Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/59 K.2023/1122

... VEKİLİ : Av. ...

DAVA

Kooperatif Üyeliğinin Tesbiti

DAVA TARİHİ : 23/02/2022

KARAR TARİHİ : 27/09/2023

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 26/10/2023

Mahkememizde görülmekte olan Kooperatif Üyeliğinin Tesbiti, Genel Kurul Kararının İptali (Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Mahkememizin 2020/59 Esas sayılı dava dosyası yönünden;

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle ; davacıların davalıya ait çeşitli numaralardaki hisseleri dava dışı ...'den devraldıklarını, bunun bu devir işlemini kooperatif yönetim kuruluna bildirmesine rağmen, ortaklığa kabul kararı verilmediğini, daha önce yapılan genel kurullar ortaklıkları olmadığı gerekçesiyle çağırılmadıklarını, bununla ilgili Bursa 2. Asliye Tic.

Mahkemesinin 2018/798 E. Ve 2018/795 E. Sayılı dava dosyalarında genel kurul kararı iptali için açılan davada davacıların üyelik başvuruları için araştırmanın toplantı tarihine göre yeterli süre bulunmadığından toplantıya çağırılmamalarının yasaya uygun olması nedeniyle davanın reddine karar verildiğine, davacının 2020 yılında yapılan olağan genel kurul toplantılarına da katılamadığını, kooperatifçe halen üyeliğe kabul yönünde karar verilmediğinin 26/06/2019 tarihinde yapılan 2018 yılı olağan genel kurul toplantısının mutlak butlanla malül olduğunu, yine ortak olmayan 9 kişinin genel kurulda oy kullandığını,

kooperatif ortağı olmayan kimselerin divan başkanı, katip üyesi, yönetim kurulu üyesi olarak seçildiğini, yine ortak olmayan kimselerin yönetim kurulu ve faaliyet raporu ve ibrasının oylamaya katıldıklarını, bu kararların iptalinin gerektiğini, davacıların davalı kooperatife üye olduklarının tespiti ile 25/06/2019 tarihinde olağan genel kurulunun iptaline veya yoklukla malül olduğunun tespitine karar verilmesini talep etmişlerdir.

Davalı tarafa usulüne uygun davetiye tebliğ edildiğine rağmen cevap vermemiştir. Birleşen Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/226 Esas sayılı dava dosyası yönünden;

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil ..., 15/04/2018 tarihli hisse devir sözleşmesi ile 29 numaralı kooperatif hissesini dava dışı ...'deri devraldığını, dava dışı ... müvekkil ile akdetmiş olduğu hisse devir sözleşmesi ile müvekkile ait evrak ve belgeleri 15/04/2018 tarihinde koaoperatif adresine götürmesine karşın davalı Kooperatif Yönetim Kurulu usulüne uygun olarak 185 gün içinde müvekkilin üye kayıt işlemini yapmamış.

14/05/2018 tarihinde yapılacak Genel Kurul'un yaklaşması üzerine hissesini devreden ..., “Hisse Devir ve Üyeliğe Kabul” konulu yazıyı PTT aracılığı ile davalı Kooperatife göndermiş, gönderi davalı tarafa 04/05 /2018 tarihinde tebliğ edildiğini, hisse devrini gerçekleştiren ..., üye kayıt işlemlerinin aksamaması ve müvekkilin mağdur olmaması adına Bursa 2. Noterliği'nin 02/05/2018 tarihli ve 02796 yevmiye numaralı ihtarnamesi ile ,“Hisse devir edilen kişilerin ortaklığa kabulü ile yeni ortakların 14/05/2018 günü yapılacak 2017 Olağan Genel Kurul toplantısı hazirun lstesine eklenerek gereğinin yapılmasını” davalı Kooperatife ihtar ettiğini,

ihtarnamenin davalı tarafa 03/05/2018 tarihinde tebliğ edildiğini, davalı Kooperatif Bursa 18. Noterliğinin 10/05/2018 tarihli 24713 yevmiye numaralı cevabi ihtanamesi ile üye kabulü için ana sözleşmenin 10. maddesi gereğince hisse devri yapılan kişilerin adreslerinin 3 gün içeresinde bildirilmesini talep ettiğini, gerek hisse devir sözleşmelerinde gerekse davalı tarafa gönderilen ihtarnamelerde müvekkilin T.C. kimlik numarası ile adresinin belirtilmesi karşısında davalı tarafın işbu tutumunun hukuka uygun olmadığı ve müvekkilin o dönem yapılacak 14/ 05/2018 tarihli Genel Kurul'a katılımını imkansız kıldığı sabit olmakla;

bahsi geçen cevabi ihtarname üzerine ilgili bilgilerin hisse devir sözleşmelerinde ve ihtarnme içeriğinde mevcudiyeti hususunda davalı ... bilgilendirildiğini, müvekkil ..., 14/05/2018 tarihinde yapılan 2017 Olağan Genel Kurulu'nun yapılacağı adreste hazır olduğunu, hazirun listesinde isminin olmadığını görünce ismini yazdırmak üzere Kooperatif Yönetim Kurulu ile görüştüğünü, ancak hazirun listesine eklenme hususundaki talebi gerekçe belirtilimemek suretiyle kabul edilmeyerek,

