Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/132 K.2024/118

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA VE SAVUNMA

-Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkiline dava dışı ...'in 05/04/2018 tarihli, ... seri numaralı 160.000 TL'lik , 15/04/2018 tarihli ... seri numaralı 136.000 TL'lik çekleri keşide ettiğini, müvekkilinin bu çekleri tahsil edemediğini, davalı yanca işbu çeklerle ilgili olarak çek fotokopileri sunularak ... 16. İcra Dairesinin 2019/...

Esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlattığını, bu takibe müvekkili tarafından itiraz edildiğini, ... tarafından itirazın kaldırılması için ... 7. İcra Hukuk Mahkemesinin 2020/...

Esas sayılı dosyası ile dava açıldığını, işbu davada itirazın kaldırılmasına karar verildiğini, ancak istinaf edilmesi nedeniyle dosyanın halen derdest olduğunu, müvekkilinin takipten önce asıl borç kaynağı çekleri davalıya ödediğini ve çek asıllarını teslim aldığını, ancak çek asıllarını kaybettiğini, davalının kötüniyetli olarak çek fotokopisi ile ilamsız takip başlattığını, izah edilen nedenlerle ... 16. İcra Müdürlüğünün 2019/...

Esas sayılı icra dosyasındaki takipte İİK'nun 72. Maddesinin 3. Fıkrasına göre icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesi amacıyla tedbir kararı verilmesine, davalı tarafından takibe geçilen 296.000 TL'lik çekten dolayı müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine, müvekkili aleyhine başlatılan takibin haksız olması nedeniyle menfi tespit davacı açılması gerektiğinden alacağın %20'sinden az olmamak üzere haksız takip tazminatına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı yana tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

-Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı ve dava dışı keşidecinin takibe sadece borcun ödenmiş olduğu gerekçesi ile itiraz ettiklerini, hiçbir şekilde çekteki imzaların kendilerine ait olmadığına dair itirazda bulunmadıklarını, ... 7. İcra Hukuk Mahkemesinin 2020/... Esas sayılı dosyası ile davalarının kabulüne karar verildiğini, izah edilen nedenlerle açılan davanın reddine, haksız açılan bu dava nedeniyle müvekkil lehine %20'den az olmamak üzere tazminata hükmedilmesine, yargılama giderlerinin davacı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, beyan dilekçeleri, ... 16. İcra Müdürlüğünün 2019/... sayılı icra takip dosyası, yazılan müzekkere cevapları ve tüm dosya kapsamı.

KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME

Eldeki dava davaya konu ve icra takibine konu senetteki imzanın davacıya ait olmadığının ve davacının borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir.Menfi tespit davası, ödeme tehdidi altında bulunan bir kimsenin ileri sürülen hak veya alacağın doğmadığını ya da doğduktan sonra sona erdiğini tespit ettirmek amacıyla açtığı tespit davasıdır.

Bu davalarının dayanağı "Borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tesbit davası açabilir." şeklindeki İcra İflas Kanunu'nun 72/1. maddesidir. Menfi tespit davası Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 106. maddesinde düzenlenen tespit davasının özel bir görünümüdür. Bu sebeple HMK'nın 106/2. hükmü gereğince bu davaların dinlenebilmesi için davacının korunmaya değer güncel bir yararının bulunması gerekir.

Doktrin ve ... içtihatlarında bu davalardaki güncel yararın alacak talebi tehdidi olduğu kabul edilmiştir.İcra takibinden sonra açılan menfi tespit davalarında halihazırda bir icra ve alacak talebi bulunduğundan davacının hukuki yararının bulunduğu kabul edilir. İcra takibinden önce açılan davalarda ise borçluya yönelmiş bir talebin (ihtar, protesto, fatura, borçlu adına tanzim edilmiş senet vs) bulunması gerekmektedir.

Menfi tespit davalarında ispat yükü kural olarak davalıdadır. Davalı alacağı olduğunu ispatlamalıdır. Ancak hukuki ilişkinin doğmadığı, hükümsüz olduğu, senedin bedelsiz olduğu, ödeme yapıldığı iddiası gibi durumlarda ispat yükü davacı borçludadır.

Bu davalarda mahkemece öncelikle dava tarihi itibariyle korunmaya değer güncel bir hukuki yararın bulunup bulunmadığı tespit edilmeli, ardından dava konusu ilişkinin ispat kurallarına göre sunulan delillerle birlikte esası incelenerek davacının borçlu olup olmadığı tespit edilmelidir. Dosyaya sunulan evraklar, ödeme belgeleri, icra takip dosyası ve dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde.

Mahkememizce 02/11/2023 tarihli celsede davalı vekiline takibe konu çek asıllarını sunması için süre verildiği, davalı tarafından takibe konu çek asıllarının dosyaya ibraz edilmediği, buna mukabil davacı tarafın çeklerdeki imzaların sahte olduğu iddiasına dayandığı ve davacı asilin imza asıllarının bulunduğu kurum ve kuruluşların bildirilerek mukayese imza örneklerinin dosya içerisine celbedildiği, davacı tarafın sahtecilik iddiası kapsamında üzerine düşen yükümlülüğü yerine getirerek imza örneklerinin dosyaya getirtildiği,

aynı celsede davalı tarafa ihtaratlı kesin süre verilmesine rağmen çek asıllarının dosyaya sunulmadığı gibi hiç bir duruşmaya da katılmadığı, yukarıda sayılan ilke ve yasa maddelerinden de anlaşıldığı üzere ispat yükünün davalı da olduğu, davalı tarafın ispat yükümlülüğü kuralına riayet etmediği anlaşılmış olmakla imza inkarı karşısında davacı, davalıdan alacaklı olduğunu ispatlayamadığından davacının davasının kabulüne karar vermek gerekmiş olup aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸e-imzalıdır. Hakim ... · ¸e-imzalıdır.