Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/1118 K.2019/262

Mahkememizde görülen davanın açık yargılamasında,

DAVACININ TALEBİ

Davacı vekili dava dilekçesinde, davacı şirket tarafından işletilen köprü ve otoyolların davalı şirkete ait 16 ... 77 plakalı aracın ihlalli geçişlerinden doğan ve yasal süresinde ödenmeyen geçiş tutarları ve yasadan kaynaklı para cezası bedellerinin tahsili amacıyla Bursa 1. İcra Müdürlüğü'nün 2018/4864 sayılı dosyasından başlatılan icra takibine haksız biçimde itiraz ettiğini ileri sürerek itirazın iptaline ve davalının icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmektedir.

DAVALININ CEVABI

Davalı tarafın davaya cevap vermediği davaya cevap vermediği anlaşılmıştır. DELİLLER ve GEREKÇE: Derdest dava ilamsız takibe itirazın iptali davasıdır. İlamsız takibe dayanak yapılan alacağın 6001 Sayılı Kanun gereğince tahakkuk eden geçiş ücreti ve cezadan ibaret olduğu anlaşılmaktadır. Davalı taraf icra takibinde otoyol geçiş ücretine isabet eden kısmı da ödememiş, ceza kısmı dahil olmak üzere tüm borca itiraz etmiştir. Ancak davalı tarafın kaçamaklı ikrarı yanında davacı tarafın sunduğu görüntü kayıtları çerçevesinde ücretsiz geçişin varlığı ve sayısı konusunda uyuşmazlık yoktur.

Davalıya kesilen cezanın kanundan kaynaklandığı izahtan varestedir. Kanunun emredici hükümleri nazara alındığında davacı işletmecinin bu konuda bir seçim hakkı olduğundan da söz edilemez. Yasa ihlalli geçişlerde otoyol işletmecisine ceza tahsili yükümlülüğü de yüklemiştir. Nitekim Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından işletilen otoyollarda bu ceza bir idari para cezası olarak düzenlenmiştir. Bu haliyle cezanın genel hukuk sistematiğine aykırı olduğundan söz edilemez.

Ancak özel bir şirket tarafından ceza uygulanması Anayasa'ya aykırılık tartışmalarını beraberinde getirmiştir. Mahkememizin kanaatine göre Anayasa'ya aykırılık yoktur. Kanun idareye yüklediği sorumluluğun bir benzerini işletmecilik yapan özel hukuk tüzel kişisine de vermiştir. Kullanılan ifade dikkatli seçilmiş, "idari para cezası" değil "ceza" ifadesine yer verilmiştir. Burada korunan yarar şirketin ekonomik geleceği değil, kamunun ortak menfaatidir.

Cezanın hukuka ve anayasaya uygun olduğu kabul edilmelidir.

Davalı, geçiş ücretini ödediğini iddia etmemektedir. Sadece HGS veya OGS kartlarının banka hesabında yeterli bakiye olduğunu iddia etmektedir. Ancak bu hesaplardan para çekildiği de iddia edilmemektedir.

OGS ve HGS kartlarından para çekilmemesi halinde davalı geçiş ücretini ödemek zorundadır.

Geçiş esnasında ödeme olmadığında veya HGS veya OGS sisteminden provizyon alınamadığı takdirde gişe çıkışlarındaki bariyerler açılmadığından, davalı ücret ödemeden geçiş yaptığını bilmektedir.

On katı oranında ceza alınacağı ise Kanun düzenlemesi olduğundan davalı tarafından bilenmesi gerekir. Yani; Kanunu bilmemek mazeret sayılamaz. Bu nedenle tebligata gerek yoktur.

6001 Sayılı Kanunda değişiklik yapılmıştır. 7144 Sayılı Kanunla yapılan bu değişiklik gereğince ihlalli geçişlerden sonra on beş günlük süre içinde geçiş ücretinin ödenmemesi halinde uygulanan, ücretin on katı tutarındaki ceza dört kata indirilmiş, cezaya esas olan ücret de “o güzergahın en uzun mesafesi” yerine, “geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafe” olarak değiştirilmiştir.

Bu değişiklik, yasanın geçici 3üncü maddesi gereğince henüz tahsilatı tamamlanmamış para cezalarını da etkileyecektir.

Dava ve takibin açıldığı tarihler itibariyle davacı tarafın talepleri haklı ve hukuka uygundur. Masraf ve avukatlık ücretleri nazara alınırken davacının baştan beri haklı olması nazara alınarak tüm masraf ve ücretler davalıya yüklenmiştir.

Davalı tarafın ihlalli geçişleri ve ücretleri bilmesi gerekir. Alacağın miktarı yargılamayı gerektirmeyecek biçimde açık ve hesap edilebilir olduğu nazara alınarak kabul edilen kısımla sınırlı biçimde davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmiştir.

Katip ... Hakim ...