Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/1293 K.2018/638

Mahkememizde görülmekte olan Sözleşmenin İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle ; davalı ile aralarında 21/12/2015 tarihli finansal kiralama sözleşmesinin yapıldığını, bu sözleşme kapsamında davalıya katlama tambur ve rula sarma makinesi ile kurşun dikme makinesinin teslim edildiğini, davalının sözleşmedeki yükümlülüklerini yerine getirmeyerek kiralama bedellerini ödemediğini, bu nedenle davalıya kira bedellerinin ödenmesi konusunda 60 günlük süre verildiğini ve buna ilişkin ihtarnamenin gönderildiğini, 18/09/2017 tarihi itibariyle davalının 84.922,78 TL borçlu olduğunu, finansal kiralama kanuna göre kiracının temerrüdü halinde fesih koşullarının oluştuğunu, bu nedenle sözleşmenin feshedilmesini ve ayrıca sözleşmeye konu malların mülkiyeti davacıya ait olduğundan davacıya teslimini talep etmişlerdir.

Davalı taraf usulüne uygun tebligata rağmen davaya cevap vermediği gibi duruşmalara da katılmayarak davayı ret ve inkar etmiştir.

Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe:

Taraflarca imzalanan 21/12/2015 tarihli sözleşmeye göre taraflar arasındaki ilişki finansal kiralama sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Bu normal kiralama sözleşmesine göre özel bir sözleşme olduğundan yargılamada sulh hukuk mahkemeleri değil ticaret mahkemeleri görevlidir.

Finansal kiralama sözleşmesi kullanım hakkı ve mülkiyet haklarının ayrılması üzerine kurulan bir tür finansman yönetimidir. Bu sözleşmeyle kiracı sözleşmeye konu malı sözleşme süresince kiralar ve kullanma bedelini kiralayana öder. Burada malın mülkiyeti kiralayanda kalırken kullanma hakları kiracıda kalmaktadır. Kiracı sözleşme uyarınca söz konusu malın üzerinde zilliyetliğe sahiptir ve buna göre sözleşme kapsamında maldan her türlü hak ve faydayı elde eder.

Kiralayanın borcu sözleşme süresince kiralamaya konu malın kullanımını kiracıya devir ve teslim etmektir. Kiralayanın borcu ise sözleşme kapsamında belirlenen malın bedelinin kiralayana ödemektir.

Sözleşmeye konu malın iki ve dört kat katlama tanbur ve rulo sarma makinesi ve kurşun dikme makinesi olduğu anlaşılmaktadır. Davacı taraf davalının kira sözleşmesi kapsamında kira bedelini ödemediğini bu sebeple sözleşme ve finansal kiralama konunu hükümlerine göre sözleşmenin feshini talep etmişlerdir.

Davalı taraf davaya cevap vermemiş bu sebeble davacının talep ve iddialarını ret ve inkar etmiştir.

Taraflar arasındaki çözümlenmesi gereken uyuşmazlık sözleşme ve mevzuat kapsamında fesih koşullarının oluşup oluşmadığı ve sözleşme konusu malların davacı tarafa teslim edilip edilmemesi gerektiğidir.

Taraflar arasında imzalanan 21/12/2015 tarihli finansal kiralama sözleşmesine göre muacceliyet hali 10.1. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre;

" Mevzuatta ve özellikle aşağıda yer alan ve kesinlikle bunlarla sınırlı olmayan diğer şartların gerçekleşmesi halinde borçların tamamı muaccel olur.

Kiracının kiralayana karşı yükümlülüğü ve borcunu kısmen dahi olsa vadesinde hiç veya gereği gibi yerine getirilmemesi,

Kiralayana verilmiş sözleşme ve ödeme planı, poliçe, çek , bono vs belgelerde yer alan borçlardan herhangi birisinin kısmen dahi olsa vadesinde ödenmemesi"

Davacı tarafın bedel ödememe iddiası sözleşmenin bu maddelerindeki hallere girmektedir. Muacceliyetin sonuçları ise 10.3 maddesinde belirlenmiştir. Bu ise alacağın tahsiline yönelik bir maddedir.

Yine temerrüt hali ve sonuçları 10.4 maddesinde düzenlenmiş olup buna göre " muaccel olan borçların ödenmemesi halinde ayrıca bir ihtar, ihbar veya sair işleme gerek olmaksızın kiracı temerrüde düşmüş olacak, kanun ve sözleşmedeki temerrüdün sonuçlarına ilişkin hükümler uygulanabilecektir"

Burada taraflarca sözleşmenin feshi noktasında kanuna atıf vardır. Yani 10.4 maddesi ile temerrüdün sonuçlarından biri olan fesihle ilgili olarak kanuna atıf yapılmıştır. Zira sözleşmenin feshi ile ilgili olarak sözleşmede nasıl yapılacağına ilişkin açık ve belirleyici bir düzenleme bulunmamaktadır. Bu sebeple fesih konusunda 6361 sayılı yasa hükümlerine göre belirleme yapmak gerekmektedir.

6361 sayılı yasanın 31.maddesine göre ;

"Kiralayan, finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşen kiracıya verdiği otuz günlük süre içinde de bu bedelin ödenmemesi hâlinde, sözleşmeyi feshedebilir. Ancak, sözleşmede, süre sonunda mülkiyetin kiracıya geçeceği kararlaştırılmış ise, bu süre altmış günden az olamaz. Bir yıl içinde sözleşmede yer alan kira bedellerinden üçünü veya üst üste ikisini zamanında ödememesi nedeniyle ihtara muhatap olan kiracılarla yapılan sözleşmeler kiralayan tarafından feshedilebilir.

Taraflardan birinin sözleşmeye aykırı harekette bulunduğu hâllerde, bu aykırılık nedeniyle diğer tarafın sözleşmeyi devam ettirmesinin beklenemeyeceği durumlarda sözleşme feshedilebilir.

Kiracı ve kiralayan arasında finansal kiralama sözleşmesi ile ilgili ihtilaflarda, mahkemece finansal kiralama konusu malın ihtiyati tedbir kararı alınarak kiralayana veya üçüncü bir kişiye bırakılması durumunda kiralayan, mahkemeye malın rayiç değeri kadar teminat yatırmak suretiyle mal üzerinde tasarruf edebilir. Şu kadar ki; sözleşmenin feshinin haksız olduğuna karar verilmesi hâlinde kiralayan, kiracının zararını tazminle yükümlüdür."

Sözleşmede yasaya atıf olduğuna göre sözleşme şartlarına göre temerrüde düşen kiracıya davacı tarafça 30 gün içerisinde bedelin ödenmesi ihtar edilmelidir. 30 günlük süre içerisinde bedelin ödenmemesi halinde sözleşme feshedilebilir. Bir yıl içerisinde sözleşmede yer alan kira bedellerinden üçünün veya üst üste ikisinin zamanında ödenmemesi halinde ihtara muhattap olan kiracılarla yapılan sözleşmeler kiralayan tarafından feshedilebilir.

Davacı tarafça 26/01/2017 tarihli noter ihtarı kefillere tebliğ edilmiş ancak ihtarın davalıya tebliğ edilemediği anlaşılmıştır. Davacı taraf ihtarında gecikmiş 9.289,49 TL alacağın bulunduğu, toplam borcun da 83.816,33 TL olduğunu bildirerek davalıya 60 günlük ödeme süresi verilmiş ödenmez ise ayrıca ihtara gerek olmaksızın sözleşmenin kendiliğinden feshedilmiş sayılacağı bildirilmiştir. Ancak ihtar muhattaba tebliğ edilemediği gibi 60 günlük ödeme süresi de bu sebeple başlamamıştır. Yine 6361 sayılı yasanın 31 maddesinde belirtilen usule uygun bir fesihte bulunmamaktadır. Bu sebeple davacının sözleşmenin feshine ilişkin talebi yerinde görülmemiştir.

Davacının sözleşmeye konu malın teslimine ilişkin talepleri hususunda 6361 sayılı yasanın 32 ve 33 maddelerine göre ;

" Sözleşme sona erdiğinde, sözleşmeden doğan satın alma hakkını kullanmayan veya bu hakkı bulunmayan kiracı finansal kiralama konusu malı derhâl geri vermekle mükelleftir." (madde 32)

" Sözleşmenin kiralayan tarafından feshi ile 30 uncu maddenin ikinci fıkrası uyarınca kiracı tarafından feshi hâllerinde, kiracı malı iade ile yükümlüdür." (madde 33)

Buna göre sözleşmenin fesih koşulları oluşmadığından 33.maddedeki davalı kiracının malı iade yükümlülüğü de doğmamıştır bu sebeple davacının sözleşmeye konu malların davacıya teslimine ilişkin talebi de yerinde görülmemiştir.

Katip ... Hakim ...