Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/496 K.2024/820

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava dilekçesinde özetle; davalılardan ..., ...’a ait ... plakalı otomobil ile 04/01/2021 tarihinde ... caddesi şehir merkezi istikametinden ... istikametine doğru seyrederken, şehrin ana merkezindeki yoğun trafik ortamının yer aldığı yolda aşırı hızla ve makas atarak ilerlerken aşırı hızından dolayı direksiyon hakimiyetini kaybettiğini ve ilk önce ... ... şubesi önünde park halinde bulunan ... plakalı araca çarptığını, şiddetli çarpmanın etkisiyle savrularak yaya kaldırımı üzerinde yürümekte olan müvekkili ...’a çarptığını ve müvekkilinin ağır yaralanmasına sebebiyet verdiğini, müvekkili ...'ın hayatı tehlike ile ...

Yüksek İhtisas Hastanesi yoğun bakım servisine kaldırıldığını, ... ‘ın %100 kusurlu olduğunu, müvekkilinin halen tedaviye ihtiyaç duyduğunu ve ciddi derecede gelir kaybına uğradığını, açıklanan nedenlerle şimdilik (fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile;) 1.000,00 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyen reoskont avans faiziyle birlikte tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen (sigorta şirketinin teminat limiti dahilinde) tahsiline, 300.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyen reoskont avans faiziyle birlikte davalılardan ... ve ...'tan müştereken ve müteselsilen,

davalı ...Ş. 'den ise poliçeler kapsamında teminat altında olması halinde teminat limitleri dahilinde tahsiline, yargılama masrafı ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin kontrolündeki ... plakalı araç ile orta şeritte ilerlerken ayna kontrolünü yaparak sol şeride geçtiğini, ancak müvekkilinin sol şeride geçer geçmez o şeritte trafiğin durduğunu fark ettiğini, 70-75 km hızla giden müvekkilinin duran trafikte aracının frenine bastığını, durmayacağını anlayarak önündeki araca çarpmamak için aracını tekrar orta şeride geçirmek amacıyla direksiyonu sağa kırdığından aracın direksiyon hakimiyetini kaybettiğini, direksiyon hakimiyetini kaybeden müvekkilinin otoparkta park etmemiş olan ve bu suretle hatalı park yapan ... plakalı araca çarptığını,

müvekkilinin aracının bu araca çarpmanın etkisiyle savrularak davacıya çarpmak durumunda kaldığını, müvekkilinin kazadan sonra davacı ile ilgilendiğini, yukarıda açıklanan nedenlerle Davacının yaralanmasına sebep olan ... plakalı hatalı park eden araç sahibi Zeki Şen ve o gün hatalı park yapan ...'ın dahili davalı yapılmasına, davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ...Ş. cevap dilekçesinde özetle;

davanın reddini istemiş, kusur oranı ve poliçe limitiyle sınırlı sorumlu olduklarını, sağlık ve tedavi giderlerinin ... tarafından karşılanması gerektiğini, keza geçici iş göremezlik zararının da ... tarafından karşılandığını, kalıcı maluliyet hususunun Adli Tıp Kurumunca rapora bağlanması ve kusur oranı konusunda da yeni bir rapor alınmasını istediklerini açıklamıştır.

Deliller; ... Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü'ne, ... CBS'ye, ... Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi'ne, ... 27. Asliye Ceza Mahkemesi'ne, ... İlçe Emniyet Müdürlüğü'ne, ... Devlet Hastanesi'ne, ... Devlet Hastanesi'ne, ... Üniversitesi Tıp Fakültesi yazılan müzekkereye cevap verildiği cevabi yazının dosya arasında olduğu anlaşılmaktadır.

ATK raporunda özetle; davacı kazalının 4 ay geçici iş göremezliğinin ve % 5 oranında sürekli iş göremezliğinin olduğu, ayrıca sürekli bakıma ihtiyacı olmadığı, ancak iyileşme süresi içerisinde 1 ay ay başkasının bakımına ihtiyacı olduğu belirtilmiştir.Aktüerya Uzmanı ve Adli Trafik Bilirkişilerinin Müşterek Raporlarının Sonuç Kısmı: "1–) ... Plaka Sayılı Otomobil Sürücüsü Davalı ...’ın: Dava konusu trafik kazasının oluşumunda.

Karayolları Trafik Kanunu’nun (52/b), Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin (101/b) ve (157/a-12) maddeleri ile, aynı kanunun '' Trafik Kazalarında Sürücü Kusurlarının Tespiti Ve Asli Kusur Sayılan Haller '' başlıklı (84/l– Park İçin Ayrılmış Yerlerde Veya Taşıt Yolu Dışında Kurallara Uygun Olarak Park Edilmiş Araçlara Çarpma) maddelerini ihlal ettiğinden % 100 ( Yüzde Yüz ) oranında kusurlu olduğu, 2–) Davacı Yaya ...’ın: Dava konusu trafik kazasının oluşumunda.

Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin herhangi bir maddesini ihlal etmediğinden (Atfı Kabil Kusuru) olmadığı, 3–) Dava Dışı ... Plaka Sayılı Otomobili Park Eden ...’ın: Dava konusu trafik kazasının oluşumunda.

Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin herhangi bir maddesini ihlal etmediğinden (Atfı Kabil Kusuru) olmadığı, 4–) Dava konusu kazanın oluşumunda davacının; a-Hesaplama da TRH 2010 yaşam tablosu ile progresif rant yönteminin kullanıldığı, b-Kazanın oluşumunda kusurunun bulunmadığı, gelirinin ... kayıtları esas alınarak asgari ücretin 1,04 katı olduğu, c-Sürekli iş göremezlik oranının %5 ve geçici iş göremezlik süresinin ATK raporu değil fiili durum esas alınarak 04.01.2021-05.11.2021 dönemi için hesaplama yapıldığı, bu dönem için ... tarafından yapılan ödemelerin mahsup edildiği,

d-Geçici iş göremezlik ve bakıcı giderinin poliçe sağlık gideri teminatı içinde ve limit dahilinde bulunduğu, sürekli iş göremezlik zararın yine teminat kapsamında kaldığı teminatı limitinin ayrı ayrı 430.000,00 TL olduğu ve tüm zarardan davalı ... şirketinin sorumluluğunun devam ettiği, dosya kapsamına göre davacının ekonomik geleceğinin sarsılmasına ilişkin bilgi, belge ve rapor sunulmaması sebebiyle bu yönde hesaplama yapılmadığı, 5–) Davacının zararının pasif dönem için vergi istisnalı ve vergi istisnasız olarak ikili hesaplama yapıldığı ve zararının tablo halinde gösterildiğine dair rapor; a-Vergi İstisnasısız Hesap Özeti.

Toplam Zmms Zarar Kalemi Zarar Sorumluluk A Tedavi /bakıcı Gideri 15.737,50 430.000,00 Sürekli İş Göremezlik 217.674,65 430.000,00 Zararı B-vergi İstisnalı Hesap Özeti. Toplam Zmms Zarar Kalemi Zarar Sorumluluk B Tedavi /bakıcı Gideri 15.737,50 430.000,00 Sürekli İş Göremezlik 243.313,45 430.000,00 Zararı olacağı kanaatimizdir." şeklindedir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ, HUKUKİ KABUL VE GEREKÇE

Dava, trafik kazası sebebiyle cismani zarardan kaynaklı maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. Eldeki davaya konu trafik kazası 04/01/2021 tarihinde meydana gelmiştir. Eldeki davaya konu trafik kazası ile ilgili somut değerlendirmeye yer vermeden önce, davalıların sorumluluğunun hukuki temeli ile ilgili kısa açıklamalara değinmekte fayda vardır.

Trafik kazası nedeniyle üçüncü kişilerin uğradığı zararlardan; sürücü TBK m.49'da ifadesini bulan haksız fiil hükümlerine göre, işleten ise KTK m.85'te ifadesini bulan tehlike sorumluluğu hükümlerine göre, sigorta şirketi ise KTK m.91 hükmü gereğince sözleşme hükümlerine göre sürücünün kusuru oranında müteselsilen sorumludur. Burada dikkat edilmesi gereken husus, işleten ve onun sorumluluğunu üstlenen sigorta şirketinin sürücünün kusuru oranında zarardan sorumlu olmalarıdır.

Araç sürücüsünün kusursuz olması halinde, sürücü haksız fiil hükümlerine göre zarardan sorumlu olmayacağından işleten ve sigorta şirketinin de zarardan sorumlulukları doğmayacaktır. Bu bağlamda davamıza konu trafik kazasında, kazaya karışanların kusurlu hareketleri ve kusur oranlarının belirlenmesi; sürücü, işleten ve sigorta şirketinin sorumluluğunun belirlenmesi yönünden önem arz etmektedir.

Mahkememizce kusur raporu aldırılmazdan evvel davacı kazalının iş göremezliğine dair rapor aldırılmıştır. Eldeki davaya konu trafik kazasının meydana geldiği 04/01/2021 tarihinde yürürlükte olan yönetmelik hükümlerine göre davacının geçici iş göremezlik süresi, sürekli iş göremezlik oranı ve bakıma ihtiyacı olup olmadığının belirlenmesi yoluna gidilmiştir.

