Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/230 K.2019/373

Mahkememizde görülen davanın incelenmesi sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde davacı aleyhine Bursa 18. icra dairesinin 2019/... sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine özgü icra takibi başlatıldığını, davacının takibe dayanak yapılan bono ile borçlu bulunmadığını, taraflar arasında bir sözleşmesel ilişki olmadığını, senetteki malın kaydının davalı tarafça ispatı gerektiğini, gerçekte davalı tarafın herhangi bir mal teslimi yapmadığını, herhangi bir fatura kesmediğini, davalı tarafa borçlu olmadığı halde takibin devamında davacı aleyhine telafisi mümkün olmayacak maddi zararlar doğmasının muhtemel olduğunu ileri sürerek dava konusu icra takibinin teminatsız olarak durdurulmasına, icra takibine konu bono sebebiyle borçlu olmadıklarının tespiti ile davacı aleyhine haksız takip tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Bilindiği üzere dava şartları resen dikkate alınabilecek şartlardan olup dava şartının bulunmaması halinde dava dava şartı yokluğundan usulden reddedilecektir. 7155 sayılı yasanın 20. maddesi ile değişik T.T.K. 5/A maddesine göre dava konusu bir para alacağı olduğunda, arabuluculuğa başvuru dava şartı olarak kabul edilmiştir. Bu dava şartı giderilebilir bir şart değildir. Dava açılmadan evvel yerine getirilmesi gerekir.

Menfi tespit davalarının arabuluculuk dava şartına tabi olup olmadığı uygulama ve doktrinde tartışmalara sebep olmuştur. Kanun metninin lafzi yorumuna bağlı kalındığında menfi tespit davaları kapsam dışında görünmektedir. Ancak unutmamak gerekir ki menfi tespit davası bir olumsuz alacak davasıdır. Esasen tartışılan husus bir alacağın varlığı veya yokluğudur. Alacak davası olumlu bir tespite dayalı alacak hükmü kurulmasını gerektirir ve bir tarafı para ödemeye mahkum eder.

Menfi tespit davası ise olumsuz tespit içeren alacak davası olup bir tarafı para ödemekten kurtarır. Hatta menfi tespit davası sonuçlanmadan veya henüz açılmadan alacak tahsil edilirse menfi tespit davası istirdada yani bir alacak davasına dönüşür. Davanın tabiatı bu biçimde tavsif edildiğinde kanun koyucunun amacına yönelik bir yorumla menfi tespit davalarının da arabuluculuk dava şartına tabi olduğu kabul edilmelidir.

Eldeki dava yasanın yürürlüğe girmesinden sonra 20/03/2019 tarihinde açılmış olduğundan dava şartı yokluğunda davanın usulden reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim ...