Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/619 K.2018/16

...

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 04/05/2017

KARAR TARİHİ : 10/01/2018

Mahkememizde görülen davanın açık yargılamasında,

DAVACININ TALEBİ

Davacı vekili dava dilekçesinde davacı şirket tarafından işletilen köprü ve otoyolların davalı şirkete ait muhtelif araçların ihlalli geçişlerinden doğan ve yasal süresinde ödenmeyen geçiş tutarları ve yasadan kaynaklı para cezası bedellerinin tahsili amacıyla Bursa 17. İcra Müdürlüğünün 2016/... sayılı dosyasından başlatılan icra takibine haksız biçimde kısmen itiraz ettiğini, davalı şirketin ihlali geçiş vakalarına itiraz etmediğini, sadece HGS sistemindeki teknik arızadan kaynaklanan hakkaniyetsiz cezalar olduğu ileri sürülerek itiraz edildiğini, ileri sürerek itirazın iptali ne ve davalının icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmektedir.

DAVALININ CEVABI

Davalı taraf davaya cevap vermemiştir. DELİLLER ve GEREKÇE: Derdest dava, ilamsız takibe itirazın iptali davasıdır. Takibe dayanak yapılan alacak ise davalı şirkete ait aracın davacı şirket tarafından işletilen köprü ve otoyollardan ücret ödemeden istifade edilmesinden kaynaklanan geçiş ücretleri ve ceza bedellerinden ibarettir. Kural olarak ispat külfeti davacı taraf üzerindedir.

Davalı taraf takibe itiraz ederken geçiş ücretlerine dair ana parayı ödeyerek uygulanan cezaya karşı çıkmıştır. İspat külfeti üzerinde olan davacı taraf dava dilekçesi ekinde alacağa dayanak yaptığı kaçak geçişlere ilişkin ihlalli geçiş bildirimi örneklerini sunmuş mahkeme tarafından talep edildiği takdirde kamera kayıtlarının da sunulabileceğini belirtmiştir.

Davalı tarafa süre verilerek belirtilen ihlalli geçişlere ilişkin tutanakları inceleyerek kabul etmediği tutanakların tarih ve numaralarını bildirmesi için bir ay kesin süre verilmişse de davalı taraf açık bir beyanda bulunmamıştır. Davalı tarafa süre verilirken beyanda bulunulmaması halinde tutanakların kabul edilmiş sayılacağı konusunda ihtarat yapılmıştır. Bu durumda davacı tarafın iddiasını yeterince ispatladığı kanaatine varılmıştır.

Davacı tarafın köprü ve otoyolların kullanım bedeline ilişkin ihlalli geçiş hallerinde kullanıcılara geçiş ücretinden başka kaçak geçiş cezası uygulayıp uygulayamayacağı hususunun da değerlendirilmesi gerekir. Davalının uyguladığı ihlalli geçiş cezası bir idari para cezası niteliğinde değildir. Kanundan doğan özel bir alacak niteliğindedir. 6001 sayılı kanunun 30. Maddesi geçiş ücretini ödememe ve güvenliğin ihlali halini düzenlemektedir.

1. Fıkrada ücret ödemeden geçiş yapan araç sahiplerine geçiş ücretinin 10. Katı tutarında idari para cezası verileceği yazılıdır.

Bu ifadeden kaçak geçiş ücretlerinin idari para cezası niteliğinde olduğu düşünülebilir ancak aynı maddenin 5. Fıkrasında 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar ve karayollarını geçiş ücretini ödemeden kullanan araç sahiplerine geçiş ücreti ile birlikte bu ücretin 10 katı tutarında cezanın genel hükümlerine göre tahsil edileceği belirtilmiştir.

Daha açık bir ifade ile 5. Fıkrada yazılan cezanın idari para cezası olmadığı ve genel hükümlere göre tahsil edileceği yasadan kaynaklanan bir durumdur. İşletmeci tahsil ettiği tutarın % 60'ını hazine payı olarak ödeyecektir. Bu açıklamalardan anlaşılacağı üzere ihlalli geçiş yapan araç sahiplerine ücretin 10 katı tutarında ceza uygulanması yasa emridir. Davacı şirket yasa tarafından kendisine verilen bir görevi yerine getirmektedir.

Kamu otoritesi işletmesini devrettiği köprü ve otoyollar için alınması gereken cezalı tutarı tahsil etmek için işletmeci şirketi aracı kılmış görünse de yasanın açık ifadesi karşısında bunun bir idari para cezası olduğu söylenemez.

Yapılan uygulamanın anayasaya aykırılık teşkil etmediği de belirtilebilir. Kanunun koruduğu hukuki yarar nazara alındığında geçiş ücretlerinin cezalı olarak uygulanması caydırıcı nitelikte bir düzenlemedir. İşletmesi devredilmiş olsa dahi köprü ve otoyollardan elde edilen gelirler kamu maliyesinin önemli bir parçasını oluşturacaktır. Kamu tarafından işletilen köprü ve otoyollar ile işletmesi devredilen köprü ve otoyolların farklı işletme biçimlerine tabii tutulması beklenmemelidir. Mahkememizce yasal düzenlemede anayasaya aykırılık tespit edilmemiştir. Davalı tarafın itirazında haksız ve takibe itirazının alacağın tahsilini geciktirmeye yönelik olduğu sonucuna varılmıştır.

Katip ... Hakim ...