Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/565 K.2021/356

Bursa 6. Asliye Hukuk Mahkemesinin 16/06/2019 tarih 2019/... Esas- 2020/.... Karar sayılı görevsizlik kararı ile dosya Mahkememizin 2020/... Esas sırasına kaydedilerek yargılamaya devam olunmuştur. Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı -takip alacaklısı müvekkili adına kayıtlı bulunan ... plaka sayılı 2012 model Peugeot marka aracın davalı-takip borçlusu ... Otomoiv Servis Taşımacılığı Nakliye Tur. İnş. Taah. San. Ve Tic. Ltd.

Şti ' ne 2014 yılında satıldığını, iş bu satış ile ilgili olarak 10.000,00.-TL peşin olarak alındığını, davacı müvekkili tarafından aracın teslim edilmesine rağmen satış bedelinin bakiye kısmının davalı şirket tarafından ödenmediğini, her ne kadar araç satışında karşı taraf şirket olsa da taraflar arasındaki işlem ticari işlem olmadığını, gerçek kişi müvekkilinin aracını ticari amaç taşımaksızın satış sözleşmesi ile devretmesinden ibaret olduğunu,

taşınır satış sözleşmesine konu aracın davacı müvekkilince davalı şirkete devredilmesine rağmen bakiye satış bedelinin davacı müvekkiline ödenmemesi sebebi ile davacı müvekkili tarafından Bursa 5. İcra Müdürlüğünün 2018/...

Esas sayılı dosyası ile icra takibine girişildiğini, davalı takip borçlusu tarafından Bursa 5. İcra Müdürlüğünün 2018/... esas sayılı dosyası ile talep edilen ve ödenmemiş alacağın tahsili amacıyla yapılmış olan icra takibinin dayanağı ödeme emrine 01/11/2018 tarihinde yapılan itiraz sonucunda takibin durduğunu , davalı takip borçlusunun itirazının ise kendilerine tebliğ edilmediğini, hukuka aykırı olarak yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, %20 ' den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde ve yargılama aşamasındaki beyanlarında özetle; davacının tamamen kötü niyetli olduğunu, iddia ettiği ... plakalı aracı müvekkili şirkete satmadığını, davacı ... ' nun müvekkili şirkete aracını satacağı iddiası ile 34.000,00.-TL civarında bir para aldığını, aracın üzerinde rehin olduğundan dolayı aracın satışını veremediğini , bu şekilde müvekkili şirketi mağdur ettiğini, müvekkili şirketin bu davanın esas mağduru olduğunu, tüm bu nedenlerle açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava, davacı adına kayıtlı bulunan ... plaka sayılı 2012 model Peugeot marka araç davalı ... Otomotiv Servis Taşımacılığı Nakliye Tur.İnş.Taah.San ve Tic.Ltd.Şti.ne 2014 yılında satıldığı, satış bedeli olarak 10.000TL verildiği, satış bedelinin bakiye kısmının ödenmediği araç satışından kaynaklı alacağa ilişkin itirazın iptali davası olup, yasal süresi içinde açılmıştır.

Bursa 6. Asliye Hukuk Mahkemesinin 16/06/2019 tarih 2019/... Esas- 2020/... Karar sayılı kararından davanın .... plakalı aracın davalı şirkete satışından kaynaklı olarak ödenmeyen satış bedelinin icra yoluyla istenmesi yönelik yapılan itirazın iptali davası olduğu, taraflar arasındaki araç satışının ticari araç satışına ilişkin olduğu, aralarındaki işlemin ticari iş niteliğinde bulunduğu gerekçesi ile görevsizlik kararı verilmiş ve dosya mahkememize tevzi edilmiştir.

Bursa 5. İcra Müdürlüğünün 2018/... esas sayılı takip dosyası ilgili birimden celp edilmiş, incelenerek dosya arasına alınmıştır.

Bursa İl Emniyet Müdürlüğü Trafik Tescil Şube Müdürlüğünden dava konusu .... plakalı aracın trafik kaydının onaylı bir sureti celp edilerek, gelen yazı cevapları dosya arasına konulmuştur.

Taraflarca aralarında düzenlenen faturalar dosyamız içerisine sunulduktan sonra dava dosyası, ibraz edilen deliller ve taraflara ait ticari defter ve dayanağı kayıtlar üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiştir.

Davacının faturalara dayalı alacağının belirlenebilmesi için taraf defterlerinde bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş, inceleme gününde davalı taraf defterlerini ibraz ettiği halde davacı taraf defterlerini ibraz etmemiştir.

Bilindiği üzere taraflar tacirdir. Ticari davalarda dava konusunun tarafların ticari işletmeleri ile ilgili olduğundan ticari defterler ile sözleşme ilişkisinin yahut alacak miktarının ispatı mümkündür.

HMK'nın 222. Maddesine göre. Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir. Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır.

İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya ilgili hususta hiç bir kayıt içermemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir.

Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz.

Buna göre mahkeme taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden resen taraflardan defter ibrazını isteyebilir. HMK'nın 219.maddesi tarafların belgeleri ibrazı zorunluluğunu düzenlemiştir. Buna göre ; Taraflar, kendilerinin veya karşı tarafın delil olarak dayandıkları ve ellerinde buluilindiği üzere taraflar tacirdir. Ticari davalarda dava konusunun tarafların ticari işletmeleri ile ilgili olduğundan ticari defterler ile sözleşme ilişkisinin yahut alacak miktarının ispatı mümkündür.

HMK'nın 222. Maddesine göre. Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir. Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır.

İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya ilgili hususta hiç bir kayıt içermemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir.

Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz.

Buna göre mahkeme taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden resen taraflardan defter ibrazını isteyebilir.

HMK'nın 219.maddesi tarafların belgeleri ibrazı zorunluluğunu düzenlemiştir. Buna göre ; Taraflar, kendilerinin veya karşı tarafın delil olarak dayandıkları ve ellerinde bulunan tüm belgeleri mahkemeye ibraz etmek zorundadırlar. Elektronik belgeler ise belgenin çıktısı alınarak ve talep edildiğinde incelemeye elverişli şekilde elektronik ortama kaydedilerek mahkemeye ibraz edilir. Ticari defterler gibi devamlı kullanılan belgelerin sadece ilgili kısımlarının onaylı örnekleri mahkemeye ibraz edilebilir.

HMK'nın 219.maddesi talep edildiği durumlarda defter ve belgelerin ibraz zorunluluğunu hüküm altına almıştır.

HMK 220.maddesi talep edilmesine rağmen tarafın belgeyi ibraz etmemesinin neticelerini düzenleme altına almıştır. Buna göre.

İbrazı istenen belgenin, ileri sürülen hususun ispatı için zorunlu ve bu isteğin kanuna uygun olduğuna mahkemece kanaat getirildiği ve karşı taraf da bu belgenin elinde olduğunu ikrar ettiği veya ileri sürülen talep üzerine sükut ettiği yahut belgenin var olduğu resmî bir kayıtla anlaşıldığı veya başka bir belgede ikrar olunduğu takdirde, mahkeme bu belgenin ibrazı için kesin bir süre verir.

Mahkemece, ibrazı istenen belgenin elinde bulunduğunu inkâr eden tarafa, böyle bir belgenin elinde bulunmadığına, özenle aradığı hâlde bulamadığına ve nerede olduğunu da bilmediğine ilişkin yemin teklif edilir.

Belgeyi ibraz etmesine karar verilen taraf, kendisine verilen sürede belgeyi ibraz etmez ve aynı sürede, delilleriyle birlikte ibraz etmemesi hakkında kabul edilebilir bir mazeret göstermez ya da belgenin elinde bulunduğunu inkâr eder ve teklif edilen yemini kabul veya icra etmezse, mahkeme, duruma göre belgenin içeriği konusunda diğer tarafın beyanını kabul edebilir.

HMK'nın 220.maddesi bu şekliyle elinde bulunduğu anlaşılan bir belgeyi ibraz etmemenin hüküm ve sonuçlarını ortaya koymuştur. Hiç şüphesizdir ki 220.maddede düzenlenen belge tabiri ticari defter ve belgeleri de kapsamaktadır.

Tarafın ticari defterleri yasada belirtildiği üzere karşı tarafın defter ve belgeleri ile uyumlu olduğu takdirde lehine delil olabilecektir. Anılan yasal düzenlemeler uyarınca verilen süreye rağmen bir taraf ticari defter ve belgelerini sunar diğer taraf sunmaz ise bu davranışı ile kendi defterlerinin davacı defterleri ile uyumlu olup olmadığının incelenmesine engel olduğundan engel olduğu bu sonucun varlığını ve neticelerini kabul etmiş sayılır.

HMK'nın 220.maddesi kapsamında ticari defter ve belgeler bunu tutan tarafın zilliyetliğinde olduğundan 220/2.maddesindeki inkarı da yapamayacaktır. 220/3.maddesi gereğince de defter ve belgelerin sunulmamasının neticesi olarak kaçınılan defter ve belgedeki kayıtların karşı tarafın defterlerindeki kayıtlara uygunluğu mahkeme tarafından kabul edilebilir.

Mahkememizce de davalıya çıkarılan tebligata rağmen defter ve belgelerin davalı tarafça sunulmamasının sonuçları bu kapsamda değerlendirilmiştir.

Davalı defterlerini ibraz ettiği halde davacı defterlerini yapılan ihtara rağmen ibraz etmemiştir. Davalı defter ve belgeleri usulüne uygun tutulmuş olup delil olma niteliğindedir. 13.03.2021 tarihli bilirkişi raporunda; davalının ticari defterlerine göre davalının kayıtlarına göre.

2015 yılı Ticari Defteri 213 sayılı V.U.K 'nu 6102 sayılı TTK'nun hükümlerine uygun olarak yasal sürelerinde noter tarafından açılış ve kapanış tasdiklerinin yapıldığı, davalı şirkete ait defter ve kayıtlarında davacı şirket ile aralarında ticari alış verişe ait kayıt tespit edilememiştir.

Davacının itirazlarının değerlendirilmesi hususunda; davacının faturalara dayalı alacağının belirlenebilmesi için defterlerinin incelenmesi gerektiği ancak davacının defterlerini sunmadığı ve itiraz dilekçesinde belirttiği 30.10.2015 tarih ve A-20 nolu faturanın incelenmesinin mümkün olmayacağından dosyanın sürüncemede kalmaması için ek rapor aldırılmasının reddine karar verilmiştir.

Bilirkişi raporunda davalının ticari defterlerine göre davalının kayıtlarına göre; 2015 yılı Ticari Defteri 213 sayılı V.U.K 'nu 6102 sayılı TTK'nun hükümlerine uygun olarak yasal sürelerinde noter tarafından açılış ve kapanış tasdiklerinin yapıldığı, davalı şirkete ait defter ve kayıtlarında davacı şirket ile aralarında ticari alış verişe ait kayıt tespit edilemediği ve davaya konu aracın satışının resmi olarak noter kanalı ile yapılarak tescil edilmesi gerekeceği göz ününde bulundurularak davanın reddine karar verilmiştir.

Katip ... ¸(e-imzalıdır) Hakim ... · ¸(e-imzalıdır)