Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/649 K.2023/1360

Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacının Talebi : Davacı vekili dava dilekçesinde, davacının ...'da faaliyet gösteren tekstil şirketi olduğunu, ...'da ikamet eden davalı şirkete mal satışı yaparak, karşılığında fatura düzenlediğini, toplam faturalar bedelinin 1.246.266,65 DEM olup, alacağa karşılık davalının muhtelif tarihlerde 227.370,72 DEM ödeme yaptığını, bakiye 1.018.895,93 DEM'lik kısmın ise ödenmediğini, ödenmeyen ve davalıya ihraç edilen mal bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek yıllık %8 oranında temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalının Cevabı : Davalı taraf ise, davanın reddini savunmakta,davanın, davalının ikametgahı mahkemesinde açılması gerektiğinden davada yetkisizlik kararı verilerek, davanın yetki yönünden reddine karar verilmesini, esas yönünden ise;

davacı şirket ile müvekkili şirket arasında 2 ayrı ticari ilişki olduğunu, 1.ilişkinin mümessillik sözleşmesinden kaynaklandığını, diğerinin ise müvekkilinin sözlü siparişlerine istinaden davacı tarafça üretilip, müvekkiline yollanan ürünlerin satışından kaynaklanan istisna / satış akitlerinden doğan karma ticari ilişki bulunduğunu, müvekkili şirketin 1994-1995-1996-1997 yıllarına ait davacıdan mümessillik sözleşmesinden dolayı 1.084.166,97 DEM alacaklı bulunduğunu, davacının müvekkiline ticari mal satışından doğan ve hükmolunacak miktardan, müvekkilinin mümessillik sözleşmesinden kaynaklanan bu alacağının takas ve mahsup edilmesini,

buna göre yapılacak hesaplama sonunda davanın reddine karar verilmesini ileri sürmektedir.

Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe :Dava taraflar arasındaki ticari ilişkide alacak istemine ilişkindir. İspat yükü davacı üzerindedir.Toplanan deliller ve yapılan bilirkişi incelemeleri sonucunda mahkememizce 08/06/2016 gün ve 2015/ E. 2016/ K. Sayılı ilamla davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ve 253.859,05 ... alacağa hükmedilmiştir. Bu kararın temyiz edilmesi üzerine ... 19.Hukuk Dairesi 18/04/2017 gün ve 2016/ E. Sayılı ilamla bozma kararı vermiştir.

Bozma ilamında daha önce mahkememizce uyulan önceki bozma kararına atıf yapılmış ve bozma gereğince işlem yapılmadığı, bazı işlemlerin eksik bırakıldığı anlatılmıştır. ... ilamına göre taraflar arasında 22/03/1996 tarihli bir mutabakat belgesi vardır. Bu belgeye göre davalının davacı şirketten olan komisyon alacakları saptanıp borçlara mahsup edildikten sonra o tarih itibariyle davalı şirketin 21.101,65 DM alacaklı olduğu belirlenmiştir.

Bu sebeple mutabakat belgesinin düzenlendiği tarihten önceki ilişkilerden doğan hususların mutabakat tarihinden sonraki hesaplara katılması doğru değildir. Mutabakat tarihinden ilişkinin sona erdiği 31/12/1997 tarihine kadar geçen dönemde taraflar arasındaki alacak borç durumu belirlenip mutabakat belgesinde belirtilen alacak da gözetilerek sonuca varılmalıdır.

Bozma ilamında dava dilekçesinde yer almayan ... isimli kişinin ismine davacı gibi karar başlığında yer verilmesi de doğru değildir. Mahkememizce bozma ilamına uyularak yeniden yargılama yapılmıştır. Bozma gereğince son verilen hükümde ...'ın ismi karar başlığından çıkarılmış ve dava sürerken unvan değişikliğine giden davacı şirketin yeni unvanı yazılmıştır. Keza bozma gereğince yeni bir bilirkişi raporu alınması uygun bulunmuş bu amaçla ...

Mahkemelerine talimat yazılmış ve önceki bilirkişi heyetinden ek rapor alınması uygun bulunmuştur.

Bilirkişi heyeti 11/01/2018 tarihli raporunda taraflar arasında mutabakat belgesinin düzenlendiği 22/03/1996 tarihinden ilişkinin sona erdiği 31/12/1997 tarihine kadar ticari ilişkilerden kaynaklı davacı alacağının 500.475,14 DM yani 255.888,88 ... olduğu belirtilmiştir.Taraflar arasında tekstil ürünlerinin satışı ve pazarlanması konusunda ticari ilişki bulunduğu, davacı şirketin davalıya davalının bulunduğu ...'da pazarlanıp satılmak üzere tekstil ürünleri gönderdiği, bunun karşılığında faturalar düzenlendiği, davacının düzenlenen faturalar karşılığında bir kısım alacağı bulunduğu sabit görülmüştür.

Mahkememizce 05/12/2018 tarihli ilamı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, 200.087,79 ... alacağına hükmedilmiştir. Bu karar ...

11. Hukuk Dairesinin 17/02/2021 tarih, 2020/ esas 2021/ karar sayılı ilamı ile bozulmuştur.Bozma gerekçesinde "Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde değildir. Dava, satılıp teslim edilen mal bedelinin tahsiline yönelik alacak davasıdır.

Mahkemece verilen 08.06.2016 tarihli ve 2015/-2016/ E.-K. sayılı karar davalı tarafından temyiz edilmiş olup, bozma davalı lehine yapıldığından davalı lehine usuli kazanılmış hakların gözetilmesi gerekir.

İlk kararda hüküm fıkrasında kısmen kabul edilen alacak miktarına dava tarihi itibariyle uygulanacak faiz oranının "% 8'i geçmemek üzere" ve "...'nin ... döviz cinsine uyguladığı efektif alış kuru üzerinden hesaplanan ... karşılığı" üzerinden ödenmesine karar verilmiş, ancak mahkemece temyize konu bozmadan sonra verilen karar faizin % 8'i geçmemek kaydını içermediği gibi kabul edilen miktarın efektif satış kuru üzerinden hesaplanacak ... karşılığının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmekle davalı aleyhine olacak şekilde hüküm kurulması doğru olmadığı gibi, döviz alacağının tahsiline ilişkin davada,

alınması gereken nispi karar ve ilam harcının matrahının hesaplanmasında dava değeri olarak hükmolunan döviz cinsinin dava tarihindeki ... efektif satış kuru esas alınması gerekirken hüküm altına alınan nispi karar ve ilam harcının karar tarihindeki kur üzerinden hesaplanması da doğru görülmemiştir." hukuksal olgulara yer verilmiştir.Bozma sonrasında ...

Bozma ilamına uyularak 253.859,05 ... alacağın 15/05/1998 dava tarihinden itibaren işleyecek ... döviz cinsinden kamu bankalarına açılan 1 yıl vadeli mevduat hesabına ödenen değişen oranlarda yıllık %8 oranını geçmemek üzere faiziyle birlikte aynen veya fiili ödeme tarihindeki ...'nin ... döviz cinsine uyguladığı efektif alış kuru üzerinden hesaplanan ... karşılığının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.Bozma ilamında harçların dava tarihindeki ... efektif satış kuru esas alınmak suretiyle belirlenmesi gerektiği vurgulanmıştır.Mahkememizce hükmolunan 253.859,05 ...

1,95583 karşılığı 496.505,14 DEM'e karşılık gelmektedir. Dava tarihi olan 05/05/1998 tarihinde efektif satış kuruna göre 1 DEM = 141,290 ...'dir. Bu tarihli kur üzerinden ...'ye çevrildiğinde ... altı sıfır atıldığı dikkate alınarak dava değeri belirlenmiştir. Buna göre alınması gereken harç miktarı 4.792,02 ...'dir. Davacı tarafça davanın açıldığı tarihte yatırılan harçtan altı sıfır atıldığı takdirde yatırılan harcın karşılığı 1.268,95 ...'dir.

Bakiye harçta 3.523,07 ... olup davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına karar verilmiştir.Vekalet ücretinin hesabı da dava tarihindeki ... karşılığına göre belirlenen tutarın altı sıfır atıldıktan sonraki haline karar tarihinde yürürlükte bulunan ... karşılığına göre belirleme yapılmalıdır.

Buna göre; kabul ve reddedilen miktarlara göre davacı için 17.900,00 ... maktu, davalı için 17.900,00 ... maktu vekalet ücretine hükmetmek gerekmiştir.Karar tarihindeki ... kuru daha yüksek olsa da dava tarihindeki efektif satış kuruna göre hesaplama yapılarak bulunan sonuçtan altı sıfır atılmak suretiyle dava tarihindeki değerin belirlenmesi gerektiğinden aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

DAVANIN KISMEN KABULÜ İLE

1-253.859,05 ... alacağın 15/05/1998 dava tarihinden itibaren işleyecek ... döviz cinsinden kamu bankalarına açılan 1 yıl vadeli mevduat hesabına ödenen değişen oranlarda yıllık %8 oranını geçmemek üzere faiziyle birlikte aynen veya fiili ödeme tarihindeki ...'nin ... döviz cinsine uyguladığı efektif alış kuru üzerinden hesaplanan ... karşılığının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,

2-Fazlaya ilişkin talebin reddine,

3-Harçlar Yasası gereğince alınması gerekli 4.792,02 TL harçtan başlangıçta alınan 1.268,95 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 3.523,07 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,

4-Davacı tarafça yapılan 1.268,95 TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,

5-Davacı tarafça yapılan 8.220,00 TL yargılama giderinin kabul/red oranına 4.027,8 TL'sinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, bakiye miktarın davacı üzerinde bırakılmasına,

6-Davalı tarafça yapılan 5.078,70 TL yargılama giderinin kabul/red oranına 2.590,14 TL'sinin davacı müflis şirketin iflas masasından tahsili ile davalıya ödenmesine, bakiye miktarın davalı üzerinde bırakılmasına,

7-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,

8-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacı müflis şirketin iflas masasından tahsili ile davalıya ödenmesine,

Kesinleşme süreci tamamlana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa iadesine,

Dair; davacı şirket yetkilisi ile davalı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 15 günlük yasal süre içinde ...'da Temyiz Yasa Yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.15/11/2023

Başkan · e-imzalıdır · Üye · e-imzalıdır · Üye · e-imzalıdır · Katip · e-imzalıdır