Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/137 K.2024/1378

3-

DAVA

Tazminat (Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)

DAVA TARİHİ : 13/03/2015

KARAR TARİHİ : 24/12/2024

KARAR : KISMEN KABUL

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 14/01/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

05/02/2015 tarihinde meydana gelen trafik kazasında davacının yaralandığını, bu kazada davalı sürücü ...'nin tam kusurlu olduğunu zira yaya kaldırımında bulunan davacının geri manevra yapan aracın altında kaldığını, araç maliki olan diğer davalı ile sigorta şirketinin de tazminat sorumluluğu bulunduğunu, davacının bir ayağını kullanamadığını, en az bir süre daha ayağı üzerine basamayacağını, bunun kalıcı olup olmadığının henüz netleşmediğini, tedavi ve bakım sırasında doğan zararlardan davalının sorumlu olduğunu,

davacının manevi olarak da zarar gördüğünü ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 300,00.-TL iş göremezlikten kaynaklanan maddi tazminat, 200,00.-TL tedavi giderleri ve ek masraflardan kaynaklanan maddi tazminatın tüm davalılardan, 30.000,00.-TL manevi tazminatın ise sigorta dışındaki davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini, talep etmiştir.

CEVAP

Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde, kazaya karışan ...plakalı aracın müvekkili şirket nezdinde 21/03/2014 - 2015 tarihleri arasında ZMMS poliçesi ile sigortalı olduğunu, manevi tazminatın poliçe kapsamında bulunmadığını, müvekkili şirketin poliçe kapsamında sorumluluğunun sigortalının kusuru oranında olmak üzere 290.000,00.-TL olduğunu, öncelikle kusur ve maluliyet durumları yönünden rapor alınması gerektiği, davacıya SGK tarafından bir ödeme yapılıp yapılmadığının belirlenmesini, dava açılmasından sorumlu olmayan müvekkili yönünden dava masrafları ve vekalet ücretine hükmedilmemesi gerektiği, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini, talep etmiştir.

Davalılar ... ve ... Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde, istenen manevi tazminatın fahiş olduğunu, araç sürücüsünün tek yönlü sokakta ters istikamette seyir etmesinin sebebinin yol çalışması sebebiyle üst yolun kapalı olmasından kaynaklandığını, ters yönde seyir işinin kazaya etkili olmadığını, zira belediye otobüsüne yol vermek için geri manevra sırasında kaza oluştuğunu, davanın reddine karar verilmesini talep etmişlerdir.

DOSYANIN SAFAHATI

Mahkememizin ...karar 03/05/2019 tarihli kararı ile; davanın kısmen kabulüne kısmen reddine, davacının maddi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 2.680,06 TL işgöremezlik tazminatı ile 1.682,10 TL bakıcı giderinin davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, davacının manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 4.000 TL manevi tazminatın davalılar ... ve ... ... Mimarlık Mühendislik Turizm Otel İnşaat Gıda San. Ve Tic. Ltd, Şti. Den alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, karar verilmiştir.

Mahkememiz kararının davacı vekili ile davalılar ... Ltd. Şti. ve ... vekili tarafından istinaf isteğinde bulunulması üzerine dosyanın istinaf mahkemesine gönderildiği, Bursa BAM 13. Hukuk Dairesinin 2021/2605 esas 2022/2144 karar 08/12/2022 tarihli kararı ile "Somut uyuşmazlıkta, kazanın 05/02/2015 tarihinde meydana geldiği, göz önüne alındığında davacı hakkında Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği hükümleri kapsamında maluliyet raporunu düzenlenmesi gerekirken ATK 3 İhtisas Kurulu 10/07/2017 tarihli ve Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümleri kapsamında düzenlenen raporun hükme esas alınması isabetsiz olmuştur. Davacı vekili ile davalı ... Ltd Şti ve davalı ... vekilinin istinaf sebebi ayrı ayrı yerindedir.

ATK 3 İhtisas Dairesi Kurulu 10/07/2017 tarihli maluliyet raporunda, davacının maluliyeti bulunmayıp, iyileşme süresinin de olay tarihinden itibaren 4 aya kadar uzayacağının belirtildiği, bakım ihtiyacı bulunup bulunmadığı yolunda değerlendirme yapılmadığı halde 4 aylık süre boyunca bakım ihtiyacı olduğunun kabulü ile bakım alacağına hükmedilmesi yerinde olmamıştır.

Zira, davacının iyileşme süresi boyunca , bakım ihtiyacı bulunup bulunmadığının, bu ihtiyacı varsa hangi sebeple ve hangi yaşamsal faaliyetleri için bakım ihtiyacının olduğu, bu ihtiyacın günlük kaç saatlik süre için söz konusu olduğu ve süresi hususlarında ATK' dan rapor alınması gerekecektir (Yargıtay 17 HD 2021/1932 E-2021/3168 K sayılı ilam). Davacı vekili ile davalı ... Ltd Şti ve davalı ... vekilinin istinaf sebebi ayrı ayrı yerindedir.

Gerçek zararın belirlenmesi için, davacının kaza tarihindeki işinin ve gelir durumunun net ve ispata yarar somut delilerle ortaya konulması gerekmektedir (Yargıtay 17 HD 2015/6885 E-2018/626 K sayılı ilam)

Dava dilekçesinde davacının güzellik uzmanı olduğu, kendine ait işyeri açma hazırlığında olduğu, zaman zaman evlerde ya da bazı güzellik merkezlerinde parça başı işlerde çalışarak aylık ortalama 1.000,00 TL gelir elde ettiği ileri sürülmüş ve buna ilişkin ustalık belgesi ve usta öğretici belgeleri ibraz edilmiştir.

Davacının kaza tarihindeki işi ve gelirine dair diğer deliller incelenerek, davacının kaza tarihinde ne iş yaptığı ve gelir durumu hakkında gerekirse kolluk marifetiyle araştırma yaptırılması, kaza tarihi itibarı ile yaptığı iş belirlendikten sonra sonucuna göre gerekirse ilgili kuruluşlardan emsal ücret araştırması yapılarak, belirlenecek gelir durumu doğrultusunda hesaplama yapılmalıdır. Davacı vekili ile davalı ...

Ltd Şti ve davalı ... vekilinin istinaf sebebi ayrı ayrı yerindedir.

6111 sayılı Kanun'la değişik 2918 sayılı KTK 98. maddesine göre; "Trafik kazaları sebebiyle üniversitelere bağlı hastaneler ve diğer bütün resmî ve özel sağlık kurum ve kuruluşlarının sundukları sağlık hizmet bedelleri, kazazedenin sosyal güvencesi olup olmadığına bakılmaksızın Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanır." hükmü getirilmiştir. 6111 sayılı Kanun gereği Kanun’un yayımlandığı tarihten önce ve sonra meydana gelen tüm trafik kazaları nedeniyle sunulan belgeli sağlık hizmet bedelleri SGK tarafından karşılanacaktır. Bu nedenle davacının dava konusu tedavi giderlerinden belgeli/faturalı sağlık giderlerinin tümünden SGK (belgesiz/paramedikal giderlerden ise aracın işleteni, sürücüsü ve zorunlu mali sorumluluk sigortacısı) sorumludur.

Öte yandan, Danıştay 15. Dairesi'nin 14/11/2013 tarihinde yürütmenin durdurulması kararı ve 16/03/2016 tarih, 2013/7713 E- 2016/1779 K sayılı kararı ile trafik kazaları nedeniyle ilgililere sunulan sağlık hizmet bedellerinin tahsiline ilişkin usul ve esaslara ilişkin Yönetmeliğin 4. maddesinin 1. bendinde yer alan “...Sağlık Uygulama Tebliğinde (SUT) yer alan hükümler doğrultusunda” ibaresinin iptaline karar verilmiş, iptal edilen ibare yerine 31/12/2016 tarih ve 3. Mükerrer 29935 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan yönetmelik değişikliğiyle “...genel sağlık sigortalısı sayılanlar için belirlenen sağlık hizmeti geri ödeme usul ve esasları çerçevesinde...” ibaresine yer verilmiştir (Yargıtay 4 HD 21/12/2020 tarih ve 2020/3382 E - 2020/4482 K sayılı ilam).

Somut olayda, 06/06/2018 tarihli bilirkişi heyeti raporunda, davacının yol gideri zararının 1.260,00 TL olabileceği, kaza tarihinde ve kaza tarihinden sonra davacının eşinin uçak bileti masrafının 348,98 TL olduğunun belirtildiği, belgesiz giderlerden işleten, sürücü ve sigortacının sorumlu olduğu göz önüne alındığında, 1.260,00 TL yol giderinin hüküm altına alınmaması isabetsiz olmuştur. Davacı vekilinin istinaf sebebi yerindedir.

Aile içi yardımlaşma içinde bakımı sağlanmış olsa bile sürekli bakıcıya ihtiyacı bulunduğu sabittir. Bu halde aile içinden olsa bile hiç kimsenin karşılıksız bir şekilde sürekli olarak bakmasını gerektiren yasal bir neden bulunmadığı gibi başlangıçta sağlanan bakımın ömür boyu süreceği konusunda da kesinlik bulunduğu söylenemez. Bu nedenlerle brüt asgari ücret üzerinden hesaplanan bakıcı giderinden kusur dışında bir indirim uygulanmadan verilmesi gerekir. Mahkemece, hakkaniyet indirimi usule aykırı olduğu gibi, hakkaniyet indirimi nedeniyle karşı taraf lehine vekalet ücreti takdiri de yerinde değildir.( Yargıtay 4.HD 16/12/2021 tarih 2021/6857 E 2021/10530 K)

6098 sayılı TBK 56 maddesi gereği, haksız fiil sebebiyle bedensel bütünlüğü zarar gören, manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesini isteyebilir. Manevi tazminat, kişilik hakları saldırıya uğrayan tarafın manevi dengesindeki bozulmanın giderilmesi için yasanın öngördüğü telafi şeklidir. Davacının maluliyeti bulunup bulunmadığı belirlendikten sonra manevi tazminat talebi yeniden değerlendirilmelidir. Davacı vekili ile davalı ... Ltd Şti ve davalı ... vekilinin istinaf sebebi bu aşamada incelenmemiştir.

6100 sayılı HMK 355 maddesi gereğince istinaf yoluna başvuranın sıfatına, kamu düzenine ve istinaf konusu yapılan nedenlerle sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda, hükmün esasını etkileyecek tüm deliller toplanmadan karar verilmesi nedeniyle karar usul ve yasaya aykırı olup davacı vekili ile davalılar ... ... Mim. Müh. Turz. Otel İnş. Gıda San. ve Tic. Ltd.

Şti. ve ... vekilinin istinaf başvurusunun bu sebeplerle kabulü ile mahkeme kararının HMK’nun 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılmasına, Dairemiz kararı gereğince davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." gerekçesi ile mahkememiz kararının kaldırılmasına karar verilerek dosyanın mahkememize gönderilerek 2023/137 esasına kaydedilerek yargılamaya devam edildiği görülmüştür.

