Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/835 K.2025/748

Mahkememizde görülmekte olan ... Esas sayılı dosyasının 17/09/2025 tarihli celsesinde davalı ... yönünden davanın tefrik edilmesine karar verildiğinden, dosyasının tefrik edilerek Mahkememizin yukarıda belirtilen sırasına kaydının yapıldığı, davanın yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı ...

Mağazacılık adlı şirketin uzun dönem kiralama yapması sebebiyle işleten sayıldığı ... plakalı araç ile müvekkili şirket adına kayıtlı ... plakalı araç arasında 16.12.2023 tarihinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, bu kazada ... plakalı araç sürücüsü davalı ...'in %100 oranında kusurlu bulunduğunu, müvekkiline ait ticari aracın kaza sonrası ağır hasar gördüğünü ve onarıma alındığını, ... sigorta tarafından sadece 46.242,00 TL değer kaybı ödemesi yapıldığını ancak yapılan bu ödeme müvekkilinin aracındaki değer kaybı zararını karşılamaya yeterli olmadığını,

nitekim Sigorta Tahkim Komisyonu nezdindeki yargılamada alınan bilirkişi raporu uyarınca müvekkilinin araçta oluşan değer kaybı 82.500,00 TL olarak belirlendiğini, bu sebeple sigortadan tahsil edilemeyen 36.258,00 TL'nin davalı araç sahibi şirkete ve sürücüsünden tahsili gerektiğini, alacağın tahsili amacıyla davalılar aleyhine Bakırköy .... İcra Müdürlüğü ...

Esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, takibe haksız olarak itiraz edildiğini, takibin durduğunu beyanla itirazın iptalini, asıl alacağa kaza tarihinden itibaren faiz işletilmesini, takibin devamını, davalılar aleyhine %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu mezkur Bakırköy ... İcra Müdürlüğü ...

Esas sayılı dosyasında başlatılan ilamsız takibe müvekkili tarafınca itiraz edilmediğini, diğer davalı şirket tarafınca itiraz edildiğini haliyle davacının davalı müvekkili yönünden İcra Müdürlüğüne sunulmuş bir itirazı mevcut olmadığından İİK'nın 62/1 md. gereği takibi kesinleştirip icra takibi yapma hakkı mevcut olduğundan ayrıca müvekkili yönünden ''itirazın iptali'' davası açılmasına hacet olmadığını, haliyle davacının hukuki yararı bulunmadığı gibi davalı müvekkilinin işbu dava ile ilgili pasif husumet ehliyeti de bulunmadığını beyanla müvekkili yönünden hukuki yarar ve pasif husumet ehliyeti yokluğundan davanın reddini,

yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

Dava, 16/12/2023 tarihli maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle davacının maliki olduğu araçta meydana gelen değer kaybının dava dışı ... Sigorta A.Ş. tarafından ödenen miktarın düşülmesiyle bakiye değer kaybı alacağının tahsiline ilişkindir.

Bakırköy .... İcra Müdürlüğü ... Esas ayılı takip dosyası incelendiğinde; davacı şirketin ... Hiz. A.Ş. Ve ... hakkında 36.258,00 TL asıl alacak ile asıl alacağa takip tarihinden itibaren 3.066,53 TL yasal faizi ile birlikte toplam 39.324,53 TL'nin tahsili için ilamsız icra takibine geçildiği, borçluya ödeme emrinin tebliği üzerine borçlunun süresinde, borca itiraz ederek takibin durmasına sebebiyet verdiği, İcra Müdürlüğünce takibin durdurulmasına karar verildiği, bu kararın alacaklıya tebliğ edilmediği, davanın yasal bir yıllık süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

Bilindiği üzere, açılmış bir davanın esasının incelenebilmesi (davanın mesmu, yani dinlenebilir olabilmesi) bazı şartların tahakkukuna bağlı olup bunlara dava şartları denir. Diğer bir anlatımla; dava şartları, dava açılabilmesi için değil davanın esasını girebilmesi için aranan kamu düzeni ile ilgili zorunlu koşullardır.

Mahkeme, hem davanın açıldığı günde hem de yargılamanın her aşamasında dava şartlarının tamam olup olmadığını kendiliğinden araştırıp, inceler ve bu konuda tarafların istem ve beyanları ile bağlı değildir. Dava şartları dava açılmasından, hüküm verilmesine kadar var olmalıdır. Dava şartlarının davanın açıldığı günde bulunmaması ya da bu şartlardan birinin yargılama aşamasında ortadan kalktığının öğrenilmesi durumunda mahkeme davanın mesmu (dinlenebilir) olmadığından reddetmesi gerekir.

Davacının, dava açmakta hukuki yararının bulunması dava şartları arasında sayılmıştır. (HMK 114/1-h)

6100 sayılı HMK`nın 114/1-h maddesine göre "hukuki yarar" dava şartı olup mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler. Bu sayede, iç hukukumuzun bir parçası olan Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (İnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına İlişkin Sözleşme)`nin 6. maddesi ve 1982 Anayasası`nın 36. maddesinde düzenlenen "hak arama özgürlüğü'nün dürüstlük kuralına uygun kullanılması sağlanabilecek; bu durum, haksız davalar açmak suretiyle, dava hakkının kötüye kullanılmasına karşı bir güvence oluşturacaktır.

Dava açmaktaki hukuki yarar için; hukuk düzenince kabul edilmiş meşru bir yarar olmalı, bu yarar dava açan hak sahibi ile ilgili olmalı ve dava açıldığı sırada halen mevcut bulunmalıdır. Ayrıca, açılacak davanın ortaya çıkacak tehlikeyi bertaraf edecek nitelikte olması gerekir. Bir kimsenin, hakkına ulaşmak için, mahkeme kararının o an için gerekli olması durumunda hukuki yararın olduğundan söz edilebilir. Bir mahkeme kararına ihtiyaç yoksa hukuki yarardan söz edilemez (Pekcanıtez H., Atalay, O./Özekes, M.: Medeni Usul Hukuku, Ankara 2011, s.297).

Borçlu süresi içinde ödeme emrine itiraz etmemiş (veya süresi geçtikten sonra itiraz etmiş veya itiraz geçersiz- m.62,IV) ve bu nedenle ilamsız icra takibi kesinleşmiş ise, alacaklının artık itirazın iptali (ve hatta normal bir alacak) davası açmakta hukuki yararı yoktur (Kuru, Baki İcra İflas Hukuk El Kitabı, Ankara 2013, s.263)

İncelenen tüm dosya kapsamı, tarafların iddia ve savunmaları içeriğine göre; davalı Nürten Köker'in açılmış olan icra takibine itiraz etmediği, icra takibinin kesinleştiği, ödeme emrine itiraz etmemiş borçlu için itirazın iptali davasının açılamayacağı yine ıslahla alacak talebinde de bulunulamayacağı, davacının bu davayı açmasında hukuki yararının olmadığı anlaşılmakla davanın hukuki yarar yokluğundan usulden reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır