Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/741 K.2019/453

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle ; davacı ile davalı ... Kuyumculuk İnşaat San ve Tic. Ltd Şti arasında 27 Temmuz 2013 tarihinde ticari nitelikte, davalının Bursa İli Nilüfer İlçesi Ata Bulvarı Caddesinde bulunan ...

İş Merkezi inşaatının dış cephelerinde Taş Yünü uygulaması ve giydirme dış cephe yapılması ile yapılan imalatların boyanmasına yönelik sözleşme yapılmış olduğunu, sözleşmenin tam iki taraflı bir sözleşme olduğunu, sözleşmeye göre müvekkilinin sözleşmede belirtilen işleri yine sözleşmede belirtilen nitelikte yapma borcu altına girer iken, davalı tarafın ise sözleşmenin Ödeme Planı Başlıklı bölümünde belirtilmiş biçimlerde para borcunu ödemeyi üstlenmiş olduğunu, davacının üstlenmiş olduğu işi sözleşme koşullarına uygun olarak ve süresi içerisinde tamamladığını, davalı tarafından bunun aksini içeren bir ihtarda bulunulmadığını,

davacı şirketin sözleşme içeriğine uygun olarak yapmış olduğu işlerin toplamının 2550 m2 olduğunu, sözleşmeye göre işin m2 birim fiyatının KDV dahil 98,04 TL ve hesapla davacı şirketin tamamladığı işler karşılığı hak ettiği bedelin 234.702,00 TL olduğunu, Ödeme Planı başlıklı bölüme uygun olarak davacı şirketi 13/11/2013 tarihinde 34.965,76 TL, 05/12/2013 tarihinde 62.921,00 TL, 20/01/2014 tarihinde 28.000,00 TL, 14/04/2014 tarihinde 80.000,00 TL'sinin hak edişlerine bağlı olarak düzenlediği faturalar karşılığı ödendiğini, davacı ile davalı arasında kesin hesabın 18/09/2014 tarihinde yapıldığını,

davacı şirketin en son hak edişinin sözleşmenin Ödeme Planı başlıklı bölümündeki notta bahsedildiği gibi davalının sağlamış olduğu iskele kirası karşılığı 10.000,00 TL'si mahsup edildiğinde kalan alacağın 18.663,77 TL olduğunu, davacının hak edişine ilişkin faturasını 18/09/2014 tarihinde tanzim ederek davalı şirkete ibraz ettiğini, davacının en son hak edişinin sözleşmenin 3.7 maddesi gereği personeline ilişkin su ve elektrik bedeli olan 3.347,60 TL'sinin mahsup edileceğinin davalı şirketçe kendisine bildirildiğini,

ilgili bedelin mahsubu sonrasında davacı şirketin davalı şirketten 15.316,17 TL alacaklı olduğunu ve bu bedelin kendisine ödenmediğini, davacı tarafça edimi ifa ediliş olmasına rağmen ve davalı tarafça davacının alacaklı olduğu bedelin ödememesi sebebiyle 27/07/2013 tarihli sözleşmeden doğan dava konusu alacağın sözleşmede belirtilen vade tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davacıya ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...... Ltd.

Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle ; davalı şirket ile davacı şirket arasında 27 Temmuz 2013 tarihli davalı şirkete ait Bursa İli Nilüfer İlçesi Ata Bulvarı Caddesinde bulanan ... isimli iş merkezi inşaatının "Dış Cephelerinde Taş Yünü Uygulaması ve ...Ürünü 203'lük Yapılan İmalatı Kullanılarak Giydirme Cephe Yapılması ve İmalatların Boyanması" hakkında eser sözleşmesi imzalandığının doğru olduğunu, yüklenici davacı şirketin işi geçikmeli olarak yapmasının yanı sıra karşılıklı mutabakat sağlayarak teslim etmeden iş sahasından ayrıldığını, yüklenici davacının çalışmaları sırasında kullandığı platform ücretini dahi ödemediğini,

sözleşmede işler öngörülen sürede bitirilmediği gibi eksiksiz ve ayıpsız teslim edilmesi gerekirken bu yükümlülüğe uyulmadığını, gecikmeden dolayı tanzim haklarını saklı tuttuklarını, davalı şirketin 28/01/2015 tarihinde multikopter havadan görüntüleme aracı ile fotoğraflar çektirilerek yapılan işin kontrolü yoluna gittiğini ve saptamış eksik ve ayıplı işler ile ilgili 30/01/2015 tarihinde Bursa 17.Noterliğinin 5080 yevmiye sayılı ihtarnhamesiyle karşı tarafa ihtaren bildirildiğini,

bu ihtardan sonra ise Marmara Bölgesi ve özellikle Bursa'da yaşanan lodos fırtınasında 01/02/2015 tarihinde şirketlerine ait ... isimli iş merkezinin davacı tarafından yapılan dış cephesinin güneyinde kalan katları kapsayan betopan plakaların rüzgarın etkisiyle yerinden koparak düşmesi sonucu civarda park halinde bulunan araçlar ve bazı konut ve aynı binanın bazı bölümlerine zarar verdiğini, inşaatın yüksek katlarında betopan plakaların tekniğine uygun yapılmaması nedeniyle düştüğünün ilk inceleme sırasında gözlendiğini,

yüklenici şirket yetkilileri ile şirketin bu konuda mutabakat sağlanarak hasarın yeniden yapılarak giderilmesinin istendiğini ancak karşı tarafın yetkililerinin yazılı bir mutabakat yapmaya yanaşmadıklarını, İş Merkezi inşaatında dış cephede yani yapının görünüşünü çok olumsuz etkilediğini ve şirketlerin ticari itibarını da zedelediğini, İş Merkezindeki bölümler satış ve kiralama aşamasında olduğundan bu durumun şirketi olumsuz etkilendiğini,

davacının yapmış olduğu dış cephe imalatlarının tekniğine uygun olarak yapılıp yapılmadığının mevcut zararın imalat ve hatalı malzeme kullanılmasından doğup doğmadığının dış cephenin bu haliyle onarılıp onarılamayacağı, onarılması halinde sağlıklı kullanılmasının mümkün olup olmadığının, onarımı mümkün ise piyasa fiyatlarına göre bedelinin tümünün sökülmesi gerekip gerekmediğinin tespiti için mahkemeye başvurulduğunun Bursa 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin ...

D.İş sayılı dosyası ile bilirkişi incelemesi yapıldığını, yapılan imalatın korunmasının ve tamir yapılarak korunmasının mümkün olmadığı bu işleri yapan uzman firma yetkililerin görüşü doğrultusunda davacı şirketin tüm imalatı sökülüp, zorunlu olarak yeniden dış cephe kaplanması yoluna gidildiğini, davacının işi sözleşmede öngörülen sürede teslim etmediği gibi, yaptığı imalatın eksik ve ayıplı olduğu halde alacak davası yoluna başvurmasının haksız ve hukuka aykırı olduğunu,

davalı müvekkilinin dayanak sözleşme ve yapılan iş ve imalatlarla ilgli her türlü hak ve alacak hakları saklı kalmak kaydıyla davanın haksız ve hukuka aykırı olması nedeniyle reddine karar verilmesini talep etmişlerdir.

Davalı ... Yapı Malzemeleri San. Tic. Ltd. Şti vekili beyan ve savunmalarında ;duruşmada tekrarladığı cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin 30 yılı geçkin süredir Betopan lider markası yanında Yalıpan, Taşonit başta olmak üzere çeşitli markalar ile ticari faaliyetlerini yürütmekte olup, ... Holding bünyesinde faaliyet gösterdiğini, ... Holding'in inşaat alanında çalışan ... İnşaat ve ...

Prefabrik gibi diğer şirketlerin yanısıra müvekkili şirketin inşaat sektöründe çok iyi bilinen bir çeşit yapı malzemesi olan Çimentolu Yonga Levha Üretim ve pazarlaması ile iştigal eden ülkenin ilk ve en büyük dünyanın da sayılı tanınmış müesseselerinden olduğunu, müvekkili şirketin bugüne kadar şirket tarihinde üretim hatası nedeni ile en ufak bir şikayete uğramadığını, tam tersi sektörde her vesile ile takdir gördüğünü,

müvekkili şirketin bir kısım malzemelerin satışını uygulayıcı bayileri aracılığı ile yapmakla birlikte müvekkili şirketin Yalıpan uygulaması apan inşaat firmalarının 3.kişilerle yapmış oldukları sözleşmelerin tarafı olmadığını, dolayısıyla huzurdaki davada müvekkili şirkete husumet yöneltilemeyeceğini, müvekkili şirketin taraf dahi olmadığı bir sözleşmede yer alan cezai şart hükmünden, sözleşmeyi yüklenici sıfatı ile imzalayan diğer davalı şirketin sözleşmeden kaynaklanan edimini belirlenen süreden sonraki bir tarihte ifa etmesi nedeniyle sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını, müvekkili şirketin taraf olmadığı,

davacı ve diğer davalı şirket arasında imzalanan 27/07/2013 tarihli sözleşmeden kaynaklanan gecikme ceza şartından müvekkil şirketin sorumluluğunu kabul etmemekle birlikte, davacı şirketin açık yasal düzenmeler karşısında gecikme cezaişartı talep edemeyeceğinin aşikar olduğunu, dış cephe kaplamasında kullanılan malzemenin üretiminden kaynaklanan bir kusurun zarara sebebiyet veren lodos sonrasında yerinde gerçekleştirilen keşif sonrası Bursa 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin ... değişik iş sayılı dosyasından düzenlenen bilirkişi raporunda da ortaya konulmamış olup,

bu malzemeyi üreten müvekkili şirketin hasardan sorumlu olmadığının tartışmasız olduğunu, davacı şirketin eseri gözden geçirmeyi ihmal ettiğini ve eseri kabul ettiğini, meydana getirilen eserde varsa bir ayıp yüklenicinin sorumlu tutulamayacağının açık yasal düzenlemeler uyarınca aşikar olduğunu beyanla, toplanan deliller ve yapılacak yargılama sonucunda müvekkil ...Yapı Malzemeleri San. Ve Tic.

AŞ hakkında ikame olunan haksız ve mesnetsiz davanın husumetten reddine, husumet itirazının kabul olmaması halinde müvekkili şirketin sorumluluğu bulunmadığından, hakkında haksız ve mesnetsiz iddialarla ikame olunan davanın bütünüyle reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacyıa tahmiline karar verilmesini talep etmişlerdir.

Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe: Davacı ... ... Ltd Şti ile ... ... Ltd Şti arasında ... ... Ltd Şti'ne ait ... İş Merkezi inşaatının dış cephelerinde giydirme dış cephe yapılması ve imalatın boyanması konusunda eser sözleşmesi imzalandığı, sözleşmede cephe kaplama malzemesi olarak davalı ... ürünü olan "...203'lük Yalıpan" markalı malzemenin kullanılmasının kararlaştırıldığı, sözleşmenin iş bu taraflar arasında tanzim ve imza edildiği, birleşen dosya davalısı ... Betopan .. A.Ş'nin sözleşmede taraf olmadığı ve imzasının bulunmadığı görülmüştür.

Davacı ... Kuyumculuk İnşaat birleşen dosyada 27/07/2013 tarihli sözleşmede kararlaştırılan malzeme markasının davalı ... A.Ş'ye ait olması nedeniyle ürünlerde ayıp olması iddiasıyla husumet yöneltmiştir. Oysa ki davalı ... A.Ş davacının ... ... Ltd Şti ile yaptığı sözleşmede taraf olmadığı gibi ona ait bir malzemenin ... Ltd Şti tarafından yapılan eserde kullanılmış olmasının davacının davalı ... A.Ş'ye husumet yöneltilmesini gerektirmediği sonucuna varılmıştır.

Zira söz konusu malzemeler ... Ltd Şti tarafından temin edilerek dava konusu işte sözleşme gereği kullanılması gerekmektedir. Söz konusu ürünlerde bir ayıp var ise ve ... Ltd Şti bundan dolayı bir zarar görmüş ise ... Ltd Şti ile Betopan A.Ş arasında ki hukuksak ilişkinin dava konusu sözleşmeden ayrı bir hukuksal işlem olması dolayısıyla davalı ... A.Ş'ye davacı ... Kuyumculuğun yapılan bu işten dolayı husumet yöneltmesi mümkün görülmemiştir.

Eser sözleşmesinde yapılan işten dolayı davacı ...'nin husumet yöneltebileceği taraf işin yapımını üstlenen birleşen dosya davalısı ... Ltd Şti'dir. Bu nedenle birleşen ... esas sayılı dava dosyasında ... Kuyumculuğun davalı ... A.Ş'ye yönelik davasının reddine karar verilmiştir.

Kararın kaldırılması sonrası daha önce rapor tanzim eden bilirkişilerden yapılan keşif sonrası 2.350 m2 olarak belirlenen davacının yaptığı toplam işin eserde yapılan inceleme sonucu da mevcut olup olmadığı, şayet eserde keşfen böyle bir belirleme yapılması mümkün değil ise davacı kayıtları bakımından değerlendirilerek yapılan iş belirlenmiş ise eser sahibi .... Ltd. Şti'nin defter ve kayıtları incelenmek suretiyle davacı tarafça yapılan işler kapsamında 2350 m2 olarak belirlenen bu tutara ilişkin düzenlenen faturaların davalı defterlerinde kayıtlı olup olmadığı bilirkişiler aracılığıyla araştırılmıştır.

Bilirkişi ek raporunda keşfen böyle bir belirleme yapmanın mümkün olmadığı belirtilmiş bunun üzerine davalı defter ve kayıtlarına göre inceleme yapılmıştır. Bu kapsamda davacı tarafından kesilen KDV dahil 225.550,53 TL'lik beş adet fatura davalı ... Kuyumculuk defterlerinde kayıtlı olduğu tespit edilmiştir. Ancak ... Kuyumculuk ve ... Ltd. Şti. defterlerine göre ödemeler sonrası kalan bakiye 21.663,77 TL'dir.

Bundan 3.347,60 TL su ve elektrik bedeli dava dilekçesinde de belirtildiği üzere mahsup edilmiş, defterdeki bakiyeye göre alacak miktarı 18.316,17 TL kalmıştır. Davacı ... Ltd. Şti. ana davada 15.316,17 TL talep etmiştir. Bunun sebebi de bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere 28.000,00 TL'lik faturanın ödemesinin 25.000,00 TL olarak gösterilmesi nedeni ile kalan 3.000,00 TL'nin düşümünden kaynaklandığı kanaatine varılmıştır. Davacı ... Ltd. Şti. ...

Kuyumculuktan 15.316,17 TL alacaklı olduğu kabul edildiğinden ana davanın kabulüne karar verilmiştir.

Birleşen dosyada davacı ... Kuyumculuğun davalı ... İnş. Ltd. Şti'ne yönelik davası yönünden ise ; mahkememizin ...

D.İş sayılı dosyasında delil tespiti yapılmış, yapılan inceleme ve alınan bilirkişi raporunda yapılan kaplamanın ...yalıpan malzemesinin teknik uygulama kitabındaki belirtilen hususlara uygun olarak yapılmadığı, taşıyıcı karkası kutu profilinin et kalınlığının 2 mm olması gerekirken 1,4-1,5 mm olması nervürlü inşaat demirinin döşeme betonuna yeterli boyda ve eğik çakılmayıp düz çakılarak sabitlenmesinden dolayı tekniğine uygun olmadığının,

yapılan yalıtım kaplama işinde hasar gören yalıpan giydirme cephe alanının zarar görüp sökülmesi gereken kısmının ön cephede 252 arka cephede 294 ve çatı kısmında 130 m2'lik toplamda 686 m2 olduğu (ki burada bilirkişi rakam toplama hatası yapmıştır toplam alan 686 m2 değil 676 m2'lik kısımdır) yapılan kaplamanın %32'sine tekabül ettiği, 680 m2'lik kısımda lodos fırtınasından dolayı meydana gelen hasarın hatalı işçilik ve malzemenin hatalı kullanılmasından dolayı meydana geldiği,

686 m2'lik kısmın onarımdan sonra sağlıklı kullanılacağını söylemenin mümkün olmadığını, ileride meydana gelebilecek lodos fırtınası nedeniyle oluşabilecek zararlar yönünden sökülerek yeniden yapılmasının gerektiği, yapılan sözleşme birim fiyatına göre 686 m2'lik kısmın bedelinin 53.508,00 TL+KDV olduğu ve ...Teknik Uygulama Kitabına göre uyulması gereken hususlar belirtilerek rapor tanzim edilmiştir.

Bu hesaplamada yukarıda belirtilen hesap hatasından dolayı 676 m2'lık kısma göre sözleşme hükümleri baz alındığında bu kısmın bedelinin 52.728,00 TL+KDV olduğu anlaşılmaktadır.

Mahkememizce bilirkişiler eşliğinde eser sözleşmesine konu binada keşif yapılmış, alınan raporda 676 m2'lik hasar gören kısmın bedelinin 52.728,00 TL olduğu tespit edilmiştir. Bu raporda yukarıda açıklandığı üzere tespit raporu ile uyumludur. Davacı ... Kuyumculuk Ltd. Şti'nin davalı ... Ltd. Şti'den ayıplı imalat dolayısıyla 52.728,00 TL alacaklı olduğu kabul edilmiştir.

Dış cephe kaplamasının rüzgarda koparak uçması sonucu çevreye zarar verdiği ve davacı ... Kuyumculuk Ltd. Şti'nin de bu nedenle üçüncü kişilere bu zararların karışlığında ödeme yaptığı anlaşılmıştır. Bu konuda makine mühendisi bilirkişiden zarar gören araçların hasar durumları ve onarım faturaları dikkate alınarak davacının davalı ...'ya rücu edebileceği alacak miktarı belirlenmiş buna göre üçüncü kişilere yapılan hasar ödemesi nedeniyle davacı ... Kuyumculuk Ltd. Şti'nin birleşen davada davalı ... Ltd. Şti'ne 21.987,80 TL tutarında alacağı rücu edebileceği tespit edilmiştir.

Birleşen dosyada davacı ... Kuyumculuk Ltd. Şti. eserin geç teslim edildiğini ve geç teslimden doğan gecikme cezası olarak 120.000,00 TL talep ettiğini belirtmiştir. Ancak kesin hesabın yapıldığı ve iş tesliminin gerçekleştiği 18/09/2014 tarihinde davacının cezai şart alacağına yönelik olarak herhangi bir ihtirazi kayıt bulunmadığı anlaşılmıştır.

TBK'nın cezanın sözleşmenin ifası ile ilişkisi başlıklı 179/2.maddesine göre "ceza belirlenen zaman veya yerde ifa edilmemesi durumu için kararlaştırılmışsa alacaklı, hakkında açıkça feragat etmiş veya ifayı çekincesiz olarak kabul etmiş olmadıkça, asıl borçla birlikte cezanın ifasını da isteyebilir" madde hükmünden de anlaşılacağı üzere davacının ileri sürdüğü geç teslim dolayısıyla cezai şart isteyebilmesi için davalı ... Ltd.

Şti'nin ifasını çekincesiz olarak kabul etmemiş olması gerekir. Ancak yukarıda da belirtiltiği üzere 18/09/2014 tarihli kesin hesap ve iş tesliminde davacı ... Kuyumculuk Ltd. Şti. tarafından herhangi bir ihtirazi kayıt konulmamıştır. Aksine bu iddia eldeki davanın 17/12/2014 tarihinde açılmasından sonra 12/06/2015 tarihinde açılan birleşen ... esas sayılı dosyada ileri sürülmüştür. Davacı ... Kuyumculuk Ltd.

Şti.'nin davalı ...'dan cezai şart olacağı bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Katip ... Hakim ...