Bakırköy 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/746 K.2025/689

G. K. YAZILDIĞI TARİH : 04/09/2025

İlgili tarafından mahkememizde açılan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İlgili şirket vekili talep dilekçesinde; Müvekkil şirket .... Sanayi Ve Dış Tic. Ltd. Şti.'nin ... mah. ... sk. ... No:5-7/ 51 B.Evler / İSTANBUL adresinde ... ticaret sicil no ile faaliyet gösterirken 30.06.2025 günü işyerini bulunduğu yerden başka bir adrese taşınması esnasında şirket yetkililerinin tüm özen ve dikkatine rağmen karar defterinin kaybolduğunu, şirket yetkilisi ....'nun durumu farkedince hemen karakola başvurarak şikayette bulunduğunu, kaybolan karar defterinin Bakırköy .... Noterliğinin 26.08.2014 tarih ve .. yevmiye nosu ile tasdik edildiğini, neticede karar defterinin zayi olduğuna dair taraflarına zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

Talep dilekçesi, ticaret sicil kayıtları ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde;

Talep, 6102 sayılı TTK' nın 82/7. maddesine dayalı zayi belgesi verilmesi istemine ilişkin çekişmesiz yargı işidir.

6100 sayılı HMK' nın 320. maddesi kapsamında uyuşmazlık konusu: İlgili şirketin talebinin haklı ve süresinde olup olmadığı ile zayi belgesi verilmesi şartlarının oluşup oluşmadığı noktalarında toplandığı görülmüştür.

İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü kayıtları incelendiğinde; ilgili şirketin ... sicil numarasında kayıtlı .... Gıda Ve Elektrik Elektronik Kırtasiye Dış Tic. San. Ve Tic. Limited Şirketi'nin adresinin, "... Mah. ... ... Sk. .... Ap No: 7A Bahçelievler/İSTANBUL" olduğu görülmüştür.

İlgili şirketin merkezinin mahkememiz yetki sınırlarında olması nedeniyle uyuşmazlığın niteliğine göre; 6102 sayılı TTK' nın 82/7. maddesi gereğince, işbu çekişmesiz yargı işine bakmaya mahkememiz kesin yetkili olup, talep 6102 sayılı TTK' nın 1521. maddesi gereğince basit yargılama usulünce incelenip sonuçlandırılmıştır.

6102 sayılı TTK'nın 82/7. maddesinde; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.” şeklinde düzenleme yapılmakla, tacirlere ticari defter ve kayıtlarını saklama ve ibrazı hususunda zorunluluk getirilmiştir.

Bu madde hükmüne göre tacirin saklamakla mükellef olduğu defter ve belgeler, yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle kanuni saklama süresi içerisinde zayi olursa, tacir 30 günlük süre içerisinde bu hususta mahkemeye başvurarak kendisine belge verilmesini talep edebilir. Maddede yer alan “gibi” sözcüğü açıklanan olayların sınırlı sayılı olmadığını göstermektedir. Tacirin belgelerini muhafazada gerekli dikkat ve özeni göstermesi gerektiği gibi, olayın şüpheden uzak bir şekilde meydana geldiğine mahkemenin kesin kanaat getirmesi de gerekmektedir.

Zayi belgesi talebi çekişmesiz yargı işi olduğundan, 6100 sayılı HMK' nın 385/2. maddesi uyarınca, çekişmesiz yargı işlerinde aksine bir hüküm bulunmadıkça resen araştırma ilkesi geçerlidir (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesinin 19.12.2024 Tarih ve 2024/1329 E. - 2024/1922 K. sayılı ilamı).

Somut olayda; talep eden ilgili vekili, talep dilekçesinde müvekkili şirketin 30/06/2025 tarihinde taşındığını, bu taşınma esnasında karar defterinin kaybolduğunu bildirdiği, 02/07/2025 tarihinde şikayet ifade tutanağının düzenlendiği görülmüştür. Talep tarihi itibariyle 30 günlük yasal hak düşürücü sürenin dolduğu anlaşılmıştır.

Talep edenin ticari defterlerinin güvenliğini sağlamakla yükümlü olup, basiretli bir tacir gibi gerekli güvenlik önlemlerini aldığını ispat etmesi gerekmektedir.

Dosya kapsamından ticari defterlerin yangın, hırsızlık, yer sarsıntısı, sel vb. gibi durumlardan ötürü zayi olmadığı, talep edenin kendi kusuruyla defterlerin kaybolduğu, defter kayıtlarının tamamını kapsayacak şekilde ikincil kopyalarının oluşturulmadığı anlaşılmış olup, tüm dosya kapsamı doğrultusunda davanın reddine karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... · ¸e-imzalı · Üye ... · ¸e-imzalı · Üye ... · ¸e-imzalı · Katip ... · ¸e-imzalı