Bu bağlamda kaza tarihinde yürürlükte olan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirilmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre ATK'dan rapor alınmıştır. Mahkememize sunulan raporda; davacı kazalının 4 ay geçici iş göremezliğinin ve % 5 oranında sürekli iş göremezliğinin olduğu, ayrıca sürekli bakıma ihtiyacı olmadığı, ancak iyileşme süresi içerisinde 1 ay ay başkasının bakımına ihtiyacı olduğu belirtilmiştir.

ATK raporu, davacı kazalının tedavi evrakları ve güncel muayenesi yapılarak kaza tarihinde yürürlükte olan yönetmelik hükümlerine göre hazırlandığından mahkememizce hükme esas alınmıştır.Dosyanın işlemden kaldırılması sonrasında davacı vekilinin yenileme talebi üzerine yeniden duruşma günü verilerek işlemlere devam olunmuştur.

Davacı taraf, belirsiz alacak davası şeklinde ikame ettiği davasında, dava dilekçesinde maddi tazminat kalemlerinin neler olduğunu açıklamamış, davacıya maddi tazminat kalemlerini ayrıştırarak açıklamak üzere süre verilmiştir.

Davacı vekili. 1.000,00 TL'lik maddi tazminat talebini, 150,00 TL özel muayene ve tedavi gideri, 350,00 TL refakatçi ve bakıcı ücreti, 100,00 TL ulaşım gideri (kaza nedeniyle hastaneye gidip gelirken), 100,00.-TL geici iş göremezlik, 200,00 TL sürekli iş göremezlik ve 100,00 TL ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıp olarak ayrıştırmıştır.

Ceza dava dosyası ve mahkememiz dosyasının tümü incelenmek suretiyle kazaya karışanların kusurlu hareketleri ve kusur oranlarının tespiti ile TRH 2010 Yaşam Tablosu ve Prograsif Rant Yöntemi kullanılarak davacının geçici iş göremezlik ve sürekli iş göremezlik tazminatının hesaplanması ile davacı vekilince 3 numaralı ara karar gereğince verilecek dilekçede talep edilmesi halinde bakıcı giderinin hesaplanması için dosyanın 1 adli trafik bilirkişisi ile 1 aktüerya bilirkişisine tevdiine karar verilmiştir.

Sunulan raporun kusura ilişkin bölümünde; kazalı davacının kazada yaya konumunda olduğu, dava dışı park halinde olan aracın park yasağını ihlal etmediği, zira olay yerinde park yasağına ilişkin bir levhanın olmadığı, davalı sürücü ...'ın hızını gerekli şartlara uydurmadığı ve direksiyon hakimiyetini kaybederek yayaların olduğu yere çarptığı, davalı sürücünün kazada % 100 oranında kusurlu olduğu belirtilmiştir.

Kusur belirlemesi, ceza dava dosyası içeriği ve kaza ile ilgili tutulan belge delilleri ile kazanın oluş şekline uygun olduğundan mahkememizce hükme esas alınmıştır. Dosyanın ilk olarak aktüerya bilirkişisi ve kusur bilirkişisine tevdiinde davacı vekilinin talebini ayrıştırmaması sebebiyle tedavi giderlerine ilişkin bir hesaplama bilirkişilerden istenmemiş, ancak daha sonra heyete doktor bilirkişi dahil edilerek rapor hazırlanması istenilmiştir.

Aktüerya raporunda; davacının 11.960,00 TL geçici iş göremezlik tazminatının, 3.577,50 TL bakıcı giderinin, 200,00 TL tedavi ulaşım giderinin ve 243.313,45 TL sürekli iş göremezlik tazminatının olduğu hesaplanmıştır.

Yapılan hesaplama TRH 2010 yaşam tablosu ve prograsif rant yöntemine uygun olarak yapıldığından ve kazalının ücreti ... hizmet dökümüne göre doğru belirlendiğinden mahkememizce hükme esas alınmıştır.Davacı vekili bedel artırım dilekçesi sunmuş ve dilekçe hukuki dinlenilme hakkı kapsamında davalılara tebliğ edilmiştir. Davacının özel muayene gideri ve ekonomik geleceğinin sarsılmasından kaynaklı kaybı olduğu ispatlanamadığından bu taleplerin ayrı ayrı reddine karar verilmiştir.

