Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/868 K.2022/292

.....

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

BURSA

1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

BAŞKANLIĞI GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

2020/868 Esas

KARAR NO : 2022/292

BAŞKAN : ..... ÜYE : ..... ÜYE : ..... KATİP : .....

DAVACI : ..... VEKİLİ :Av ..... DAVALI : ..... VEKİLİ : Av. .....

DAVA

Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Menfi Tespit)

DAVA TARİHİ : 21/12/2020

KARAR TARİHİ : 16/03/2022

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 16/04/2022

Mahkememizde görülmekte olan Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Menfi Tespit) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde ; davacı aleyhine davalı tarafından Bursa 6. İcra Müdürlüğünün 2020/... esas ve 2020/... sayılı takip dosyaları ile icra takibi başlatıldığını, takibe konu borçlar tarafından davacının davalılara bir borcu olmadığını, Bursa 6. İcra Müdürlüğünün 2020/... esas sayılı dosyasında 150.000,00 TL nakdi alacak için icra takibi yapıldığını, takibin kesinleştiğini, eldeki davanın konusunun ise nakdi bir alacak olmadığını, davalı tarafından verilen teminat mektuplarından kaynaklanan gayri nakdi risk olduğunu, gayri nakdi riskin alacağın tahsili gibi tahsil edilmesinin mümkün olmadığını,

2020/... sayılı dosyada teminat mektubunun komisyonunun da alacak olarak istenildiğini, davacıların davalıya teminat mektubu komisyon borcu olan 109.753,22 TL ve çek yaprakları için 3.350,00 TL nakdi alacak dışında davalının göndermiş olduğu ihtarda bir alacak iddiasının olmadığını, davacının davalı bankaya verdiği 04/04/2007 tarihli 2.000.000,00 TL bedelli senet için de yaklaşık 150.000,00 TL ' lik kısmi icra takibi başlatıldığını, her üç icra takibi dosyasında toplam 1.332.000,00 TL tutarında icra takibi yapıldığını,

davacının davalıya Bursa 6. İcra Müdürlüğünün 2020/... esas ve 2020/... sayılı takip dosyalarında borçlu olmadığının tespitine ve %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmişlerdir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; teminat mektuplarının bankaya iade edilmediği gibi, sorumluluk bedellerinin de bankaya depo edilmediğini, gayri nakdi risk yönünden davalının ipoteği parayı çevirmesi yoluyla takip yapabileceğini, bunda hukuka aykırı bir yön bulunmadığını, davalının iflas etmiş olmasının sonuca etkili olmadığını ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmişlerdir

Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe:

Dava Bursa 6. İcra Müdürlüğünün 2020/... ve 2020/... sayılı dosyalarında menfi tespit davasıdır.

İcra takip talebi incelendiğinde ... numaralı dosyada 330.000,00 TL bedel üzerinden nakdi asıl alacak için ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla icra takibi yapıldığı, ... sayılı icra dosyasında da 570.000,00 TL tutarında nakdi alacak için ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile takip başlatıldığı anlaşılmaktadır.

Davacı taraf her iki takibinde gayri nakdi alacaklar için başlatıldığını davacının davalıya takiplerde nakdi bir borcunun bulunmadığını ileri sürmüştür.

Dosya kapsamında bilirkişi incelemesi yapılmış yapılan inceleme sonucunda davalı banka tarafından davacıya 05/10/2009 tarihinde 96.000,00 TL bedelli teminat mektubu verilmiş bu teminat mektubunun davacının Buski Genel Müdürlüğündeki aldığı ihale için kullandığı görülmüştür. Yine 13/09/2010 tarihli 300.000,00 TL bedelli teminat mektubu ile 20/10/2010 tarihli 70.000,00 TL bedelli teminat mektubu Buski'ye teminat olarak verilmiştir. 07/07/2011 tarihli 370.000,00 TL bedelli teminat mektubu ise davacının Nilüfer Belediyesinden aldığı ihale için belediyeye teminat olarak verdiği anlaşılmaktadır.

Bursa 6. İcra Müdürlüğünün 2020/... esas sayılı dosyasında 370.000,00 TL bedelli teminat mektubu için icra takibi başlatılmıştır. Takip tutarı ise 330.000,00 TL'dir. 370.000,00 TL bedelli teminat mektubu 12/12/2017 tarihinde tazmin tarihinde bulunulmuştur. Bu teminat mektubu ile ilgili olarak başlatılan ... numaralı dosyada taşınmazını ipotek veren ... ... tarafından ödeme yapılarak dosya kapanmıştır.

... numaralı dosyada ise; 570.000,00 TL gayri nakdi alacak için ödeme emri düzenlendiği ancak ödeme emrinde depo talebinde bulunulmadığı nakdi alacak varmış gibi tahsil talep edildiği anlaşılmaktadır.

Yeknesak Yargıtay içtihatlarında kabul edildiği üzere bankanın nakdi kredi alacağının tahsiline ilişkin olarak başlattığı ipotekli takipte ayrıca meri teminat mektubu bedelleri için depo talebi istenebilecektir. Çünkü takipte istenen nakdi alacak için taşınmaz paraya çevrildiğinde henüz nakde dönmemiş olan gayri nakdi alacaklar taşınmaz satılacağı için teminatsız kalacaktır. Bunun önlenmesi için nakdi alacakların tahsili talebinde ayrıca gayri nakdi alacaklar için depo talep edilebilecektir. Bu şekilde taşınmazın satışından sonra nakdi alacak dosya kapsamında tahsil ve infaz edilmekle birlikte bakiye kısım gayri nakdi alacak için depo edilebilecektir. Bu şekilde bankanın teminatlı olan gayri nakdi alacağı da güvencesiz kalmayacaktır.

Ancak; bankanın nakdi bir alacağı bulunmadığı takdirde taşınmazın bu nakdi alacak için paraya çevrilmesi söz konusu olmayacağından gayri nakdi alacağın taşınmaz teminatındaki güvenceden yoksun kalması gibi bir durum söz konusu olmayacaktır. Nitekim bu gerekçelerle Yargıtay'da yeknesak uygulamasında yalnızca gayri nakdi alacağın deposu için ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip başlatılamayacağını ilke edinmiştir.

HGK'nun 02.05.2007 tarih ve 2007/12-241 Esas 239 karar sayılı kararında da kabul edildiği üzere; alacaklı bankanın nakdi kredi alacağının tahsiline ilişkin olarak usulüne uygun olarak başlattığı, ipotekli takipte, ipotekle teminat altına alınmış kontragaranti sözleşmesi kapsamında verilen meri teminat mektubu bedellerinin (teminatsız kalmaması için) depo edilmesininde istenebileceği, ancak nakdi kredi borcunun tahsiline ilişkin olarak İİK’nun 149 ve 150/I. maddesi çerçevesinde bir ipotekli takip yapılmadan bir başka anlatımla nakde çevrilmemiş teminat mektuplarının teminatsız kalma riski olmayacağından yalnızca, meri teminat mektubu bedellerinin depo edilmesi talep edilerek, ipoteğin paraya çevrilmesi istenemez.

Burada eldeki takipte yahut başka bir takipte istenen nakdi alacağın ipotekli taşınmazdan tahsili için başlatılmış bir ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip var ise taşınmaz bu alacak için satılacağından gayri nakdi alacak için depo istenebilicektir. Çünkü nakdi alacak gerek depo istenen takipte birlikte istenen nakdi alacak için gerekse ayrı bir takipte başlatılan nakdi alacağın tahsili bakımından ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takipteki alacak için taşınmaz satılacağından depo istemine ilişkin ipotek bu satış sonrası sonlanacak ve depo talebi için ipotekli takip yapılmadığı takdirde gayri nakdi alacak teminatsız kalacaktır.

Ancak eldeki takiplerde davalı tarafça nakdi bir alacağın tahsili için takip başlatılmışsa da gerçekte alacakların dayanağının gayri nakdi alacak olduğu ... numaralı dosyada taşınmazını ipotek veren ... ... tarafından ödeme yapılarak dosya kapandığı anlaşılmaktadır.

Her iki takibin de dayanağı olan teminat mektuplarının nakde dönüşmediği ve gayri nakdi alacak olarak kaldığı anlaşılmaktadır. Davacının teminat mektupları dolayısıyla gayri nakdi borcu devam ediyor olsa da ipoteğin paraya çevrilmesini gerektirecek yukarıda ilkeler ışığında başlatılmış bir nakdi alacağın tahsili için ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip yoktur. Davacının teminat mektuplarından sorumluluğu devam etse de davaya konu takiplerde nakdi bir borcun bulunmadığının tespitine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Başkan ... · e-imza · Üye ... · e-imza · Üye ... · e-imza · Katip ... · e-imza