumda, davacının çek yönünden iptal davası açmakta hukuki yararı bulunmadığından davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır