Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2014/1003 K.2019/1182

Mahkememizde görülmekte olan İpotek (İpoteğin Kaldırılması (Fekki)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili beyanlarında; davalı ... Petrol ve Tic.

A.Ş'nin davacı şirkete bayilik verilmesi için ipotek istendiğini, Bursa Osmangazi Tapu Müdürlüğüne 103 parselde kayıtlı ...'a ait 1012/1216 hisseli taşınmaz üzerine davalı lehine 3307 yevmiye numarası ile 100.000,00 TL bedelli ipotek tesis ettiklerini, 10/04/2003 tarihinde davacı şirket ile davalı şirket arasında 03/04/2018 tarihine kadar geçerli akaryakıt bayilik sözleşmesi yaptıklarını, ipoteğin şartları geçerli olmak üzere 200.000,00 TL ilavesi ile ipotek bedeli 300.000,00 TL'ye arttırdığını, davalı şirketin devletin uzun süreli akaryakıt bayilik sözleşmelerini kabul etmediğini,

beş yıl süreli sözleşme istediğini bu nedenle taraflar arasında 11/04/2008 tarihinde beş yıl süreli akaryakıt bayilik sözleşmesi yaptığını, rekabet kurulu kararı ile "18/09/2005 tarihinden önce yapılan akaryakıt bayilik sözleşmeleri 18/09/2010 tarihi itibariyle geçersiz hale geldiğini, sona ermiş ve akaryakıt bayilik sözleşmesi kapsamında tesis edilen intifa kira vs benzeri nitelikteki sözleşmelerde 18/09/2010 tarihi itibariyle sona ermiştir" ifadesi ile sözleşmeyi davacı müvekkili şirketin feshetmediğini,

davalı şirketin rekabet kurumu ve rekabet hukuk düzenlemelerine rağmen halen taşınmaz üzerindeki şerhleri kaldırmadığını/terkin etmediğini, davacıların mağdur edildiğini, bu nedenlerle tapunun Bursa İli Osmangazi 2.Bölge Emek Köyü Hamitler Mevkii 103 parselde ...'a ait 1012/1216 hisse üzerindeki 02/07/2008 tarih ve 20928 yevmiye numaralı ipoteğin terkinine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili beyanlarında; taraflar arasında 10/04/2003 tarihli akaryakıt bayilik sözleşmesi ve akabinde 11/04/2008 tarihli ve beş yil süreli Akaryakıt Bayilik Sözleşmesi imzalandığını, bu sözleşmeye dayalı olarak davacı şirketten her ne sebep doğarsa doğsun cezai şarta dahil olmak üzere bayinin doğmuş ve doğacak tüm borçlarının teminat altına alınması için davalı şirketi lehine 300.000,00 TL bedelli ipotek tesis ettiklerini,

rekabet kurulunun kararları ve 18/09/2010 tarihinden sonra bayinin bir başka dağıtım şirketi ile anlaşması nedeni ile sözleşmenin öngörülen türihten önce sona erdiğini bu tarihten sonraki döme isatebet eden bayilim hizmet bedeli olan 18.694 USD ( faiz hariç) ile bayinin satış tahhütlerine aykırılırık nedeniyle oluşan 114.180 USD cezai şart alacaklarını ödeme gerektiğinden bu alacakların ve sair alacakların tamine amacı ile tesis edilen ipotğin terkininin mümkün olmadığını fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile davanın reddini talep etmiştir.

Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe:

Dava ipoteğin terkini davasıdır.

Davacı ... tarafından diğer davacı ... ... Petrol Nakliyat Ltd. Şti'nin davalı ile arasında bulunan bayilik sözleşmesi gereğince kendisine ait taşınmaz üzerinde ipotek tesis etmiştir.

Dava konusu ipotek önce 100.000,00 TL bedelli olarak tescil edilmiş daha sonra 29/05/2005 tarihinde 300.000,00 TL'ye arttırılmıştır.

Rekabet Kurulu kararıyla 18/09/2005 tarihinden önce yapılan akaryakıt bayilik sözleşmesi 18/09/2010 tarihi itibariyle sona erdiği bu sebeple bayilik sözleşmesi sebebi ile oluşturulan intifa, kira vb nitelikteki sözleşmelerin 18/09/2010 tarihi itibariyle sona erdiği iddia edilmiştir.

Davacı ... ... Petrol Nakliyat Ltd. Şti. ile davalı ... Petrol A.Ş arasında bayilik sözleşmesinden kaynaklı alacak nedeniyle İstanbul Kapatılan 38.Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında yargılama yapılmış ve mahkeme kararı Yargıtay tarafından onanarak kesinleşmiştir. Davacı tarafından söz konusu ilama konu borç tamamen ödenmiş ve ipoteğin dayanağı olan borç kalmamıştır. Bu sebeple ipotek hükümsüz hale gelmiştir.

Ancak dava tarihi itibariyle ipoteğin dayanağı olan borç bulunmaktadır. Yani davalının dava tarihi itibariyle ipoteği terkin etmemesinde hukuki menfaati vardır. Esasında mevsimsiz dava olarak eldeki dava nitelendirilip ret kararı verilmesi düşünülse de ipoteğin dayanağı olan bayilik sözleşmesine ilişkin yargılamanın yapıldığı mahkeme dosyasının bekletici mesele yapılıp karar verilmesi usul ekonomisine daha uygun olduğu düşünülmüştür.

Yargılamanın devamı sırasında İstanbul Kapatılan 38. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında davalının alacaklı olduğuna hükmedilmiştir. Bu kararda yargılamamız sırasında kesinleşmiştir. Davacı bu borcu dava tarihinden önce ödememiştir. Yargılamanın devamı sırasında karar kesinleştikten sonra ödemiştir. Dava tarihi itibariyle davalının ipoteğin terkin edilmemesinde hukuki menfaati bulunduğundan davacı dava açılmasına sebebiyet vermemiştir.

Bu sebeple aleyhine yargılama giderlerine ve vekalet ücretine hükmetmek mümkün değildir. Yine davalı tarafta yargılamanın devamı sırasında kesinleşen ilam üzerine borç ödendiği halde ipoteği terkin etmemiştir. Ayrıca dava kabul edilmiştir. Her iki hususta dikkate alındığında davalı lehine yargılama gideri ve vekalet ücretine de hükmedilemeyecektir.

Davalı taraf davacı ... ... Petrol Nakliyat Ltd. Şti.'nin aktif husumet ehliyeti bulunmadığını ileri sürmüştür. Her ne kadar taşınmaz diğer davacı ...'a ait olsa da ipotek resmi senet içeriğinden bu ipoteğin davacı ... ... Petrol Nakliyat Ltd. Şti.'nin borcu için verildiği, eldeki yargılamada ipoteğin kaldırılmasının bu davacının davalıya herhangi bir borcunun bulunmadığının belirlemesini de içerdiği için aktif husumet ehliyeti bulunduğu kabul edilmiştir. İpoteğe dayanak olan bayilik sözleşmesinden dolayı davalının bir alacağı kalmadığından ipoteğin terkinine karar verilmiştir.

Katip ... Hakim ...