Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2015/1133 K.2018/1146

Mahkememizde görülen davanın açık yargılamasında,

DAVACININ TALEBİ

Davacı vekilinin dava dilekçesinde belirttiği hususlar ana başlıklar halinde aşağıdaki şekilde özetlenebilir: Taraflar arasında davalı kooperatifin inşaatlarının yapımı için 30/12/2005 tarihli sözleşme yapılmıştır. Bu sözleşmeye göre yapılan işler dışında davalı kooperatif tarafından istenip yapılan ilave işlerde vardır. İlave işlerle ilgili 17/03/2015 tarihli ek sözleşme de yapılmıştır.

Ödemelerin ise sözleşmenin altıncı maddesine göre kooperatifin her ay üyelerinden topladığı parayı makbuz karşılığında yüklenici firmaya aktarmak suretiyle ödeneceği belirlenmiştir ancak davalı kooperatif düzenli ödeme yapamadığından davalı şirket zor durumda kalmıştır.Davacı yüklendiği edimini yerine getirmesine ve üç blok halindeki inşaatın tamamlanıp 1,5-2 yıldır oturulmasına rağmen ödemeler eksik bırakılmıştır.Sözleşmeye göre taraflar arasında uyuşmazlık olması halinde ...

İnşaat Mühendisleri Odasından rapor alınacağı ve buna göre ödeme yapılacağı şartı getirilmiş olup davalı 03/07/2014 tarihinde 2014 yılı sonu itibariyle davacı alacağını hesaplattırmış olup hesaplanan 4.132.342,00 TL olarak hesaplanan bedel de davacıya ödenmemiştir.Kooperatif yöneitilerine resmi yollarla ulaşılamamakta, sadece şifahi görüşme yapılabilmektedir.

Ferdileşme işlemleri tamamlanırsa alacağın tahsili zora girecektir.Bu nedenlerle fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydı ile taraflar arasında yapılan 30/12/2005 ve 17/03/2015 tarihli sözleşmelere göre 150.000,00 TL alacağımızın 18/08/2015 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesini talep ediyoruz.

DAVALININ CEVABI

Davalı tarafın verdiği cevapta şu şekilde özetlenebilir:Davanın reddi gerekir. Zira ... 03/07/2014 tarihli raporunu kabul etmiyoruz. Raporda kooperatif inşaatlarının yapı sınıfı hatalı değerlendirilmiştir. ... 7.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/ değişik iş sayılı dosyası ile tespit edildiği üzere inşaatta eksik imalat, hata, kusur ve bundan kaynaklanan zararlar mevcuttur. ... raporundaki metraj hesapları da yanlıştır.

Davacı şirket inşaat sırasında finansal gücünü kaybettiğinden kooperatifin ödemeleri kadar inşaat yapılmış ve sözleşmede imalat sonrasında ödeme yapılacağı hükmüne aykırı davranılmıştır. Kooperatif üyelere inşaatı eksik olan dairelerin eksikliklerini gidererek kullanmaya başlamıştır. Yükleniciye iki adet daire bedelsiz olarak verilmiştir. Müteahhdin işini zamanında yapmaması sebebiyle davalı kooperatifin arsa sahiplerine tazminat yükümlülüğü doğmuştur.

Davacı taraf eksik ödeme miktarı konusunda açık beyanda bulunmasına rağmen kısmi dava açamaz.

DELİLLER ve GEREKÇE: Derdest dava eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak davasıdır. Kural olarak ispat külfeti davacı taraf üzerindedir. Davacı, taraflar arasında bir akdi ilişkinin varlığını ve bu akdi ilişki sebebiyle davalı lehine bir eser inşaa ederek ayıptan ari biçimde teslim ettiğini ispat etmek zorundadır.

Bu ispat külfeti yerine getirildiğinde davalı taraf da yapılan eser karşılığında bir bedel ödediğini ispat etmekle birlikte cevap dilekçesi ile ortaya koyduğu yeni olguları ispat etmelidir.Davacı taraf davalının ikrarı yanında sunduğu sözleşme ve ek sözleşmelerle bir akdi ilişkinin varlığını yeterince ispat etmiştir. Keza davalı tarafın cevabından anlaşıldığı üzere belli bir oranda tamamlandığı da yeterince ispat edilmiştir.

Ancak tamamlanma oranı ve şimdiye kadar alınan tahsilatlar birlikte değerlendirilerek davacının bakiye alacağı bulunup bulunmadığı hesaplanmalıdır. Taraflar arasındaki sözleşme ve ek sözleşme çerçevesinde ortaya çıkan ilave işler de nazara alınarak uyuşmazlık halinde ... Mühendisler Odasınca hesaplanacak rakamın her iki tarafça kabul edilmesi hükme bağlanmıştır. Ancak davalı davacının başvurarak temin ettiği ...

İnşaat Mühendisleri Odası tarafından hazırlanmış rapora itiraz etmektedir. Bu itibarla mahkememizce yeni bir rapor alınması uygun olacaktır. Kural olarak ahde vefa ve sözleşme serbestisi çerçevesinde iki tarafında bu rapordan ortaya çıkan sonuca göre hareket etmeleri gerekir. Ancak taraflar raporun sonucu üzerinde uzlaşamadıklarından tarafsız bir raporun alınması ve tam bir vicdani kanaate ulaşılması daha doğru olacaktır.

Dosya bilirkişiler Av. ... ve SMMM ... teslim edilerek rapor alınmıştır. 13/04/2017 tarihli rapor sonuç itibariyle davadaki uyuşmazlığı çözmeye yetecek veri yoktur.

Raporda tarafların ticari kayıt ve defterleri incelenmeden kooperatifin bildirdiği ve tespit raporundaki ödeme miktarları esas alınarak yapılan hesaplamanın farklılıklar oluşturduğu, farkın her yıl yapılması gereken işlere ait hakediş ve istihkakların tespit edilememiş olmasından kaynaklandığı, kooperatifin daha fazla ödemeye ilişkin iddialaranı belgelendirmesi gerektiği, davacı tarafın ilave iş olarak bildirdiği perde beton ve kombi bedellerine ilişkin rayiç değer hesabı yapılması gerekeceği ... ve Vergi borçlarının müteahhit adına ödendiğine dair belge varsa sunulması ve fiyat farkı değerlendirmesi yapılması gerektiği açıklanmıştır.

Bu rapor teknik bilirkişilerin üç kişilik heyet halinde sundukları rapora dayalı olarak hazırlanmıştır. Üç kişilik teknik heyet raporunun sonuç kısmında ise üç bloktan oluşan yapının A bloğunun arsa sahiplerine kaldığı, toplam inşaat alanınının 10.931 metre kare olduğu, 7.781,98 metre karelik kısım bedelinin ödendiği geriye kalan 3.140,02 metre karelik kısmın bedelinin ödenmediği belirtilmektedir.

20/02/2017 tarihli bu raporda yapılan hesaplamalara göre yüklenicinin 2.041.633 TL bakiye alacağı vardır. Bu iş için ödenecek sigorta ve vergi bortlarının 418.405,42 TL olduğu da açıklanmıştır.Bu rapor taraflarca itiraza uğramış olup hüküm vermeye yeterli bulunmadığından aynı heyetten ek rapor alınmıştır. 30/10/2017 tarihli Ek raporda itirazlar değerlendirilmiş, yeni sunulan belgeler ve vergi borçlarına ilişkin yazı cevapları da nazara alınmıştır.

Bilirkişi raporunda bakiye inşaat bedeli olarak davacıya ödenmesi gereken bedelin 3.146.439,37 TL olduğu belirtilmiştir. Aynı raporda ... ve Vergi borçlarının yüklenici sorumluluğunda olduğu belirtildikten sonra ... ve Vergi dairelerinden gelen yazı cevaplarına göre sözleşmeye konu inşaattan kaynaklanan bir alacağın kooperatif tarafından ödendiğine dair yeterli kanaate ulaşılamadığı belirtilmiştir.

Rapora göre ... ve Vergi dairelerinden sadece dava konusu inşaattan kaynaklanan ... primi ve Vergi borcu olup olmadığının sorulması yararlı olacaktır.

Bunun üzerine mahkememizce bu hususta ilave araştırma yapılmıştır. ... ve Vergi dairesinden gelen yazılar dosyaya eklendikten sonra bilirkişi heyetinden bu kez 23/05/2018 tarihli ek rapor alınmıştır. Raporda Gökdere Vergi Dairesinden ... il müdürlüğünden gelen cevabi yazılar değerlendirilmiş ve niahi hesaplama yapılmıştır. Bu hesaba göre davacının sözleşme gereği yapılması gereken seviyeye göre bakiye iş bedeli 4.427.122,50 TL'dir.

Tespit dosyası ile belirlenen 780.783,13 TL'lik eksik imalat bedeli tenzil edilip 266.100 TL 'lik sözleşme dışı işler bedeli eklendiğinde davacı 3.912.439,37TL 'lik iş bedeli talep edebilir. 03/07/2014 tarihli hakediş raporundan sonra yapılan 766.000 TL'lik ödeme ve 12.000TL 'lik stopaj nazara alındığında davacının talep edebileceği miktar 3.026.439,37 TL olacaktır.Bu rapor mahkememizce hükme esas alınmaya yeterli görülmüştür.

Davacı taraf miktar konusunda itirazları olmasına rağmen işin uzamaması açısından yeni bir rapor alınmasını istemediğini belirtmiştir. Açıkça ortaya çıktığı üzere davalı kooperatif davacı müteahhit tarafından tamamlanan işlerin bedelini eksik ödemiştir. Bu sebeple davanın kısmen kabulü gerekir. Davacı tarafın davalıyı bir ihtarla temerrüde düşürrüğü nazara alındığında alacağa bu tarihten itibaren avans faizi uygulanmalıdır.

Başkan ... · e-imzalı · Üye ... · e-imzalı · Üye ... · e-imzalı · Katip ... · e-imzalı