Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/902 K.2019/1313

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili beyanlarında; davalı alacaklının davacı aleyhine Bursa 14. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası üzerinden 05/03/2014 tanzim ve 30/09/2014 vade tarihli 213.594,20 TL meblağlı senede dayalı icra takbi yürüttüğünü, takip dayanağı senedin davacının ticari işletmesi olan ........... Ticaret ....................

Yem Gübre Zahirecilik - ... kaşesi ile alacaklıya verilmiş teminat senedi olduğunu, davacının davalıya borcunun olmadığını,senet muhteviyatının sonradan ve herhangi bir hukuki dayanağı olmaksızın davalı tarafça doldurulduğunu her ikiside tacir olan taraflar arasında bu borcun varlığını haklı gösterecek hiç bir olayın mevcut olmadığını,davacının davalının bu haksız takibini sonlandırmak için iş bu davanının açılıdığını belirterek dava konusu senetten davacının borçlu olmadığının tespitine ,% 20 den az olmamak kaydıyla tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili beyanlarında ; taraflar arasında 05/03/2014 tarihli sözleşme imzalandığını, davacının 500.000 kg domatesi üretip davalı şirkete satış yapacağını, bu kapsamda davalıya 8.000,00 TL tutarında yardım yapıldığını, ancak davacının sezon başladıktan sonra defalarca uyarılmasına rağmen taahhüt ettiği domatesleri teslim etmediğini, davalının zarara uğratıldığını, yapılan sözleşmenin 7.1 maddesine göre üreticiye evvelce ödenen ayni ve nakdi avansların bedelinin, avansların verildiği tarihten itibaren Merkez Bankası reeskont faizi,

taahhüt ettiği domatesin ürün miktarından eksik teslim edildiği takdirde eksik teslim miktarının bedelinin iki katı tutarında cezai şart bedelini alıcıya nakit olarak ödeneceğinin kararlaştırıldığını, taraflar arasında yapılan sözleşmeye göre domatesin net kg fiyatının 0,2055942 TL olduğunu,( 2 katı 500.000 x 0,2055942 TL ) = 205.594,20 TL cezai şart bedeli borcunun olduğunu, davacıya ödenen 8.000,00 TL nakdi yardım bedeli olmak üzere toplam 213.594,20 TL borcunun bulunduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe :

Dava ve uyuşmazlığın; davalı alacaklının davacı aleyhine Bursa 14. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası üzerinden 05/03/2014 tanzim ve 30/09/2014 vade tarihli 213.594,20 TL meblağlı senedin taraflar arasındaki sözleşmenin teminatı olarak verilen senet olup olmadığı, davalının bu sözleşme kapsamında icra takibine konu senetten dolayı davacıya borçlu olup olmadığı hususunda açılmış menfi tespit davasıdır.

Mahkememizce daha önceden davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, davaya konu senet dolayısıyla davacının davalıya 205.594,20 TL tutarında borçlu olmadığı tespit edilmiştir. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi tarafından mahkememiz kararı taraflar arasındaki sözleşmedeki cezai şart maddesi dikkate alınarak karar verilmesi gerekçesi ile kaldırılmıştır.

Davaya konu senet kambiyo senedi niteliğindeki bonodur. Davacı bu senedin teminat senedi olduğunu ileri sürmektedir. Kural olarak kambiyo senedine karşı onun hüküm ve kuvvetini ortadan kaldıran yahut etkisini azaltan her türlü iddia yazılı delil ile ispatlanmalıdır. Davacı da bu kapsamda senedin teminat senedi olduğunu bu sebeple borcun bulunmadığını ispatlamalıdır.

Davalı taraf taraflar arasında 05/03/2014 tarihli yetiştirme sözleşmesi imzalandığını, bu sözleşme kapsamında 100 dekar dikim alanında 500.000 kg domates üretimi yapılıp sözleşmede belirlenen fiyat üzerinden davalıya satılacağını, 8.000,00 TL avans bedeli ödemesi yapıldığını, ancak sözleşmeye aykırı olarak 500.000 kg domatesin davalıya teslim edilmediğini bu sebeple sözleşmenin 7.maddesinde ki cezai şartın uygulanması gerektiğini buna göre 205.594,20 TL cezai şart nedeniyle 8.000,00 TL gönderilen havale dolayısıyla (avans ödemesi) 213.594,20 TL tutarında davacıdan alacaklarının bulunduğunu belirtmiştir.

Her kambiyo senedinin altında bir temel ilişki bulunmaktadır. Somut uyuşmazlıkta da temel ilişki 05/03/2014 tarihli yetiştirme sözleşmesidir. Davacı tarafın sözleşmeye aykırı davranarak 500.000 kg domates verme yükümlülüğünü yerine getirmediği anlaşılmaktadır. Buna göre sözleşmenin 7.maddesinin cezai şart hükmü uygulanmalıdır.

Ancak taraflar arasındaki sözleşmenin içeriği davacının ve davalının sözleşmeden elde edeceği menfaat dikkate alındığında iki katı tutarı cezai şartın uygulanması hakkaniyete aykırı olacaktır. Davacı sözleşmedeki ifa yükümlülüğünü gereği gibi yerine getirseydi davacının elde edeceği gelir dikkate alındığında cezai şart iki katı tutarında uygulanmamalıdır. Davacı 500.000 kg x 2 x 0,2055942 TL üzerinden hesaplayarak cezai şart alacağının 205.592,42 TL olarak belirlemiştir.

Mahkememizce sözleşmenin 7.maddesinin 500.000 x 1 x 0.2055942 TL olmak üzere toplam = 102.797,00 TL bulunmuştur. Davacının avans ödemesi de dikkate alındığında 213.594,20 TL bedelli senetten 8.000,00 TL avans ödemesi ve 102.797,00 TL cezai şart bedeli kadar alacaklıdır. Davacı ise davalıya 102.797,00 TL tutarında borçlu değildir. Bu şekilde davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm fıkrası tesis edilmiştir.

Katip ... Hakim ...