Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/1344 K.2020/520

...

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

BURSA

1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2018/1344

KARAR NO : 2020/520

HAKİM : ... KATİP : ... ...

DAVACI

... - ... ...

VEKİLİ

Av. ... ...

DAVALI

... - ... ... VEKİLİ : Av. . ...

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 09/10/2018

KARAR TARİHİ : 24/09/2020

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 28/09/2020

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı arasındaki ticari ilişki gereği doğan borç nedeniyle müvekkili tarafından BURSA 20. İcra Müdürlüğü’nün 2018/ ... E. Sayılı dosyasından takip başlattıklarını, davalının borca kısmi itiraz ettiğini, davalının itirazının haksız olduğunu, yukarıda açıklanan nedenlerle itirazın iptaline, takibin devamına, %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına, yargılama harç ve giderlerinin davalı aleyhine hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; itiraz etmedikleri kısım için borçlarını ödediklerini, davacı tarafça haklı sebebe dayandırılmış gibi görünen ancak gerçek olmayan faturalandırmalar sonucu yöneltilmeye çalışılmış miktara itiraz ettiklerini, açıklanan nedenle haksız davanın reddini, davacının %20'den az olmamak üzere kötüniyet tazminatına, yargılama giderleri ile vekalet ücretine mahkum edilmesini talep etmiştir.

İncelenen dosya kapsamına göre;

Dava, akaryakıt satışı ve teslimine ilişkin faturadan kaynaklı alacağa ilişkin itirazın iptali davası olup, yasal süresi içinde açılmıştır.

Taraflarca aralarında düzenlenen akaryakıt satışı ve teslimine ilişkin faturalar gibi kayıtlar dosyamız içerisine sunulduktan sonra dava dosyası, ibraz edilen deliller ve taraflara ait ticari defter ve dayanağı kayıtlar üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiştir.

Davacının taraflar arasındaki sözleşme dolayısıyla alacağının belirlenebilmesi için taraf defterlerinde bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş, inceleme gününde davacı taraf defterlerini ibraz ettiği halde davalı taraf defterlerini ibraz etmemiştir.

Bilindiği üzere taraflar tacirdir. Ticari davalarda dava konusunun tarafların ticari işletmeleri ile ilgili olduğundan ticari defterler ile sözleşme ilişkisinin yahut alacak miktarının ispatı mümkündür.

HMK'nın 222. Maddesine göre. Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir. Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır.

İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya ilgili hususta hiç bir kayıt içermemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir.

Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz.

Buna göre mahkeme taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden resen taraflardan defter ibrazını isteyebilir. HMK'nın 219.maddesi tarafların belgeleri ibrazı zorunluluğunu düzenlemiştir. Buna göre ; Taraflar, kendilerinin veya karşı tarafın delil olarak dayandıkları ve ellerinde buluilindiği üzere taraflar tacirdir. Ticari davalarda dava konusunun tarafların ticari işletmeleri ile ilgili olduğundan ticari defterler ile sözleşme ilişkisinin yahut alacak miktarının ispatı mümkündür.

HMK'nın 222. Maddesine göre. Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir. Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır.

İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya ilgili hususta hiç bir kayıt içermemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir.

Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz.

Buna göre mahkeme taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden resen taraflardan defter ibrazını isteyebilir.

HMK'nın 219.maddesi tarafların belgeleri ibrazı zorunluluğunu düzenlemiştir. Buna göre ; Taraflar, kendilerinin veya karşı tarafın delil olarak dayandıkları ve ellerinde bulunan tüm belgeleri mahkemeye ibraz etmek zorundadırlar. Elektronik belgeler ise belgenin çıktısı alınarak ve talep edildiğinde incelemeye elverişli şekilde elektronik ortama kaydedilerek mahkemeye ibraz edilir. Ticari defterler gibi devamlı kullanılan belgelerin sadece ilgili kısımlarının onaylı örnekleri mahkemeye ibraz edilebilir.

HMK'nın 219.maddesi talep edildiği durumlarda defter ve belgelerin ibraz zorunluluğunu hüküm altına almıştır.

HMK 220.maddesi talep edilmesine rağmen tarafın belgeyi ibraz etmemesinin neticelerini düzenleme altına almıştır. Buna göre.

İbrazı istenen belgenin, ileri sürülen hususun ispatı için zorunlu ve bu isteğin kanuna uygun olduğuna mahkemece kanaat getirildiği ve karşı taraf da bu belgenin elinde olduğunu ikrar ettiği veya ileri sürülen talep üzerine sükut ettiği yahut belgenin var olduğu resmî bir kayıtla anlaşıldığı veya başka bir belgede ikrar olunduğu takdirde, mahkeme bu belgenin ibrazı için kesin bir süre verir.