Genel Kurul toplantısına katılımına müsaade edilmediğini, hisse devir sözleşmesinden işbu davanın ikame edildiği tarihe kadar davalı kooperatif hisse devri sözleşmesini dikkate almadığını, müvekkilin mağduriyetini gidermediğini, yapılan sözlü görüşmelerde müvekkili bekletmek suretiyle olumlu veya olumsuz herhangi bir karar bildirmediğini, hisse devri sözleşmesinin gerçekleştiği 15/04/2018 tarihinden bu yana 4 yıllık süre içerisinde makul sürenin bir hayli dolduğu gözetildiğinde müvekkil hukuka aykırı ve hak ihlaline varacak şekilde keyfi olarak mağdur edildiğini, davacı müvekkil ile devir eden ... arasındaki Devir sözleşmesi,

Kooperatif Ana Sözleşmesinin 17. Maddesine , yeni üyelikler ise Ana sözleşmenin 10. Ve 11.Maddelerin uygun yapıldığını, davalı ... ana sözleşmesinde üye olunabilmesi için kişilerde özel bir statü veya sıfat belirtilmediğini,

bu durumda davalı ... her hangi bir gerekçe ile üyelik devir işlemlerini reddetmesi yasal olarak da mümkün olmadığını belirterek öncelikle Genel Kurul'da alınan kararların telafisi imkansız sonuçlar doğuracak olması ve ilgili kararların mağduriyetini daha da ağırlaştırma ve hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaştıracağı gözetilerek 04/11/2021 tarihli Genel Kurul kararlarının uygulanmasının yargılama süresince tedbiren durdurulmasına, mahkememiz dosyası ile aralarında bağlantı bulunan Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/59 E. Sayılı dosyası ile Mahkememiz dosyasının birleştirilmesine,

müvekkilinin davacının 29 numaralı üyelik haklarını ... adlı ortaktan devir alması nedeniyle davacının kooperatife üye olduğunun tespiti ile davalı kooperatif tarafından üyelik kaydının yapılmasına, yargılama giderlerinin davalı yana yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı tarafa usulüne uygun davetiye tebliğ edildiğine rağmen cevap vermemiştir.

Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe :

Ana dava ve birleşen dava davacıların kooperatifin ortağı olduğunun tespitine ilişkindir.

Ana davada ayrıca davalı ... 25/06/2019 tarihli Genel Kurulunun yoklukla malul olduğunun tespitini de talep edilmiştir.

Davacılar hem ana davada hemde birleşen davada davalı kooperatife ait bir kısım üyelikleri dava dışı ... 'den devralındığını, kooperatife yazılı olarak başvuru yapılmasına rağmen üye kayıtlarının yapılmadığını ileri sürmüşlerdir.

Davacılar daha evvel Bursa 2.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/795 esas sayılı ve birleşen 2018/798 esas sayılı dosyasında Genel Kurul Kararlarının iptalini talep etmiş, mahkemece iptali istenen Genel Kurul toplantı tarihi 14/05/2018 tarihi oluşu, hisse devirlerinin 03/05/2018 tarihinde kooperatife bildirilmiş olması aradaki 11 günlük sürede 13 kişinin kooperatif üyelik koşullarını taşıyıp taşınmadıklarının araştırılmasına yeterli süre olmadığı gerekçesiyle toplantıya çağrılmamalarının yasaya aykırı olmayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Davacılar eldeki ana davada 25/06/2019 tarihli Genel Kurul Toplantısında alınan kararların hükümsüz olduğunu ileri sürmüşlerdir, hükümsüzlük gerekçesi olarak kooperatife ortak olmayan kişilerin oy kullanmış olduğunu, davacıların davalı kooperatif yönetim kurulunca kooperatife ortak olmaları hakkında karar verilmemesi nedeniyle 25/06/2019 tarihli genel kurulda oy kullanamadıkları için bu genel kurul toplantısının batıl olduğunu ileri sürmüşlerdir.