KALDIRMA KARARINDAN SONRASI DELİLLER

Mahkememiz dosyası Adli Tıp Grup Başkanlığı Trafik İhtisas Dairesine gönderilerek 25/12/2023 tarihli raporunda özetle; "Yukarıdaki hususlar muvacehesinde, olayda;

1. Olay birinci durumda meydana gelmiş ise;

A) Davalı sürücü ...'nin %70 (yüzde yetmiş) oranında kusurlu,

B) Davacı yaya ...'nin %30 (yüzde otuz) oranında kusurlu,

2. Olay ikinci durumda meydana gelmiş ise;

A) Davalı sürücü ...'nin %85 (yüzde seksen beş) oranında kusurlu,

B) Davacı yaya ...'nin %15 (yüzde on beş) oranında kusurlu olduğu kanaatini bildirir müşterek rapordur." hususlarının tespit edildiği bildirilmiştir.

Dosyamız Adli Tıp Grup Başkanlığı Adli Tıp 2. İhtisas Kuruluna gönderilerek 04/05/2023 tarihli raporunda özetle; "Mevcut belgelere göre Mehmet kızı 19.10.1971 doğumlu ...’nin 05.02.2015 tarihli trafik kazasına bağlı yaralanmasının 03.08.2013 tarih, 28727 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Maluliyet Tespiti İşlemleri yönetmenliği ile bu yönetmenlik kapsamında yer almayan bölüm, cetvel ve listeler için, 11.10.2008 tarih ve 27021 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümleri kapsamında kapsamında fonksiyonel araz bırakmadan iyileşmiş olduğu dolayısıyla;

1.Kişinin tüm vücut engellilik oranının %0 (yüzdesıfır) olduğu,

2.İyileşme süresinin (iş göremezlik süresi) olay tarihinden itibaren 4(dört) aya kadar uzayabileceği,

3.Başka birinin sürekli veya geçici olarak bakımına muhtaç durumda olmadığı oy birliği ile mütalaa olunur." hususlarının tespit edildiği bildirilmiştir.

Mahkememiz dosyası aktüer bilirkişiye ek rapora tevdi edilerek 23/05/2023 tarihli raporunda özetle; "Davalıların %70 Kusura göre tazmin sorumluluğunun 3.531,39TL, %85 Kusura göre tazmin sorumluluğunun 4.288,11TL olacağı hesaplanmıştır. " hususlarının tespit edildiği bildirilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; trafik kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat talebine ilişkindir.

Kaldırma kararı sonrası yapılan araştırmalardan.

Adli Tıp Trafik İhtisas Dairesinin 25/12/2023 tarihli raporunda kazanın oluş şekli hususunda kesin kanaate varılamadığından alternatifli kusur oranı hesaplandığı, Bursa 13. Asliye Ceza Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında davacı tarafından kazanın kendisinin kaldırımdan yürürken gerçekleştiğini belirtmişse de, tanık olarak dinlenen Şerife Siyaher: "Olay günü katılanla kaldırımda yürüyorduk bir ara bir apartmanın alt katındaki otoparka giriş bölümünde kaldırım istikametinde ancak otopark girişi olduğu için kaldırımı iptal edilmiş bölümdeyken bir araç gelip katılana çarptı ben öncesine ait hiç bir şeyi görmedim,

sadece Bedia düşerken gördüm" şeklinde beyanda bulunduğu görüldüğün kazanın taşıt yolunda gerçekleştiği, bu haliyle ATK raporunda da belirtildiği üzere, davacı yaya ... yaya kaldırımından taşıt yoluna girmeden önce yolu kontrol etmesi, yol üzerindeki araçların seyir durumunu dikkate alıp, geri manevra ile hareket eden araç nedeniyle etkili korunma tedbiri alması gerekirken bu hususlara riayet etmeden girdiği taşıt yolu üzerinde geri manevra ile hareket eden kamyonetin çarpmasına maruz kaldığı olayda %30 oranında kusurlu olduğu,

davalı sürücü ... ise, kurallara aykırı şekilde ters yönde girmiş olduğu tek yönlü yol üzerinde yeterli çevresel kontrolü yapmadan geri manevra ile hareket ettiği sırada sevk ve idaresindeki kamyonetin sol tarafında bulunan yaya kaldırımından taşıt yoluna giren yayaya çarptığı olayda % 70 oranında kusurlu olduğu mahkememizce kabul edilmiştir.