Mahkemece, ibrazı istenen belgenin elinde bulunduğunu inkâr eden tarafa, böyle bir belgenin elinde bulunmadığına, özenle aradığı hâlde bulamadığına ve nerede olduğunu da bilmediğine ilişkin yemin teklif edilir.

Belgeyi ibraz etmesine karar verilen taraf, kendisine verilen sürede belgeyi ibraz etmez ve aynı sürede, delilleriyle birlikte ibraz etmemesi hakkında kabul edilebilir bir mazeret göstermez ya da belgenin elinde bulunduğunu inkâr eder ve teklif edilen yemini kabul veya icra etmezse, mahkeme, duruma göre belgenin içeriği konusunda diğer tarafın beyanını kabul edebilir.

HMK'nın 220.maddesi bu şekliyle elinde bulunduğu anlaşılan bir belgeyi ibraz etmemenin hüküm ve sonuçlarını ortaya koymuştur. Hiç şüphesizdir ki 220.maddede düzenlenen belge tabiri ticari defter ve belgeleri de kapsamaktadır.

Tarafın ticari defterleri yasada belirtildiği üzere karşı tarafın defter ve belgeleri ile uyumlu olduğu takdirde lehine delil olabilecektir. Anılan yasal düzenlemeler uyarınca verilen süreye rağmen bir taraf ticari defter ve belgelerini sunar diğer taraf sunmaz ise bu davranışı ile kendi defterlerinin davacı defterleri ile uyumlu olup olmadığının incelenmesine engel olduğundan engel olduğu bu sonucun varlığını ve neticelerini kabul etmiş sayılır.

HMK'nın 220.maddesi kapsamında ticari defter ve belgeler bunu tutan tarafın zilliyetliğinde olduğundan 220/2.maddesindeki inkarı da yapamayacaktır. 220/3.maddesi gereğince de defter ve belgelerin sunulmamasının neticesi olarak kaçınılan defter ve belgedeki kayıtların karşı tarafın defterlerindeki kayıtlara uygunluğu mahkeme tarafından kabul edilebilir.

Mahkememizce de davalıya çıkarılan tebligata rağmen defter ve belgelerin davalı tarafça sunulmamasının sonuçları bu kapsamda değerlendirilmiştir.

Davacı defterlerini ibraz ettiği, davalının defter incelemesinin Ankara 11 Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/159 Talimat sayılı dosyası ile incelendiği görülmüştür. Davacı defter ve belgeleri usulüne uygun tutulmuş olup delil olma niteliğindedir.

11/11/2019 tarihli bilirkişi raporunda; davacının ticari defterlerine göre davacının kayıtlarına göre; davacının icra takibi tarihi 19/10/2018 tarihi itibariyle davalıdan 20.832,17 TL alacaklı olduğu fakat tespit edilen bulgular neticesinde davacı tarafından kesilen iki adet fiyat farkı faturalarının bir adet akaryakıt faturası içerik evraklarının olmaması bir adet otogaz faturası ... plakalı arabanın davalıya ait olup olmadığının belirsizliği bu dört faturanın davalıya teslim edildiğine dair evrakın olmaması nedeniyle cari hesap işletilemeyeceği davacının davalıdan 12.648,21 TL alacaklı olduğu tespit edilmiştir.

Ankara 11 Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/159 Talimat sayılı dosyası ile yapılan bilirkişi incelemesinde toplam KDV dahil 8.548,90 TL olan 4 faturanın davalı defterlerinde kayıtlı olmadığı, karşılığında 18/09/2018 icra takibi itibariyle herhangi bir ödemenin olmadığı, bu nedenle davalı defterlerinde ve takip tarihi itibariyle davalıdan 647,602,80 TL alacaklı olduğu icra takip ve dava tarihleri sonrasında 31/12/2018 tarihinde ise tüm alımların toplamı kadar tek kalem ödeme yapılmıştır.

2018 yılı sonu itibariyle davacı ile ilgili herhangi bir borç alacak rakamı kalmamıştır. Tüm bu nedenlerle dosya içerisine sunulan 11/11/2019 tarihli bilirkişi raporu ekinde belirtilen fatura ve fiş bedelleri dikkate alındığında davacının davasının kısmen kabulüne karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

Dava yönünden davacının davalıdan dava konusu ettiği tutarda alacaklı olduğu anlaşılmıştır. Alacak likit olduğundan ayrıca icra inkar tazminatına da hükmedilmelidir.

Katip ... · ¸(e-imzalıdır) Hakim ... · ¸(e-imzalıdır)