Kooperatif ana sözleşmesi incelendiğinde; davalı kooperatife ortak olabilmenin şartları 10.maddede düzenlenmiştir. Buna göre fiil ehliyetine sahip olmak, Türk vatandaşı olmak, kooperatif kanunun 9.maddesindeki sayılan kişilerden olmamak şartlarıyla davalı kooperatife ortak olunabilecektir. 11.maddeye göre ortaklar kabulü yönetim kurulunun kararıyla gerçekleşir. Yönetim kurulunun ortaklık için başvuru yapanların 10.maddede gösterilen şartları taşıyıp taşımadığını araştırarak bir karar vermesi gerekmektedir. 17.madde ortaklığın hisse devrini düzenlemekte olup, ortaklık yazılı olarak yönetim kuruluna bildirilmek suretiyle 10.maddedeki şartları taşıyan kişilere devredilebilir. Yönetim kurulu bu şekilde ortaklığı devralan kişiyi ortaklığa kabulden kaçınamaz.

Ana sözleşmenin bu maddesi dikkate alındığında hisse devri yapılan kişilerin 10.maddedeki şartları taşıması durumunda yönetim kurulunun bu kişileri ortaklığa kabulden kaçınamayacağında kuşku yoktur.

Bu sebeple gerek ana davada gerekse birleşen davada davacıların davalı ... ortağı olduklarının tespitine karar verilmiştir.

Ana davadaki 25/06/2019 tarihli genel kurulun hükümsüzlüğüne ilişkin olarak davacılar her ne kadar mutlak butlan hükmüne dayanmış iseler de kooperatifler kanununun atıf yaptığı TTK 'da düzenlenen Anonim şirketlere ilişkin 447.madde butlan halini düzenlemiştir. Yargılama konusu olayda iddia edilen vakalar 447.maddede düzenlenen butlan haline ait değildir.

Davacıların iddiasının Genel Kurul Kararının yok hükmünde olup olmadığı konusunda değerlendirmek gerekmektedir.

Davacıların kooperatife ortaklık taleplerini 03/05/2018 tarihinde bildirdikleri Genel Kurul Toplantısının ise 25/06/2019 tarihinde yapıldığı anlaşılmaktadır. Bunca süre zarfında davacıların ortaklık talebi hakkında yönetim kurulunca karar verilmemesi MK.m.2'ye aykırıdır. Zira davacıların ortaklığa kabul şartlarını taşıyan 10.maddedeki şartlara haiz olduğu, ancak davacıların üyeliklerin kabulüne ilişkin karar vermek geciktirilmek suretiyle Genel Kurul Toplantılarına katılarak oy kullanmalarına yine MK m.2.'ye aykırı olarak izin verilmediği görülmektedir.

Davalı taraf devreden üyelerin açmış olduğu Bursa 2.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/798 esas sayılı dosyasında derdestlik itirazında bulunmuş iseler de dava dosyası bir başka Genel Kurul iptal talebine ilişkin olup, davacıları eldeki dosya davacılarından farklıdır, eldeki davada farklı bir Genel Kurulun iptali ve ortaklığın tespiti istemine ilişkindir.

Kural olarak kooperatif üyeleri toplantıya katılarak Genel Kurul Toplantısında oy kullanabilirler ve bu karara karşı iptal yahut diğer hükümsüzlük hallerini ileri sürebilirler. Ancak eldeki davada davalı kooperatif davacıları Genel Kurul toplantısını bilinçli olarak çağırmamak saiki ile hareket ettiği için Genel Kurul toplantısında oy kullanabilme hakkı davacılara MK. m.2 olarak tanınmadığı için söz konusu Genel Kurul Kararı yokluk yaptırımına tabidir.

Ana dava ve birleşen davadaki davacı sayısı 14 kişidir. Davacılar dışında davalı ... davaya konu Genel Kurul toplantısına katılma hakkı bulunan 13 ortak daha bulunmaktadır, davacıların sürüncemede bırakılan ortaklığa kabul kararı ile Genel Kurul toplantısına katılabilmiş olmaları halinde alınacak kararları etkileyecek sayıda oldukları görülmektedir, nitekim 25/06/2019 tarihindeki Genel Kurul toplantısına 11 ortak hazır bulunmuştur, kararların en basit haliyle salt çoğunlukla alınacağı düşünüldüğünde davacılar ortaklığa kabul edilmeyerek ve Genel Kurul toplantısına davet edilmeyerek karar nisabını değiştirecek sayıdaki ortakların oy kullanma hakkı engellenmiştir. Sonuç itibariyle dava konusu Genel kurul yoklukla maluldür.

Bu nedenle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... · e-imzalıdır · Üye ... · e-imzalıdır · Üye ... · e-imzalıdır · Katip ... · e-imzalıdır