Bakırköy 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/72 K.2026/345

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde. Davacı şirket ile davalı borçlu arasında imzalanan Kargo Taşıma Hizmet Sözleşmesi kapsamında kurulan ticari ilişki neticesinde, ticari müşteriler adına gerçekleştirilen kargo gönderilerinden kaynaklı fiyat farkı alacağı doğduğunu, anılan alacak nedeniyle borçlu hakkında Bakırköy ... İera Müdürlüğü'nün .../...

E. sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını, 22/07/2022 tarihinde yenileme emri/ödeme emri ve eklerinin borçluya usulüne uygun şekilde tebliğ edildiğini, buna rağmen borçlu tarafından davacıya herhangi bir ödeme yapılmadığını, masraf, faiz ve fer'iler hariç olmak üzere talep tarihi itibarıyla alacağın 20.629,39 TL'ye ulaştığını, borçlu tarafından icra takibine haksız ve hukuka aykırı şekilde itiraz edilmesi nedeniyle icra dosyasının durduğunu, alacağın likit olduğunu ve borçlunun kötüniyetli itirazı sebebiyle İK m. 67 uyarınca dava konusu alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesi gerektiği,

davalının Bakırköy .... İcra Müdürlüğü'nün .../.. E. sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile icra takibinin faiz ve fer'ileriyle birlikte devamına, davalı aleyhine icra inkâr tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine ve davalının haksız itirazı nedeniyle alacağın tahsilinin engellendiği ileri sürülerek teminatsız ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

Davalı yanın dosya kapsamına cevap dilekçesi sunmadığı görüldü. Takibe konu icra dosyası, faturalar ve ticari defter kayıtları dosyamız içerisine alınmıştır. Usulüne uygun duruşma açılmış, ön inceleme aşamasında uyuşmazlık konuları re'sen belirlenerek taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesinde uzmanlık gerektiren yönler olduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır. Bakırköy ... İcra dairesi .../... Esas sayılı icra takip dosyasından ... Kargo Loj. Ve Dağ. Hizm. A.Ş. tarafından İşe Yarar ...-... aleyhine 20.629,39-TL toplam alacak için icra takibi başlatıldığı, 15/11/2026 tarihinde icra takibine başlandığı anlaşılmıştır.

SMMM Bilirkişi tarafından dosyaya sunulan bilirkişi raporunda özetle. Davacı şirket, davalı şirket adına cari hesap bakiyesi tahsili talebi ile Bakırköy ....İcra Müdürlüğü .../... E. sayılı dosyası ile davalı aleyhine icra takibi başlatmıştır. Davalı şirket,davacı şirkete borcu bulunmadığını, takibin durdurulmasını talep etmiştir. İncelemeye sunulan defter ve bilgilerin ... Kargo Loj. Ve Dağ. Hizmetleri Aş. ait olduğu, davacı işyeri ünvanının ... Kargo A.Ş. olduğu, ...

Kargo Loj. Ve Dağ. Hizmetleri Aş. ile davalı arasında 27.01.2016 tarihli kargo taşıma hizmeti sözleşmesi kapsamında ticari bir ilişkinin bulunduğu, ... Kargo Loj. ve Dağ. Hizmetleri AŞ. şirket ticari defter ve kayıtlarında davalı firmanın şüpheli alıcılar hesabı altında takip edildiği ve 01.11.2016 tarihli cari virman fişi ile 20.629,39 TL tutarında borç kaydının muhasebeleştirildiği, ... Kargo Loj. ve Dağ.

Hizmetleri Aş. şirket nezdinde 120 Alıcılar hesabının alt kırılım yapılmaksızın torba hesap şeklinde takip edildiği, davalı firmaya münhasır muavin (yardımcı) hesap ekstresinin tarafıma ibraz edilmediği, bu nedenle davalıya ilişkin fatura ve tahsilat bilgileri tarafımca tespit edilemediği, Dosya kapsamında, yevmiye madde numarası içermeyen ve resmi defter kaydı niteliği taşımayan ön muhasebe kaynaklı “cari hesap ekstresinin” ibraz edildiği, söz konusu cari hesap kayıtlarında 2016-2020 yılları arasında davalı işyeri ile kargo hizmetine ilişkin işlemlerin yer aldığı anlaşılmıştır.

Dosyada yer alan mutabakat mektuplarında davalı tarafından bildirilen borç bakiyelerinin “mutabakız değil” ibaresiyle kabul edilmediği nihai olarak davac ... Kargo Loj. ve Dağ. Hizmetleri Aş. şirket ticari defter kayıtlarına istinaden davacı şirketin takip tarihi itibari ile cari hesabında 20.629,39-TL alacak bakiye verdiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.

TÜM DOSYA MUHTEVİYÂTI KÜLLÎYEN TETKÎK EDİLDİĞİNDE

Dava, ticari ilişki kapsamında davacının davalıdan alacaklı olduğu iddiası ile davalı aleyhine girişilen icra takibine itirazın iptali davasıdır.

Öncelikle ispat müessesesini açıklamakta fayda var. Bilindiği üzere, hakim, davada hangi vakıaların ispat edilmesini tespit ettikten sonra, bu vakıaların kimin tarafından ispat edilmesi gerektiği sorusuyla karşılaşır; buna ispat yükü denir. Kendisine ispat yükü düşen taraf için, bu bir yükümlülük(mükellefiyet) değil, sadece bir yüktür(külfettir). Taraf kendisinin ispat etmesi gerektiği vakıayı ispat edemezse karşı taraf ve mahkeme onu mutlaka ispat etmesini isteyemez, bilakis kendisine ispat yükü düşen taraf , o vakıayı ispat edememiş sayılır.(Kuru, Medeni Usul Hukuku, 2016, sy 319)

Dava dosyamızda ispat yükü alacaklı olduğunu iddia eden davacı üzerinde olup tarafların iddiaları doğrultusunda delilleri toplanarak taraf defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmasına dair ihtaratlı ara karar kurulmuş inceleme günü sadece davacı defterlerini incelemeye esas olacak şekilde dosyamıza sunmuştur.

Yapılan inceleme neticesinde davacı defterlerine göre davacının davalıdan alacaklı olduğu tespit edilmiş fakat davalı defterlerini incelemeye esas olacak şekilde ibraz etmemiştir. Rapor neticesinde incelenen davacı defterlerine göre davacının davalıdan faturalar karşılığında 20.629,39 TL alacaklı olduğu anlaşılmıştır.

6100 sayılı Hukuk Muhakemesi Kanunu' nun 222/3. maddesinin 22/07/2020 tarih ve 7251 sayılı yasa ile değiştirilmeden önceki hali " İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz. " şeklindedir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemesi Kanunu' nun 222/3. maddesinin 22/07/2020 tarih ve 7251 sayılı yasa ile değiştirildikten sonraki hali " İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir.

Diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi halinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz." şeklindedir.

7251 sayılı yasanın 6100 sayılı Hukuk Muhakemesi Kanunu' nun 222/3. maddesindeki değişikliği düzenleyen 23. maddesine ait Türkiye Büyük Millet Meclisi gerekçesi " Maddeyle, Kanunun ticari defterlerin ibrazı ve delil olmasına ilişkin 222 nci maddesinde değişiklik yapılmaktadır. Mevcut metne göre diğer tarafın defter kayıtlarında ilgili hususta hiçbir kayıt bulunmaması halinde, ibraz eden tarafın ticari defterindeki kayıtlar, sahibi lehine delil olarak kabul edilebilmektedir.

Ticari defteri ibraz edenin tek taraflı işlemiyle oluşturduğu kayıtların, bu kayıtlardan hiçbir şekilde haberi olmayan karşı taraf aleyhine delil teşkil ediyor olması hakkaniyete aykırı sonuçlar doğurabileceği gibi hukuk güvenliği ilkesine de aykırılık teşkil edebilmektedir.

Bu sebeple maddede yapılan değişiklikle, ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için öngörülen unsurlardan biri olan, diğer tarafın ticari defterlerindeki kayıtların “ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi” hali, madde metninden çıkarılmaktadır.

Kural tersine çevrilmekte ve karşı tarafın maddede belirtilen usule uygun olarak tuttuğu ticari defterini ibraz ettiği halde ileri sürülen hususta hiçbir kayıt içermemesi halinde ticari defterin, sahibi lehine delil olarak kullanılamayacağı açıkça hükme bağlanmaktadır. Madde metni dışına çıkarılan “ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi” durumunun yerine, “diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi” durumu maddeye ilave edilmektedir.

Buna göre ticari defterde yer alan herhangi bir kaydın, sahibi lehine delil teşkil edebilmesi için diğer tarafın ticari defterini ibraz etmemesi gerekecektir. Bu düzenlemenin hakkaniyete ve hukuk güvenliği ilkesine uygun olduğu düşünülmektedir. Zira ticari defteri ibraz edenin defterinde yer alan ve diğer tarafı muhatap alan kayıt, diğer tarafa sunulmakta ve diğer tarafın kendi defterindeki kayıtlara dayanarak karşı delilini ileri sürmesi beklenmektedir.

Diğer tarafın ticari defterini ibraz etmemesi hali, ileri sürülen delili hükümden düşürecek başka herhangi bir kayda sahip olmadığı anlamına gelecektir. Belirtilmelidir ki defter ibraz etmeyen tarafın, diğer tarafın ticari defterindeki kayıtların aksini senet veya diğer kesin delillerle ispatlama hakkı saklıdır." şeklindedir.

Kanun değişikliği sonrasında madde gerekçesi içeriğinden anlaşıldığı üzere, davalı defterlerini sunmayarak davacının ticari defter kayıtlarının HMK'nın 222/3. maddeye göre lehine delil oluşturup oluşturmadığının tam olarak incelenebilmesine 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu 2. maddesi ile 6100 sayılı HMK' nın 29. maddesi kapsamında dürüstlük-hakkaniyet ilkesine aykırı bir şekilde engel olduğundan, sunulmayan ticari defterlerinde de davacının alacaklı olduğuna dair kayıtların mevcut olduğu halde sunulmadığının, davacı tarafça ileri sürülen delili hükümden düşürecek başka herhangi bir kayda sahip olmadığının ve bunun sonucunda da davacı incelenen defter kayıtlarının davacı lehine delil oluşturduğunun kabulü gerekir.

Bu durumda davacının ticari defter kayıtları ile alacağın varlığının ispatlandığı, fatura teslim olgusunun artık ispatının gerekmeyeceği yine yaptırılan bilirkişi incelemesine göre alacağın ticari defterlerde belli olduğu, yani likit olduğu anlaşıldığından, davalının ayrıca icra inkar tazminatına da mahkum edilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

27/04/2026 Katip ... · ¸E-imza Hakim ... · ¸E-imza