Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/903 K.2024/93

... 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2020/

KARAR NO : 2024/

HAKİM : ... ... KATİP : ... ...

DAVACI

... - ... ... VEKİLİ : Av. ...

DAVALI

... - ... ... VEKİLİ : Av. ... -

DAVA

Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımlı))

DAVA TARİHİ : 29/12/2020

KARAR TARİHİ : 25/01/2024

KARAR YAZIM TARİHİ : 19/02/2024

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımlı)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA VE SAVUNMA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Davalı, ... Metal Plastik İnşaat Nakliye Otomotiv Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin keşide ettiği, lehtarı müvekkil şirket olan ...’a ait ... Seri No’lu çeki, ilgili bankaya ibraz etmiş, çekin arkasına ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin (Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatı ile) 2019/...

E sayılı dosyası ile alınan ödemeden men kararı sebebiyle aynı dosyaya fer’i müdahil olarak katıldığını, ancak davalı şirketin elinde bulunan çekin arkasındaki ciro eden şirket olarak gözüken müvekkil şirket için atılan imza, şirket yetkilisi ...’ya ait olmadığını, söz konusu çek, müvekkil şirket yedindeyken çalındığını, hırsızlığa konu eylem sonucunda tarafımızca ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) 2019/...

E sayılı dosyası ile çeklerin iptali için talepte bulunulmuş olup, 11/07/2019 tarihli tedbir kararı ile ödemeden men kararı alınmış, söz konusu ara karar ilgili bankalara gönderilerek, çeki ibraz edecek şahıslara ödeme yapılmaması temin edildiğini, davalı taraf, ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2019/...

E sayılı dosyasına müdahil olmuş ve istirdat davasının açılması için tarafımıza 14/12/2020 tarihli duruşmada, çeki ibraz eden taraflara istirdat davası açmak üzere 2 haftalık kesin süre verildiğini, ancak yukarıda da belirtildiği üzere, çek müvekkil yedindeyken çalınmakla, çekin davalıdan istirdadı gerektiğini, nitekim, müvekkil şirket yedindeyken çalınmış ve haklarında ödeme yasağı bulunan diğer çeklerden, icra takibi konulanlar hakkında süresi içinde ilgili icra hukuk mahkemelerinde imzaya itiraz yoluna tarafımızca başvurulmuş olup, davalı aleyhine de ...

2. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2019/... E sayılı dosyası ile yetkisizlik ve imzaya itiraz davası açılmış olup, Mahkemece yetkisizlik kararı verildiğini, müvekkil şirketten çalınan çekler hakkında hırsızlık, dolandırıcılık ve resmi evrakta sahtecilik eylemleri sebebiyle ...

Cumhuriyet Başsavcılığı’na da suç duyurusunda bulunulmuş olup, çeki icraya koyan hamil, yetkili hamil olmadığını. davalı hakkında ayrıca suç duyurusunda bulunulacak olup, soruşturma dosyası işbu dosyaya bilahare bildirileceğini, bu noktada davaya konu çeki icraya koyan hamilin ağır kusurlu ve kötü niyetli olup olmadığının tespiti bakımından hakkında açılan soruşturmanın sonucunun beklenilmesi gerektiğini, bilindiği üzere kambiyo hukuku kurallara gereği, ilk cironun lehtar tarafından yapılması zorunlu olduğunu, ancak somut olayda ilk ciro müvekkil şirket tarafından yapılmamış olup, ciro silsilesi koptuğunu, davalı da,

bu hususu bilebilecek konumda olduğunu, kendisinden bir önceki ciranta Erol Güneş hakkında da ... Bankası A.Ş.'ye ait ... Seri Nolu 72.000,00 TL bedelli başka bir çek için çek istirdatı davası açılmış olup, söz konusu dosya ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/...

E sayılı dosyasında derdest olduğunu, davalının da, çeki bu cirantadan teslim aldığına göre lehtar kısmındaki imzanın müvekkil tarafından atılmadığını bilebilecek durumda olduğunu, açıklanan sebeplerle davalı TTK md 792 kapsamında kötüniyetli ve ağır kusurlu olduğunun kabulü gerektiğini, TTK md 792’ye göre: “Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790 ıncı maddeye göre ispat etsin,

çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.”, bu nedenle karşı taraf alacaklı, TTK md 792 kapsamında çeki yedine almada ağır kusurlu ve kötü niyetli olduğunu, davalı tarafın müvekkil şirket ile hiçbir ticari ilişkisi de bulunmadığını, açıklanan sebeplerle çekin müvekkile istirdadına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalıya usulüne uygun dava dilekçesi tebliğ edilmiş ancak davalı tarafından savunmada bulunulmamıştır.

DELİLLER

Dava dilekçesi, ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) 2019/... E sayılı dosyası, ... 2. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2019/... E sayılı dosyası, ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/... E sayılı dosyası, ... 5. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2019/769 E sayılı dosyası, çek sureti, imza incelemesi, bilirkişi raporu, yazılan müzekkere cevapları ve tüm dosya kapsamı.

KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME

Dava, hukuki niteliği itibariyle çek istirdadı istemine ilişkindir. Taraflara usulüne uygun davetiye tebliğ edilerek, taraf teşkili sağlanmıştır. Mahkememiz yargılaması sırasında davacı şirket yetkilisinin imzalarının bulunduğu evraklar celbedilmiş, dosya arasına alınmıştır. Dosya kapsamı ve tüm celbedilen evraklar grafolog bilirkişiye tevdi edilerek, rapor tanzimi talep edilmiştir.