Kaza tarihi olan 05/02/2015 tarihinde yürürlükte olan Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmenliği hükümlerine göre hazırlanan Adli Tıp İkinci İhtisas Kurulu'nun 28/04/2023 tarihli rapora göre, davacının maluliyetinin %0 (yüzdesıfır) olduğu, iyileşme süresinin kaza tarihinden itibaren 4 aya kadar uzayabileceği ve başka birinin sürekli veya geçici olarak bakımına muhtaç durumda olmadığı belirtildiği, yine Aktüerya Bilirkişi tarafından mahkememize ibraz edilen 23/05/2024 tarihli ek bilirkişi raporuna göre; davacının geliri asgari ücret düzeyinde ve davalı araç sürücüsünün % 70 oranında kusurlu kabul edildiğinde davacının;

geçici iş göremezlik zararının 2.405,10 TL, ulaşım gideri zararının 882,00 TL, eşinin uçak bileti için zararı ise, 244,29 TL olduğu saptanmıştır. Mahkememizce ibraz edilen raporlar hukuka uygun ve hüküm kurmak için yeterli görülmüştür.

Bu haliyle kazaya sebebiyet veren aracın kaza tarihini kapsayacak şekilde ZMMS poliçesi ile sigortalayan davalı sigorta şirketi ile birlikte davalılar sürücü ve işleten gerçek zarar kapsamında kalan talebe konu geçici iş göremezlik ve belgesiz ulaşım gideri zararlarından sorumlu olduğu, her ne kadar davacı vekili tarafından bakıcı gideri zararının da hesaba katılmasını talep etmişse de, dosya kapsamında kazandırılan 28/04/2023 tarihli ATK raporunda da açıkça belirtildiği üzere davacının başka birinin sürekli veya geçici olarak bakımına muhtaç durumda olmadığı açıkça saptandığı,

bu haliyle dört aylık iyileşme süresinde de bakıcıya ihtiyacı olmadığı anlaşıldığından davacının bu talebine itibar edilmeyerek davacının 28/02/2019 tarihli ıslah dilekçesindeki 3.364,20 TL bakıcı giderine talebinin reddine karar verilmiştir.

Bununla birlikte, davacının 244,29 TL eşinin uçak bileti masrafını talep edilmişse de, yapılan masrafın kaza sebebiyle yapılan masraf kalemi olduğunun ispatlanamadığı ve illiyet bağı kurulamadığından bu yöndeki talebin de reddine karar verilmiştir.

Sonuç olarak, kazaya sebebiyet veren aracın kusuruna (%70) denk gelen 2.405,10-TL geçici iş göremezlik tazminat bedeli ve 882,00 TL ulaşım gideri bedeli olmak üzere toplam 3.287,10 TL maddi tazminat bedelinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

Diğer taraftan, ...plakalı araç sürücüsünün kusurlu eyleminden dolayı davacının yaralanması nedeniyle manevi zarara uğradığı, zarar ile eylem arasında illiyet bağı bulunduğu, manevi tazminat şartlarının oluştuğundan davacı lehine manevi tazminata hükmetmek gerektiği anlaşıldığı, tarafların celp edilen sosyal ve ekonomik durumları, olayın oluş biçimi, üzerinden geçen zaman, kazada davalı sürücünün %70 oranında kusurlu olması, davacının yaralanma derecesi, eylemin davacı üzerindeki etkisi, olay tarihi, olay tarihindeki paranın alım gücü, TMK m.4 de düzenlenen hakkaniyet ilkesi gibi hususlar birlikte değerlendirildiğinde davacı lehine 6.000,00-TL manevi tazminat hükmetmek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm fıkrası tesis kılınmıştır.

Katip · e-imzalıdır Hakim · e-imzalıdır