Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/992 K.2018/1468

2- 3- 4- 5- VEKİLİ : Av.

DAVALILAR:1-

VEKİLİ : Av. 2- VEKİLİ : Av. 3- VEKİLİ : Av.

DAVA : Tazminat

DAVA TARİHİ : 16/07/2018

KARAR TARİHİ : 14/11/2018

Mahkememizde görülen davanın açık yargılamasında,

DAVACININ TALEBİ

Davacılar vekili dava dilekçesinde, 05/10/2010 tarihinde davalı ... Araç Kiralama ve Servis A.Ş.'nin maliki bulunduğu, davalı ...'nın kiraladığı ve para taşıma işinde kullandığı, ... Genel Sigorta AŞ'ye sigortalı ... plakalı araç sürücüsü davalı ...'nın kusurlu hareketi neticesinde, müvekkillerinin murisi ...'a çarparak ölümüne sebebiyet verdiği, davalının ...

9. Asliye Ceza Mahkemesinin 2011/ esas nolu davada yargılandığını ve mahkum olduğunu, müvekkili ...'un maddi destekten yoksun kaldığını, büyük üzüntü yaşadığını, ... için 100.000 TL manevi tazminat, fazlaya dair talep hakları saklı kalmak kaydıyla 5.000 TL maddi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen 05/10/2010 kaza tarihinden itibaren kanuni faizi ile birlikte tahsiline, davalı sigorta şirketinin poliçede belirtilen miktarla sorumlu tutulmasına,

fazlaya dair talep hakları saklı kalmak kaydıyla 5.000.TL maddi tazminatın davalı sigorta şirketinden tahsiline, davacılar ..., ..., ... ve ...'ın uğradıkları manevi zarar, yetim kalmanın büyük üzüntüsü nazara alınarak ayrı ayrı 50.000.TL manevi tazminatın, davalı sigorta şirketi hariç, diğer davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, 05/10/2010 kaza tarihinden itibaren kanuni faize hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DAVALININ CEVABI

Davalı ... Araç Kiralama ve Servis A.Ş. Vekili cevap dilekçesinde; davalı şirketin davanın muhatabı olmadığını, davalı şirketin kazaya konu aracın maliki olduğunu ancak işleteni olmadığını, söz konusu araç uzun süreli araç kiralama sözleşmesi gereğince ...

Bankası A.Ş.ne kiraya verildiğini, kaza tarihinde işleten ve zilyetlik sıfatının aracı kiralayan ...'ya ait olduğunu, davacının davalı şirketin yalnızca araç sahibi olması nedeniyle sorumlu olacağı yönündeki beyanlarının hem hukuka hem de mantığa aykırı olduğunu, bu hususta Yargıtay içtihatları bulunduğunu, ayrıca ... ile davalı arasında kanunlara uygun olarak imzalanan kiralama sözleşmesinin 5.4.maddesinde kiraya konu araç ile ilgili olarak yasalarda tanımlanan işleten sıfatının kiracı'ya ait olacağı,

mer'i mevzuatta tanımlanan araç işleten sorumluluğuna ilişkin tüm borç ve mükellefiyetlerin de araçların teslimini müteakip kiracıya intikal edeceği hükmü haiz olduğundan, ...'nın işleten sıfatından kaynaklanan borç ve sorumluluklar uzun süreli araç kiralama sözleşmesinin diğer tarafı olan Kiracı'ya yüklenmiştir, bu nedenle davanın öncelikle husumet yönünden reddine, mahkeme aksi kanaatte ise davanın esastan reddine karar verilmesini savunmuştur.

Davalılar ... Bankası A.Ş. Ve ... vekili cevap dilekçesinde; öncelikle ...

9.Asliye Ceza mahkemesinde bulunan ceza davasının bekletici mesele yapılmasını talep ettiklerini, davalı banka çalışanı olan ve ... plakalı aracın sürücüsü olan davalı ...'nın kazanın meydana gelmesinde kusuru bulunmadığını, davacıların murisi ...'un ölümününe sebebiyet verenin olay yerindeki tanık beyanları ile doğrulanan ...'un üzerinden geçen ve olay yerinden kaçan yeşil renkli plakası tespit edilemeyen araç olduğunu, bu nedenle destekten yoksun kalma ve manevi tazminatın davalılardan değil muris ...'un üzerinden geçen ve plakası tespit edilemeyen araç sürücüsüne yöneltilmesi gerektiğini,

bu nedenle davalılar hakkında açılan davanın reddinin gerektiğini, ayrıca talep edilen manevi tazminatın da fahiş olduğunu, davalıların meydana gelen kazada sorumlu olmadıklarını tekrarlamakla mahkeme aksi kanaatte olur ise talep edilen manevi tazminatın ölenin yaşlı olması gözönüne alındığında çok yüksek olduğunu, bu nedenlerle davanın esastan reddine karar verilmesini savunmuştur.

Davalı ... Genel Sigorta A.Ş.

Vekili cevap dilekçesinde; ölen şahıs adına istenen 175.000,00-TL tazminatın sigortanın belirlediği azami sorumluluk haddi olduğunu ve bu poliçeden doğan sorumluluğunun üst limiti olduğunu, davayı kabul anlamına gelmemek kaydı ile davalı sigorta şirketinin dava konusu maddi tazminat talebi ile sorumlu olduğu düşünülse dahi, davalı sigorta şirketinin işbu sorumluluğu kusur oranında ve poliçe limitii ile sınırlı sorumluluğunudur, bu sebeple sebepsiz zenginleşmeye mahal vermemek için öncelikle kazaya karışan araç sürücüsünün kusur oranının belirlenmesi ve bilahare de maddi tazminat miktarının tespitinin gerektiğini,

davacıların kaza tarihinden itibaren faiz talebinde de yasal isabet bulunmadığını, zira davadan önce davacıların davalı sigorta şirketine başvurusunun bulunmadığını, davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz olduğunu, öncelikle davanın reddine, aksi kanaatte ise yaptırılacak kusur incelemesi ve maddi tazminat hesabından sonra hüküm tesis edilmesine ve ayrıca kaza tarihinden itibaren faiz talebinin reddine karar verilmesini savunmuştur.

DELİLLER VE GEREKÇE

Yukarıda özetlenen dava sebebiyle mahkememizde yapılan yargılama sonucunda 06/12//2017 gün ve 2014/ E. 2017/ K. Sayılı ilamla maddi tazminata ilişkin davanın kabulüne, manevi tazminata ilişkin davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, bu karar taraflarca istinaf edilmiştir. ... Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi 10/07/2018 gün ve 2018/- E. K. Sayılı ilamıyla mahkememiz kararını sadece müflis ... Bankası yönünden kaldırmıştır. Kaldırma kararında "...

Bankasının iflas ettiği, bu sebeple banka vekilinin vekalet görevinin de sona erdiği, bu durumda davanın iflas idaresine yöneltilmesi ve davaya kayıt kabul davası olarak devam edilmesi gerektiği, bu gereğin yerine getirilmediği, bu yönden dava şartının eksik olduğu" belirtilmiştir. Anılan kaldırma kararıyla birlikte dosya yeniden mahkememize gönderilmiş, dosya yeniden esasa kaydedilerek dava şartı eksikliği giderilmiştir.

İstinaf talebinden sonra davalı ... vekili iflas idaresinden aldığı yeni vekaletnameyi dosyaya sunmuştur. Son oturuma da bu vekaletle katılmıştır. Bu suretle iflas idaresi davaya muttali olmuş, bir vekille kendisini temsil ettirmiş, eksik olan dava şartı da tamamlanmıştır. Deliller daha önce yeterli biçimde toplanmış olduğundan önceki karar yeniden kurulmuş ve aşağıda gerekçesi tekrar edilmiştir.

Derdest dava trafik kazası şeklinde ortaya çıkan ve ölümle sonuçlanan haksız fiil nedeniyle maddi ve manevi tazminat davasıdır. Zorunlu mali mesuliyet sigortacısı da hasım gösterildiğinden dava Ticaret Mahkemesinde açılmıştır. Bu tür davalarda öncelikle kusur durumu araştırılmalı, varsa kaza sebebiyle zarar görenin müterafik kusuru belirlenmelidir. Trafik kazası ölümle sonuçlandığından davalı sürücü ... aleyhine ceza kovuşturması başlatılmıştır. ...

9. Asliye Ceza Mahkemesinin 2011/ E. 2012/ K. sayılı dosyası üzerinden yapılan yargılamada sanık sürücü ... asli kusurlu bulunarak mahkumiyetine karar verilmiştir. Kusura ilişkin olarak ... ATK Trafik İhtisas Dairesinden alınan 16/07/2012 tarihli nihai raporda davacılar murisi ...'un da tali kusurlu olduğu belirtilmiştir. Rapora göre maktul ... kaza öncesinde alkollüdür ve yaya olarak hareket etmektedir.

Davalı sürücü ... çarptıktan sonra aynı istikamette seyir eden ikinci bir araç da maktulün üzerinden geçerek ölümüne sebebiyet vermiştir. Ceza yargılamasında sanığın ölümüne neden olan hareket olarak davalı sürücünün kusurlu hareketi gösterilmiştir.