Grafolog bilirkişinin mahkememize sunmuş olduğu bilirkişi raporunda özetle: İnceleme konusu çek ön yüzü üzerinde keşideci “... METAL PLASTİK İNŞ. NAK. OTO.

SAN.TİC.LTD.ŞTİ.” adına atfen atılı bulunan imza ile ...'nun inceleme konusu çekin yakın tarihli mukayese belgelerindeki örnek imzalarından başlayarak asıl düzenleme tarihinden önce olan mevcut mukayese belgelerdeki örnek imzaları arasında yukarıda inceleme ve bulgular başlığı altında benimsenen metot çerçevesinde ayrı ayrı karşılaştırmalı olarak yapılan inceleme neticesinde.

İmzaların genel şekli, İmzaların meyil ve istikamet pozisyonu, İmzaların başlangıç hareketinin yapılışı, İmzalardaki buklesel hareketlerin yapılışı, İmzalardaki dairesel dönüş hareketinin yapılışı, İmzalardaki dikey çıkış hareketinin yapılışı, İmzaların bitim hareketinin yapılışı yönünden farklılıklar görülmüş olup, fotoğraflar ve diğer uygun görüntü teknikleriyle işaretlemeler yaparak desteklenen inceleme ve bulgular neticesinde; inceleme konusu çek ön yüzü üzerinde keşideci “...

METAL PLASTİK İNŞ. NAK. VE OTO. SAN.TİC.LTD.ŞTİ.” adına atfen atılı bulunan imza ile ... 'ya ait karşılaştırmaya esas mevcut mukayese imzaları arasında gözlenen farklılıklara istinaden, ... eli ürünü olmadığı mütalaa edilmiştir.

Dosyanın ek raporu veren grafolog bilirkişisine tevdi ile, 3R Metal Atom yetkilisi ... ile çekin arkasındaki ciranta olan 3R Metal Atom İnş San. İmza ve kaşesinin irdelenerek bu imza ve kaşeler arasındaki farklılıklar ve benzerliklerin tespit edilerek ... ya ait olup olmadığı hususunda ek rapor düzenlenmesi talep edilmiştir.

Grafolog bilirkişinin mahkememize sunmuş olduğu bilirkişi ek raporunda özetle: İnceleme konusu çek ön yüzü üzerinde keşideci “... METAL PLASTİK İNŞ. NAK. OTO.

SAN.TİC.LTD.ŞTİ.” adına atfen atılı bulunan imza ile ...'nun inceleme konusu çekin yakın tarihli mukayese belgelerindeki örnek imzalarından başlayarak asıl düzenleme tarihinden önce olan mevcut mukayese belgelerdeki örnek imzaları arasında yukarıda inceleme ve bulgular başlığı altında benimsenen metot çerçevesinde ayrı ayrı karşılaştırmalı olarak yapılan inceleme neticesinde.

İmzaların genel şekli, İmzaların meyil ve istikamet pozisyonu, İmzaların başlangıç hareketinin yapılışı, İmzalardaki buklesel hareketlerin yapılışı, İmzalardaki dairesel dönüş hareketinin yapılışı, İmzalardaki dikey çıkış hareketinin yapılışı, İmzaların bitim hareketinin yapılışı yönünden farklılıklar görülmüş olup, fotoğraflar ve diğer uygun görüntü teknikleriyle işaretlemeler yaparak desteklenen inceleme ve bulgular neticesinde; inceleme konusu çek ön yüzü üzerinde keşideci “...

METAL PLASTİK İNŞ. NAK. VE OTO. SAN.TİC.LTD.ŞTİ.” adına atfen atılı bulunan imza ile ... 'ya ait karşılaştırmaya esas mevcut mukayese imzaları arasında gözlenen farklılıklara istinaden, ... eli ürünü olmadığı mütalaa edilmiştir.

Mahkememiz yargılaması sırasında davalı tarafın davacı şirket yetkilisi ...'nun isticvabını talep ettiği anlaşılmakla, dosya talimat yolu ile ... Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilerek, şirket yetkilisinin isticvabının yapılması talep edilmiştir. Talimat mahkemesince çıkarılan tebligatın belirtilen adresten iade dönmüş olduğu anlaşıldığından, talimat evrakı bila ikmal mahkememize iade edilmiştir.

O halde yapılan yargılama ve toplanan delillerden, davaya konu çekin dava dışı ... Metal Plastik İnşaat Nakliye Otomotiv Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin keşide ettiği, lehtarının davacı şirket olduğu, davalının ise son hamil olup davacı lehdar ile davalı son hamil arasında 3 cirantanın daha bulunduğu, davanın konusunun davacının rızası dışında elinde çıktığı iddia olunan çekin istirdatı davası olduğu,

her ne kadar davacı lehdar adına atılan imzanın davacıya ait olmadığı anlaşılmış ise de, TTK md 792’ye göre: “Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790 ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.” hükmünün bulunduğu,

buna göre çek istirdatı davasında davacının çekin elinden rızası dışında çıktığını ispat etmesi gerektiği gibi ayrıca çeki elinde bulunduranın da kötü niyetli iktisabını ispatlamalıdır. Fakat davacı davalının kötü niyetli iktisabına dair herhangi bir anlatımda bulunmamış ve davalının kötü niyetli iktisabını ispatlayamamıştır.

Dolayısıyla toplanan deliller, alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde, ispatlanamayan davanın reddine karar vermek gerekmiş olup aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸e-imzalıdır. Hakim ... · ¸e-imzalıdır. Katip ... · ¸E-imzalıdır.