Davacının bedel artırım dilekçesi doğrultusunda. 11.960,00 TL geçici iş göremezlik tazminatının, 3.577,50 TL bakıcı giderinin, 200,00 TL tedavi ulaşım giderinin ve 243.313,45 TL sürekli iş göremezlik tazminatının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, davacıya verilmesine karar verilmiştir. Kaza tarihi itibariyle davalı ... şirketinin poliçe limitlerine de değinmekte fayda vardır.

Davalı ... şirketinin sağlık giderleri klozu altında poliçe limiti 430.000,00 TL'dir ve mahkememizce hükmolunan geçici iş göremezlik tazminatı, bakıcı gideri ve tedavi ulaşım gideri bu klozdaki limitten karşılanmalıdır. Davalı ... şirketinin kişi başına ölüm sakatlık teminatı ise yine 430.000,00 TL'dir ve mahkememizce hükmolunan sürekli iş göremezlik tazminatı bu klozdan karşılanmalıdır.

Her ne kadar davalı ... poliçede sağlık gideri teminatını açıkça yazmamış olsa da sağlık giderleri teminatını üstlendiğinin kabulü gerekir. Şöyle ki. KTK m.93'te teminat limitlerinin ve genel şartların ... Müsteşarlığınca yayımlanacağı hüküm altına alınmıştır.

Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A.5/1-b bendinde sağlık giderleri teminatının öngörülmüş olması sebebiyle davalı ... şirketinin geçici iş göremezlik tazminatı, bakıcı gideri ve tedavi ulaşım giderinden sağlık giderleri teminatı kapsamında sorumlu olduğu ve poliçe limitlerinin tükenmemesi sebebiyle davalı ... şirketinin maddi tazminatın tümünden sorumlu olduğu kanaatine varılmıştır.Davalı ... temerrüt tarihinden itibaren faiz sorumluluğu altındadır,

davacı tarafın davalı ... şirketine yaptığı başvurunun 08/02/2021 tarihinde ulaştığı ve bu tarihten 8 iş günü sonrası olan 19/02/2021 tarihinde davalı ... şirketinin temerrüde düştüğü anlaşılmakla bu tarihten itibaren sigorta şirketi aleyhine yasal faize hükmolunmuştur. Diğer davalılar aleyhine ise kaza tarihinden itibaren yasal faize hükmolunmuştur.

Davacının manevi tazminat talebi ile ilgili olarak; kazanın oluş şekli ve davacının kazada kusursuz olması, söz konusu kazadan dolayı davacının sürekli iş göremezliğinin olması, davacının üzerine kayıtlı taşınmaz ve taşınırın olmaması ve manevi tazminatın davacının duyduğu elem ve acıyı bir nebze olsun dindirmesi gerekliliği gözetilerek; davacı lehine 60.000,00 TL manevi tazminata hükmolunmuştur.

Davalı ... şirketinin manevi tazminattan sorumlu olmamasına dikkat edilmiş ve sadece sürücü ve işleten aleyhine manevi tazminata hükmolunmakla bu husus yargılama giderleri ve vekalet ücretlerinin takdirinde de gözetilmiştir. Davacının, KTK m.97 gereğince sigorta şirketine yazılı başvuru yapmış olması sebebiyle davanın zorunlu arabuluculuğa tabi olmadığının kabulü gerekir.

Trafik kazasından kaynaklı; sigorta şirketlerine karşı açılan davaların KTK m.97 gereğince zorunlu arabuluculuğa tabi olmadığına dair; ... BAM 20. HD. 2024/ Esas ve 2024/ Kararında aynen, "6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin birinci fıkrasında. "İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine ilişkin aşağıdaki hükümler uygulanır." hükmü yer almaktadır.

Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 18. fıkrasında ise özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmayacağı düzenlemesi yer almaktadır. Kanunun bu özel düzenlemesi karşısında dava şartı olarak zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanma yeri bulamaz. (...

4. Hukuk Dairesinin 2021/ Esas, 2022/ Karar sayılı ilamı aynı doğrultudadır.) Eldeki davada, dava öncesi davalı ... şirketine başvuru şartının yerine getirilmiş olması karşısında ayrıca zorunlu arabuluculuğa başvurulması gerekmediği halde davacı yanca arabuluculuğa başvurulmuş olmasından dolayı ortaya çıkan ücretin davalıya yüklenmesi mümkün bulunmadığından, arabuluculuk ücretinin davacıya yüklenmesi doğru olmuştur." şeklinde, KTK m.97 sebebiyle sigorta şirketine karşı açılan davaların zorunlu arabuluculuğa tabi olmadığı ve zorunlu arabuluculuk giderinin davacıya yükletilmesi gerektiği vurgulanmıştır.

Bu nedenle eldeki davada zorunlu arabulucuya ödenen ücretin davacıdan tahsiline karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır