Bakırköy 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/128 K.2025/308

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

TALEP

Davacı taraf sunduğu dava dilekçesinde özetle; davalı tarafın sevk ve idaresinde bulunan ..... plakalı aracın müvekkilimin işletmekte ..... plakalı ticari araca çarparak kazaya sebebiyet verdiğini, gerçekleşen kaza sebebiyle müvekkilinin aracının tamirde kaldığını, bu süre zarfında müvekkilinin kazanç kaybına uğradığını, gerçekleşen kazanç kaybı sebebiyle müvekkili tarafından davalıya karşı, Büyükçekmece İcra Dairesinin ...... esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, mezkur takibe davalı tarafın haksız ve hukuka aykırı itirazı sonucu durduğunu, arabuluculuk görüşmelerinin anlaşamama şeklinde sonuçlandığını,

açıklanan nedenlerle, davanın kabulü ile davalı tarafın icra dosyasına yapmış olduğu itirazın iptaline, davalı tarafın %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı taraf sunduğu dava cevap dilekçesinde özetle; davacının itirazın iptali amacıyla açmış olduğu işbu davada tamamen haksız ve sebepsiz zenginleşme amacı taşımakta olup davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, usulüne ilişkin itirazlarında yetki itirazının bulunduğunu, dava konusu icra takibinin Büyükçekmece İcra Müdürlüğünde başlatmış olduğundan itirazın iptali davasında yetkili mahkemenin Büyükçekmece olduğunu, davada iddia edilen ve kaza tutanağında belirtilen kusur oranlarına itiraz ettiklerini, mahkemece kusur tespiti yapılmasını talep ettiklerini,

davacının aracında meydana geldiğini iddia ettiği maddi hasara müvekkiline ait aracın sebebiyet vermediğini, davacının iddia ve taleplerini kabul etmiyor ve itiraz ettiklerini, araçta meydana gelen hasara ilişkin olarak herahngi bir fotograf, video vb somut delilleri sunmadığını, davacı yanca davaya konu olay ve miktarın müvekkil şirketin aracı tarafından meydana getirildiği tespit ve ispat edilemediğinden,

haksız ve kötü niyetli, ispatlanamayan davanın reddi gerektiğini, davacı icra takibine ve itirazın iptali davasına konu ettiği kazanç kaybını somutlaştırmadığını, davacı icra takibinde haksız ve kötüniyetli olduğundan, davanın reddi ile %20 oranından az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesini talep ettiklerini, öncelikle işbu davada yetkili mahkeme Büyükçekmece Asliye Ticaret/ Asliye Hukuk (Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) mahkemeleri olduğundan yetkisizlik kararı verilmesine,

davacı talep ve iddialarını somutlaştırmamış olduğundan, aracında iddia ettiği hasara müvekkil şirkete ait aracın sebebiyet verdiğini ispatlayamamış olduğundan, kaza tespit tutanağında ve davacının kendi beyanına istinaden tanzim edilen ekspertiz hasar raporunda belirtilen kusur oranları gerçeği yansıtmadığından ve kabulü mümkün olmadığından, ayrıca davacı kazanç kaybına ilişkin hiçbir somut delil ibraz etmediğinden, iddia ve taleplerini somutlaştırmadığından; haksız, sebepsiz zenginleşme amacı güden ve ispatlanamayan işbu itirazın iptali davasının reddine, Büyükçekmece İcra Müdürlüğü .....

E. Sayılı dosyasından başlatılan icra takibinin iptali ile davacının takip konusu miktarın %20 oranından az olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine, davanın ..... Sigorta Anonim Şirketi'ne ihbar edilmesine, masraf ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Taraflara usulüne ilişkin tebligat yapılmıştır.

Dava, haksız fiilden kaynaklı tazminat davasından ibarettir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesinde hangi işlerin ticari dava olarak nitelendirilecekleri belirlendikten sonra anılan kanunun 5. maddesinde ticaret mahkemelerinin kuruluşu ve hangi mahkemelerin ticaret mahkemesi sıfatıyla bakacağı belirlendikten sonra asliye ticaret mahkemesi ile asliye ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olduğu belirtilmiştir.

Ticari davaları, mutlak ticari davalar, nisbi ticari davalar, yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olmasına rağmen ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç grubta toplamak mümkündür.

Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalardır. Mutlak ticari davalar, 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesinde bentler halinde sayılmıştır. Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz. TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır.

Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır. 6102 sayıl TTK'nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır. Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi, hem de iki tarafın tacir olması gereklidir.

Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira.

Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.

Üçüncü grup ticari davalar, yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendiren havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davalardır. Yukarıda açıklandığı üzere bir davanın ticari dava sayılması için kural olarak ya mutlak ticari davalar arasında yer alması ya da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunması gerekirken havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davaların ticari nitelikte sayılması için yalnızca bir yanın ticari işletmesiyle ilgili olması TTK'da yeterli görülmüştür.

Dosya içerisine celp edilen ticaret odası ve vergi dairesi kayıtlarından anlaşıldığı üzere;"...VUK 177.1.madde de (2018 yılı itibariyle ) satın aldıkları malları olduğu gibi veya işledikten sonra satan ve yıllık alımlarının tutarı 190.000-TL veya satışlarının toplamı 260.000-TL yi aşanların 1.sınıf tacir sayılacağı düzenlenmiştir.

Ticari ilişkinin başladığı ve devam ettiği 2013-2014 yıllarında bu miktarlar 2013 ve 2014 yılı için yıllık alımların 150.000-TL satımlar ise 200.000-TL dir. Davanın açıldığı 2015 yılında ise Maliye Bakanlığınca belirlenen asgari had alımda 160.000-TL satımda ise 220.000-TL dir.

Vergi Dairesinden davalının yıllık gelir vergisi beyannameleri getirtilmiş olup incelendiğinde 2014 yılı alımları 52.210-TL satışları 84.872-TL olduğu ,2015 yılı dava tarihi itibariyle ise alımları 39.385-TL ,satışları ise. 48.811 -TL dir. Esnaf ve sanatkâr ile tacir ve sanayicinin ayrımına ilişkin Bakanlar Kurulu kararı ile.

"5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanununun 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi ve 63 üncü maddesi ile 6762 sayılı Türk Ticaret Kanununun 12 nci ve 17 nci maddelerinin uygulaması bakımından.

Esnaf ve Sanatkâr ile Tacir ve Sanayiciyi Belirleme Koordinasyon Kurulunun tespit edeceği ve Resmî Gazete’de yayımlanacak esnaf ve sanatkâr meslek kollarına dahil olup, ekonomik faaliyetini sermayesi ile birlikte bedeni çalışmasına dayandıran ve kazancı tacir veya sanayici niteliğini kazandırmayacak miktarda olan, basit usulde vergilendirilenler ve işletme hesabına göre deftere tabi olanlar ile vergiden muaf bulunanlardan 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 177 nci maddesinin birinci fıkrasının (1) ve (3) numaralı bentlerinde yer alan nakdi limitlerin yarısını,

(2) numaralı bendinde yazılı nakdi limitin tamamını aşmayanların esnaf ve sanatkâr sayılmaları ile esnaf ve sanatkâr siciline ve dolayısıyla esnaf ve sanatkarlar odalarına kaydedilmeleri," karara bağlanmıştır.

Anlatılanlara göre davalının faaliyetinin VUK 177.madde 1 bent dahilinde olan restoran işletmesi olduğu ve işletme defteri tuttuğu , 2.sınıf tacir sayılabilmesi için yıllık alım ve satımlarının yukarıda yazılı miktarların yarısını aşması gerektiği, ; davalının ise bu tutarların yarısını aşan ölçüde olmadığı anlaşılmakla ;esnaf ölçülerinde olan davalının tacir bulunmaması nedeniyle asliye hukuk mahkemesinin görevli olduğuna ilişkin hükme yönelik olarak ileri sürülen istinaf nedenleri yerinde görülmediğinden davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir." İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi .....

Hukuk Dairesi, ..... Esas, ..... Karar.

Dosya tüm deliller ile birlikte değerlendirildiğinde;Davacının 05.09.2023 tarihli kaza nedeni ile maliki olduğu .... plakalı araca ..... plakalı aracın çarpması sonucunda meydana gelen hasar nedeni ile araç mahrumiyet bedelinin(kazanç kaybının) ne olduğu, kusur oranına göre sorumlu olunan miktarın ne olduğu, mahkememizin görevli ve yetkili olup olmadığı, tahsili gereken kazanç kaybı miktarının ne olduğu, davacının bu alacağı talep edip edemeyeceği, borcun ödenip ödenmediği, uygulanması gereken faiz tür ve oranının, buna göre tahakkuk eden faiz miktarının ve toplam alacağın ne olduğu,

icra-inkar tazminatı koşullarının oluşup oluşmadığı hususunda toplandığı dava konusu itibari ile mutlak ticari davalar arasında olmayıp, mahkememizin görevli olması için her iki tarafında tacir ve dava konusunun tarafların ticari işinden kaynaklanıyor olması gerekmektedir.

Taraflar bakımından tacir araştırması yapılmış, Ticaret Odası yazı cevabından davacının tacir kaydının olmadığı bildirilmiştir, davacının tacir olup olmadığının tespiti İçin Vergi Dairesine yazılmış, 26/02/2025 tarihli Kartal Vergi Dairesinin yazı cevabından davacının basit usulde vergilendirildiği yönünde tespitte bulunulduğu,

tacir sayılabilmesi için yıllık alım ve satımlarının yukarıda yazılı miktarların yarısını aşması gerektiği, ancak davacının ise bu tutarların yarısını aşmadığı , davacının tacir bulunmaması nedeniyle davalının yerleşim yeri dikkate alınarak Büyükçekmece Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olması nedeni ile mahkememizin görevsizliğine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

Katip..... · ¸e-imzalıdır Hakim ......