Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/1282 K.2019/1086

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili beyanlarında ; davalı tarafça müvekkili aleyhine İstanbul Anadolu 15.İcra Müdürlüğünün 2018/... sayılı dosyası ile faturaya dayalı ilamsız icra takibi başlatıldığını, davacının davalı ile aralarında hiçbir ticari ilişki bulunmadığını, söz konusu faturaların tek taraflı olarak düzenlendiğini, davacının borçlu olmadığının tespiti ile %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmişti.

Davalı vekili beyanlarında; davacının iş bu davayı açmakta hukuki yararı olmadığını ve yetkisiz yer mahkemesinde açıldığını, icra takibinin İstanbul Anadolu adliyesinde açıldığını bu nedenle icra takibinin açıldığı yer mahkemesinin yetkili olduğundan davanın İstanbul Anadolu Adliyesinde açılması gerektiğini, davalının icra takibine konu edilen malları sattığını ve yine irsaliyeden anlaşılacağı üzere malları teslim ettiğini, davalının yapılan satışa ilişkin bir kısım ödemeleri aldığını bakiye kısım için icra takibi başlattığını, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava İstanbul Anadolu 15.İcra Müdürlüğünün 2018/... esas sayılı dosyasında davacının davalıya borçlu olmadığının tespiti davasıdır.

Davalı taraf yetki itirazında bulunmuştur. Aynı zamanda mahkememizin görevli olup olmadığı da değerlendirilmelidir. Menfi tespit davalarında yetkili mahkeme icra takibinin yapıldığı yer mahkemesi olduğu gibi genel yetki kuralı gereği davalının ikametgahı mahkemesinde de açılabilir. Takibin İstanbul 15.İcra Müdürlüğünde başlatıldığı davalının ticaret sicilde kayıtlı adresinin de Nilüfer/Bursa olduğu anlaşılmıştır. Davalı taraf her ne kadar görev noktasında yargılamanın dördüncü celsesinde görev itirazında bulunmuşsa da görev resen araştırılacak hususlardan olup öncelikli olarak mahkememizin görevli olup olmadığı araştırılmıştır.

Davada, mahkemenin görevli olup olmadığının incelenmesi HMK.nun 114/c bendi gereğince dava şartlarından olup; mahkemece re'sen incelenmesi gerekir.

Ticaret Mahkemelerinin görevi TTK.nun 4. ve 5.maddelerinde gösterilmiş olup, bu maddelerde belirtilen dava ve işlere bakmaya görevlidir.

Ticari davalar mutlak ve nispi ticari dava olarak ikiye ayrılır. Buna göre ya tarafların her ikisinin de tacir olup uyuşmazlığın ticari işletmeleri ile ilgili bulunması yahut uyuşmazlığın ticaret kanununda düzenlenen işlerden kaynaklanması gerekmektedir. Davalının tacir olmadığı anlaşılmaktadır.

Davacı için vergi dairesine ile Ticaret ve Sanayi Odasına müzekkere yazılmış davacının Sanayi Odasında kaydının bulunmadığı vergi dairesi yazı cevabına göre de işletme defteri tutuğu Vergi Usul Kanunun 177.maddesi ve Bakanlar Kurulu tarafından yayınlanan kararname bildirimine göre Esnaf Tacir ayırımındaki sınırı aşmadığı dolayısıyla esnaf olduğu, tacir sıfatının bulunmadığı anlaşılmıştır. Nitekim davacı vekilinin duruşmadaki beyanında da davacının tacir olmadığı açıklanmıştır.

Davacı taraf davacı tacir olmasa da karşı tarafın tacir olması nedeniyle davanın ticari dava olduğunu ileri sürmüş ise de sadece davalının tacir olması davayı ticari dava niteliğine sokmadığı gibi yalnızca aradaki işin nispi ticari iş statüsünde değerlendirilmesine neden olmaktadır. Davalının tacir olması davayı ticari dava yapmaz. Bu bakımdan görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemeleridir. (Bu konuda bknz Yargıtay 13.Hukuk 11/04/2018 tarih 2015/42623 esas 2018/4454 karar sayılı ilamı, Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 13/06/2016 tarih Esas No: 2015/6390 Karar No: 2016/3589 sayılı ilamı, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 21/03/2018 tarih Esas No: 2016/9172 Karar No: 2018/2167 sayılı ilamı )

Açıklanan gerekçelerle yargılamada mahkememiz görevli bulunmadığından görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğundan davanın usulden reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Katip ... Hakim ...