Adli Tıp raporunda sadece asli ve tali kusur gösterilmiş olduğundan kusur oranlarının paylaştırılması ve kusurun yeniden değerlendirilmesi amacıyla mahkememizce alınan 13/04/2016 günlü raporda da kamyonet sürücüsü ...'nın %70 oranında asli kusurlu olduğu, maktul yaya ...'un %30 oranında tali kusurlu olduğu, olay esnasında maktulun üzerinden geçtiği söylenen araç sürücüsünün illiyet bağı kurulabilecek bir kusuru bulunmadığı belirtilmiştir.

Bu rapor taraflarca itiraza uğramış, bu kez ... Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılarak ... Fen Heyetinden seçilecek üç kişilik bilirkişiden yeni bir rapor alınmıştır. 02/02/2017 tarihli raporda %70 - %30 oranındaki asli ve tali kusur uygun sonuç-görüş bildirilmiştir. Bu durumda davalı sürücü ...'nın %70 kusurlu kabul edilmesi ve ona göre tazminat hesabı yapılması uygun görülmüştür.

Bu aşamadan sonra dosya aktüerya hesabından anlayan bilirkişiye teslim edilmiş, maktulun gelir bilgileri çerçevesinde davacı eşinin destekten yoksun kalma tazminatı konusunda rapor alınmıştır. Bilirkişi 25/05/2017 günlü raporunda müterafik kusur tenzili sonucunda sağ kalan eşin 30.342,96 TL destekten yoksunluk tazminatı hesaplandığı açıklanmıştır.

Bu rapora karşı itirazlar üzerine ek rapor alınmış, ek raporda bilirkişi bu kez tazminat alacağının kusur indiriminden sonra 22.781,98TL olduğunu açıklamıştır. İlk rapordaki hatanın da düzeltildiği gözetilerek ek rapor hükme esas alınmaya yeterli görülmüştür. Davalılardan ... Oto Kiralama A.Ş.'nin taraf sıfatı yoktur. Zira ... Trafik Kanuna göre araç maliki olmak işleten sıfatının karinesidir. Tazminat sorumluluğu ise işleten sıfatına haiz olan kişiye aittir.

Mülkiye işleten sıfatına karine teşkil etmekle birlikte bunun aksi ispatlanabilir. Özellikle uzun dönem kiralama şeklinde zilyetliği devredilen aracın işleteni sıfatı kiracıya geçecektir. Bu durumda malikin tazminat sorumluluğu ortadan kalkar. Somut olayda araç mülkiyetinin ... Oto Kiralama A.Ş.'ye ait olmasına rağmen diğer davalı ... A.Ş.'ye uzun dönem kiralandığı, işleten sıfatının ... A.Ş.'ye geçtiği kabul edilmelidir. ... Oto Kiralama A.Ş.

Yönünden bu sebeple davanın reddine karar verilmiştir. Öte yandan hem sürücü ... kusuru sebebiyle hem de diğer davalı ... A.Ş. işleten sıfatıyla tazminat sorumlusudur. Diğer davalı sigorta şirketi poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydıyla sorumlu tutulacaktır.

Belirlenen tazminatın poliçe limiti içinde kaldığı nazara alınarak bu hususta ayrıca hüküm kurulmasına gerek görülmemiştir.Ölüm sebebiyle eşini ve babasını kaybeden davacıların manevi zarara uğradığı konusunda tereddüt yoktur. Hayatın olağan akışına uygun bulunan acı ve üzüntü manevi tazminata temel teşkil edecektir. Ancak tazminat hesaplanırken tarafların kusuru ölenin yaşı, zararın ağırlığı gibi durumlar nazara alınarak davanın kısmen kabulü uygun görülmüştür.

Dava devam ederken davacılardan ... da vefat etmiştir. Bu sebeple tazminat alacağının miras payları oranında diğer davacılardan ibaret olan mirasçılarına verilmesi yönünde hüküm kurulmuştur. Manevi tazminat talebi ileri sürüldüğü tarihte davacının sağ olduğu nazara alınarak, manevi tazminat hakkının da mirasçılarına intikal edeceği kabul edilmiştir. Davalı ... Araç Kiralama ve Servis A.Ş.

Yönünden mahkememizce verilen karara karşı istinaf yoluna başvurulmamış, bu davalı yönünden karar kesinleşmiştir. Bu nedenle karar başlığında adı geçen davalının adına yer verilmemiş, yeniden red hükmü de kurulmamıştır. Diğer davalıların müteselsil sorumlulukları nedeniyle infazda tereddüt yaşanmaması için yeniden hüküm kurulması uygun görülmüştür.

14/11/2018 Başkan · e-imzalı · Üye · e-imzalı · Üye · e-imzalı · Katip · e-imzalı