Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/140 K.2024/106

Av.

DAVALI

1- ... TURİZM ARAÇ KİRALAMA TEMİZLİK YÖNETİM DANIŞMANLIĞI GIDA NAKLİYE İNŞAAT SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ -

VEKİLİ : Av.

DAVALILAR

2- ... MÜHENDİSLİK HİZMETLERİ İNŞAAT ... TELEKOMÜNİKASYON TAŞIMACILIK SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ - 3- ... TEMİZLİK MADENCİLİK İNŞAAT TURİZM MAKİNA OTOMOTİV VE ULAŞTIRMA SANAYİ TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ - 4- ... İNŞAAT TURİZM TEMİZLİK MADENCİLİK OTO.GIDA VE ULAŞTIRMA HİZ.SAN.VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ -

DAVA

Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ : 26/01/2023

KARAR TARİHİ : 01/02/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 02/04/2024

Mahkememizde görülen davanın açık yargılaması sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava dilekçesinde özetle; Davacının Enerji ve Tabi Kaynaklar bakanlığına bağlı kamu tüzelkişisi olduğunu, devrolan ... Linyit İşI.Müd.nün ... üretimi dışındaki işleri ihale ile dışarıdan temin ettiğini, davalı firmalar ile hizmet alım sözleşmesi kapsamında dava dışı işçi ...'in iş akdinin davalıca feshi sebebiyle ... Asliye Hukuk Mahkemesinin (iş) 2015/... E - 2016/... K sayılı kararı ile işçilik alacakları davacı idareden tahsiline karar verildiğini, kararın ... 1.İcra Müdürlüğünün 2017/... E sayılı dosyası ile icraya konulduğunu ve 04.04.2017 tarihinde 19.900,90 TL ödeme yapıldığını, dava dışı işçiye yapılan ödemelerden davalı şirketin sorumlu olduğunu, her bir davacıdan 100 TL TL nin avans faiziyle tahsilini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Davanın zamanaşımı ve hak düşürücü süre yönünden reddini, yapılan ödemelerden davalının sorumlu olmadığını ve rücu kapsamında bulunmadığını davanın reddini talep etmiştir.

Diğer davalıların davaya cevap vermediği görüldü.

Deliller;

... Anonim Şirketi'ne, ...

1. İcra Dairesi'ne, ... Asliye Hukuk Mahkemesi'ne yazılan müzekkereye cevap verildiği cevabi yazının dosya arasında olduğu anlaşılmaktadır.

Aktüerya Bilirkişisi Raporunun Sonuç Kısmı: "1-Davaya esas teşkil eden dava dışı işçi ...’in ... Asliye Hukuk Mahkemesinin (iş) 2015/... E - 2016/... K sayılı kararı ile hüküm altına alınan işçilik alacaklarının ... 1.İcra Müdürlüğünün 2017/... E sayılı dosyası ile icra takibine konu yapıldığı, yemek ücreti yönünden 2.997,16 ve ihbar tazminatı ile yıllık izin ücreti alacağı yönünden 16.903,74 TL ödeme yapıldığı,

a-Yemek ücreti alacağı yönünden tüm alt işverenlerin kendi döneminden sorumlu olduğu,

b-İhbar tazminatı ile yıllık izin ücreti alacağından son alt işverenin sorumlu olduğu,

2-Dosya eki içinde bulunan CD’nin incelenmesinde davalı şirketler ile yapılmış Hizmet alımları tip sözleşmelerinin 22.1 Maddesinde ”yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve genel şartnamenin 6.bölümünde belirlenmiş olup yüklenici bunları aynen uygulamakla yükümlüdür” maddesi hükmünün mevcut olduğu ve asıl işverenin sorumlu olduğuna dair bir hüküm bulunmadığından ... kararlarında belirtildiği üzere tüm ödemelerden davalıların sorumlu olduğuna dair rapor, " şeklindedir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ, HUKUKİ KABUL VE GEREKÇE

Dava, taraflar arasında imzalanan hizmet alım sözleşmesinden kaynaklı rücuen tazminat istemine ilişkindir.Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir.

İş akdinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur.

İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir.

Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır.İhbar tazminatından son işveren sorumludur.

Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır.İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir.Yükleniciler aleyhine açılan rücu davalarında ayrı sözleşmelerle hizmet ifa eden yükleniciler mecburi dava arkadaşı olmadığı gibi borçtan müteselsilen sorumlu olacaklarına ilişkin kanun hükmü veya sözleşme bulunmamaktadır.

Bu nedenle alacak davalarında her davalı aleyhine ayrı tahsil hükmü kurulmalıdır. ( 15 hukuk Dairesinin 2021/ Esas, 2021/ Karar)

6102 sayılı TTK'nın m.19 hükmü uyarınca taraflardan biri için ticari olan iş diğer taraf için de ticaridir.

Bu nedenle davacı davalıdan ticari faiz talep edebilir. ( 23. Hukuk Dairesinin 2019/ Esas, 2020/ sayılı kararı) Davalıya İş Mahkemesi dosyasında dava ihbar edildiğinden davacının ödeme tarihinden itibaren faiz talep edebilme hakkı vardır. ( 23. Hukuk Dairesinin 2017/ Esas, 2020/ sayılı kararı)Davacı, dava dışı işçinin çalıştığı döneme ilişkin iş mahkemesince hüküm altına alınan alacakların işçi tarafından icra müdürlüğünde yapılan takip sonucu tahsil edildiğini belirterek yapılan ödemenin davalılardan rücuen tahsilini talep etmiştir.Mahkememizce dava dosyası hesap bilirkişisine tevdi edilmiş ve raporda özetle;

dava dışı işçinin davalı şirketlerde farklı tarihlerde çalışmasının olduğu, davacı ile davalılar arasında akdedilen sözleşmelerde işçiye ödenecek ücretin asıl işveren sorumluluğunda olduğuna dair bir madde bulunmadığı ve davacının davalı şirketlerden raporda belirtilen alacakları talep edebileceği belirtilmiştir.

Bilirkişi raporu, hizmet dökümü, akdedilen sözleşmeler ve yapılan ödemeler dikkate alınarak hazırlanmış olduğundan rapor ve davacının ıslahı doğrultusunda aşağıdaki şekilde davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Katip Hakim 198655 · ¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır