Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/273 K.2020/177

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili beyanlarında; davacı şirket ile davalı arasında 19/11/2014 tarihli İş Ortaklığı anlaşması yapıldığını, davacının müşteri olarak tespit ettiği gerçek yada tüzel kişileri davalı ile Güneş Enerjisi Sözleşmesi yapmaları için ikna etme proje sürecini belirleme, proje süresi içerisinde tesisleri işletmeye almak ve gerekli izin ve başvurular için evrak ve hesapların davalıya ileteceği hususunda anlaştıklarını, davalının sözleşme kapsamında davacı aracılığıyla müşteri olarak bir çok iş yaptığını, dava dışı ...

Tarım Ürün.

A.ş ile davalı arasında 700 kw anlık güce sahip güneş enerjisi santrali kurulması için 14/12/2014 tarihinde sözleşme imzalandığı, bu işin tamamlanarak proje bedelini davacı tarafça tahsil edildiğini, buna ilişkin taraflar arasındaki düzenlenen ibranamenin ekli olduğu ve dava dışı bu şirket tarafından davalıya 2.534.994,00 TL ödeme yapıldığını, sözleşmeye göre müvekkilin sorumluluklarını eksiksiz olarak yerine getirdiğini, UEDAŞ başvuru dosyalarının hazırlanarak TEDAŞ tarafından onaylandığını,

davacı ile davalı arasında imzalanan sözleşmenin hakedişler başlığı altında Proje Yapım Sözleşmesinin hazırlanıp yürürlüğe girmesine takiben müvekkilinin hakedişinin oluştuğunu, sözleşmenin 2.maddesine göre de proje için masraflar kesintisinden sonra oluşacak kar payının %30 'u na kadar kısmının davacının hakedişi olduğunun yine 3.madde gereğince de %30'luk komisyon miktarının müvekkile ödenmesi gerektiğini, ancak davalı tarafın projede zarar ettiğini ileri sürerek davacı müvekkile ödeme yapmadığını,

ihtarnamelerde belirtilen davalı tarafın 20.566.00,00 EURO zarar olduğuna ilişkin iddiasının yerinde olmadığı ve kötüniyetli olduğunu davalının tahsil ettiği geç yada yanlış zamanda EURO'ya çevirmesinin müvekkilinin kusuru bulunmadığını, zira dava dışı yukarıda belirtilen şirket ile yapılan proje sözleşmesinde ödemelerin TL ile yapılmasında davalının rıza gösterdiğini, netice olarak davacının davalıdan 37.699,87 EURO ve 4.680,00 TL alacağı olduğunu, bu alacağa ihtarname tarihi olan 16/05/2016 tarihinden itibaren yıllık %10.50 ticari temerrüt faizi ile davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalıya tebligatlar yapılmış ancak herhangi bir cevap vermediği gibi ve delil de bildirmemiştir.

Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe:

Dava 19/11/2014 tarihli sözleşme uyarınca alacak davasıdır.

Bu sözleşme içeriği itibariyle hizmet sözleşmesi niteliğindedir.

Sözleşmede davacının üstlendiği edimler;

i)Ges projeleri kapsamında potansiyel müşteri belirleyip bu müşteriler hakkında çerçeve bilgileri toplayıp davalıya iletmek,

ii) Davalı ile bulunan bu müşteri arasındaki proje yapım sözleşmesi çerçevesinde projenin yapım aşamasına kadar gerekli olan her türlü Uedaş başvuru dosyası hazırlayarak Tedaş onayının alınmasını sağlamak.

Davacı eldeki davada, bu sözleşme çerçevesinde davalının dava dışı Tümerdem Tarım Ürünleri AŞ ile imzaladığı ges projesi sözleşmesi kapsamında, yerine getirdiği edimler karşılığında 19/11/2014 tarihli sözleşmedeki hakedişini talep etmektedir.

Taraflar arsındaki sözleşmenin hakediş başlıklı maddesinde ; davacı tarafından temin edilen müşteri ile davalının taraf olduğu Ges projesi sözleşmesi imzalanıp yürürlüğe girdiğinde davacının hakedişi oluşacaktır. Hakediş miktarı da taraflarca sözleşmede belirlenmiştir. Buna göre hakediş miktarı, davalının tüm proje masraflarının kesintisinden sonra olaşacak karın %30 una kadar olacaktır. Projedeki 1 kw nin satış bedeli Euro cinsinden oluşacak ve bu birim üzerinden %30 luk komisyon davacıya ödenecektir. Hakediş bedelinin davacıya ne zaman ödeneceği de sözleşmede kararlaştırılmıştır. Davalının üçüncü kişilerle imzaladığı sözleşme kapsamında proje ile ilgili ödemenin davalının banka hesabına yatırılmasından sonra davacının hizmet bedeli beş gün içerisinde davacının banka hesabına ödenecektir.

Sunulan delillerden davalının dava dışı Tümerdem Tarım Ürünleri AŞ ile Ges proje sözleşmesi imzaladığı anlaşılmaktadır. Yine davalıya bu sözleşme kapsamında 2.534.994,00 TL ödeme yapıldığı görülmüştür.

Davalı her ne kadar davaya cevap vermemiş ve davayı inkar etmişse de davalı tarafın yargılamaya sonradan dahil olan vekili aracılığı ile verdiği beyanlarında davalının dava dışı Tümerdem Tarım Ürünleri AŞ ile davacı aracılığı ile Ges proje sözleşmesi imzaladığı, davacının 19/11/2014 tarihli sözleşmedeki edimlerini yerine getirdiği taraflar arasında bu hususlarda ihtilaf bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Taraflar arasındaki ihtilaf davalının Ges projesi kapsamında ne kadar kar elde ettiği, elde edilen gelirden düşülmesi gereken proje masraflarının ne miktarda olduğu noktasındadır.

Bu hususta davalı tarafın ticari defter ve kayıtlarında bilirkişi incelemesi yapılmıştır. Davalı kayıtlarına göre davalının bu proje sözleşmesinden toplam 2.214.572,00 TL gelir elde ettiği görülmektedir. Bu gelirden yapılan giderler düşüldükten sonra ortaya çıkan kardan davacının %30 luk hakediş alacağı belirlenmelidir. Alınan bilirkişi raporuna göre davalının bu proje için 1.393.170,62 TL giderinin olduğu ve 821.401,38 TL tutarında kar elde edildiği belirlenmiştir.

Buna göre davacının hakedişi 246.420,38 TL olarak belirlenmiştir. Davacı alacağın birkısmını Euro cinsinden talep etmiştir. Sözleşmede de hakedişin 1kw karşılığı Euro cinsinden belirlenir hükmü uyarınca davacının yabancı para cinsinden alacak talebinde bulunabileceği görülmüştür. Davacının talebi bilirkişi raporu ile belirlenen 64.378,19 Euro'nun altındadır.

Davalı taraf rapordaki gider kalemlerine itiraz etmiş ve 23/12/2015 tarihinde Ap Tech GmbH isimli firmaya 181.720,00 Euro tutarında ödeme yapıldığını bu tutar ile kurumlar vergisinin giderler kalemine dahil edilmesi gerektiğini savunmuştur. Ancak gerek kök gerekse ek bilirkişi raporu ile davalı defterlerinde yapılan incelemede davalı kayıtlarında bu iki gider kalemine ilişkin bir kayıt bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Davalı tacir olup basiretli tacir gibi davranma ilkesi uyarınca ticari defter ve belgelerini usulüne uygun ve doğru (gerçeğe uygun) biçimde tutmakla yükümlüdür. Bu sebeple tacir ticari defter ve belgelerindeki kayıtlarla bağlıdır. Bu kayıtlar belirli şartlarda lehine delil olabileceği gibi, her zaman aleyhine delil olarak değerlendirilir. Yine dosyaya davalı tarafça süresi içerisinde cevap verilmemiş ve bu gider kalemlerine ilişki herhangi bir delil de bildirilmemiştir.

Ticari defterlerdeki kayıtların dışındaki gider kalemlerine yönelik savunmalarla ilgili toplanması gereken davalı delili bulunmamaktadır. Bilirkişi raporuna itiraz dilekçesi ekinde sunulan belge (davalı delili) usul hükümleri ve açıklanan gerekçeler çerçevesinde delil olarak kabul edilmemiştir.

Kaldı ki sunulan belge ile bu giderin bu proje kapsamında yapıldığı belirli olmadığı gibi davalı tarafça bu giderin proje ile ilgisi yargılamanın hiçbir aşamasında açıklığa kavuşturulacak biçimde ortaya konulmamıştır. Davalının Ap Tech GmbH isimli firmaya 181.720,00 Euro tutarında ödeme ile kurumlar vergisinin gider kalemine dahil edilmesi gerektiği savunması yerinde görülmemiştir. Bu sebeple taleple bağlı kalınarak davanın kabulüne karar verilmiştir.

Yabancı para alacaklarında 3095 sayılı Kanunun 4/a maddesi uyarınca (yabancı para borcunun faizinde Devlet Bankalarının o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı uygulanır) faiz talep edilebilirse de davacı faiz talebini sınırlı tuttuğundan faiz hususunda da taleple bağlı kalınmıştır.

Katip ... · e-imza Hakim ... · e-imza