Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/1403 K.2025/310

Av.

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 28/12/2023

KARAR TARİHİ : 13/03/2025

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 11/04/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davacı ile davalı arasındaki ticari ilişki doğrultusunda davacı tarafından borçluya ürün tedariki yapıldığını, taraflar arasındaki cari ödemelerin önemli bir bölümünün dolay şeklinde yapıldığını, taraflar arasında imzalanan protokol uyarınca ödemelerin ödeme tairhinde ... döviz satış kuru esas alınarak firmanın cari hesabından döviz olarak düşüleceğinin kararlaştırıldığını, 23.501,13 USD alacak bakımından ...

3 genel icra Dairesinin 2023/... Esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, ardından henüz vadesi gelmeyen 12/09/2023 tarihli çekin de tahsil edildiği tarihteki kur hesaplanarak oluşan 4.586,97 USD döviz bakiyesi ...

3 genel İcra Dairesinin 2023/... sayılı takip dosyası ile talep edildiğini , her iki takibe yapılan itirazlar nedeniyle takibin durduğunu, arabuluculuk yoluna başvurulduğunu ancak anlaşma sağlanamadığını beyanla davalının itirazının iptali ile takibin devamına, % 20 den aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına mahkûm edilmesini, yargılama giderleri ve ücreti vekâletin karşı tarafa yükletilmesini talep etmektedir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının müvekkiline ürün tedarik ettiğini, buna mukabil ödemelerin çek ile yapıldığını, ayrıca avans olarak yapmış olduğu ödemelerin de mevcut olduğunu, bu ödemelere karşılık bir mal tesliminin olmadığını, müvekkilinin 839.170,10 TL alacağının olduğunun görüleceğini, müvekkilinin bir borcu bulunmadığını, müvekkili ile davacı arasında kur farkı ödemesine dair bir teamül ve sözleşme olmaması , ödemelerin çek ile yapılmış olması ve takas mahsup talebi ile davanın reddine karar verilmesini, %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

HUKUKİ DELİLLER

... 3. Genel İcra Dairesinin 2023/... esas sayılı dosyası, dava dilekçesi, cevap dilekçesi, beyan dilekçeleri, ödeme emri, yazılan müzekkere cevapları ve tüm dosya kapsamı incelenmiş, tarafların ticari defter, belge ve kayıtlarının incelenmesi adına defter inceleme günü verilmek suretiyle SMM bilirkişi marifetiyle rapor aldırıldığı görüldü.Mali müşavir bilirkişinin 06/12/2024 tarihli raporunda özetle: " ... 5. İcra Dairesi 2023/ esas sayılı icra dosyasında; alacaklının ... İplik Ve

Mensucat Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi, borçlusunun ... Tekstil Ürünleri Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi olduğu, 25.07.2023 tarihli cari ekstre alacağının tahsil istemi ile 25.08.2023 tarihinde 23.501,13 USD ana para ve 323,54 USD faiz’in ilamsız icra takibine konu edildiği, ... 3. İCRA DAİRESİ 2023/... ESAS Sayılı icra dosyasında; alacaklının ... İplik Ve Mensucat Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi,, borçlusunun ...

Tekstil Ürünleri Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi olduğu, Cari Hesap Bakiyesi 4.586,97 USD asıl alacağa 12/9/2023-25.10.2023 tarihleri arası işlemiş 161,52 USD faiz ile birlikte ilamsız icra takibine konu edildiği, Davacının, davalı firma dahil diğer müşterileri ile, Türk Parasını Koruma Kanunu kapsamında, yurtiçinde yapılan alım/satım işlemlerinde tahsilat ve ödemelerin TL cinsinden yapılma zorunluluğu getirildiği bilgisini vererek bu tarihten sonra yapılacak ödemelerin“TL Cinsinden yapılması ve ödeme tarihindeki m.b. döviz satış kuru esas alınarak firma carisinden düşüleceği” hususunda mutabık kalarak imza altına aldıkları, Ayrıca.

21.12.2022 tarihli Davalı firma muhasebe biriminden, Davacı firma muhasebe birimine gönderilen mail içeriğinde. “Kur farkı yapılmıştır, ekstre ektedir, vadesi gelmeyecekler verildiği tarihte USD ye dönülmüş olup gününde değerlenecektir.” Açıklaması ile davalı firmanın ödeme tarihindeki döviz satış kuru’nu dikkate alarak hesaplama yaptığı, dolayısı ile davalının çeklerinin vadesi geldiği günde ... Satış kuru üzerinden değerleneceğini kabul ettiği, anlaşılmaktadır.

Davacının 2023 yılı ticari defterinin açılış ve kapanış beratlarının T.T.K’nun 64. ile 213. sayılı V.U.K.’nun 219. 220. ve 222.inci maddelerinde öngörülmüş olan esaslara uygun olarak süresinde yaptırıldığı ve oluşturulduğu, defterlerin kayıtlama sistemi olarak Tek Düzen Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği’ne ve Muhasebe İlke ve Kurallarına uygun olarak

tutulduğu, Davacının ticari defter kayıtlarına göre, 25.08.2023 1.Takip tarihi itibariyle davalıdan 23.501,13 USD alacağının göründüğü, Davacının ticari defter kayıtlarına göre, 26.10.2023 2.Takip tarihi itibariyle davalıdan toplam 28.088,11 USD alacağının göründüğü, 1.takip 23.501,13 USD ile 2.takip 4.586,97USD toplamının, toplam alacak bakiyesini oluşturduğu, Davalının 2020,2021,2022,2023 yılı ticari defterinin açılış ve kapanış beratlarının T.T.K’nun

64. ile 213. sayılı V.U.K.’nun 219. 220. ve 222.inci maddelerinde öngörülmüş olan esaslara uygun olarak süresinde yaptırıldığı ve oluşturulduğu, defterlerin kayıtlama sistemi olarak Tek Düzen Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği’ne ve Muhasebe İlke ve Kurallarına uygun olarak tutulduğu,

Davalı taraf her ne kadar ticari e defterlerini flash bellek içerisinde sunmuş olsa da, ticari defterlerden davacı ile ticari ilişkisine dayalı cari muavin bir bütün olarak görülemediğinden ve ayrıca ticari defterlerin TL cinsinden tutulma zorunluluğundan dövizli yapılan ticaretlerde tek başına değerlendirmeye alınamayacağından, davalı tarafın muhasebe birimi ... hanımdan, Eylül-2024 ayından itibaren 4 defa hem mail ile hem de telefon ve mesaj ile davacı ile ticari ilişkisine dayalı TL ve dövizli cari muavin istenmiş ancak bir dönüş alınamadığını, Davacının,

davalıyı temerrüde düşürdüğüne dair dosyasında herhangi bir ihtara rastlanmadığından tarafımdan faiz hesaplaması yapılmadığı, " hususlarının tespit edildiği bildirilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkememizde açılan işbu dava İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) talebine ilişkindir. ... 3. Genel İcra Dairesinin 2023/... esas sayılı dosyasının ve ... 3. Genel İcra Dairesinin 2023/... esas sayılı dosysının incelenmesinde, alacaklı ... İplik ve Mensucat Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından borçlu ...

Tekstil Ürünleri Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi aleyhine 23.501,13 USD ve faizi olmak üzere toplam 23.824,67 USD toplam alacağın tahsili amacıyla takip başlatıldığı, her iki takip dosyasında da borcun kaynağının CARİ EKSTRE ALACAĞI olarak gösterildiği, ... 3. Genel İcra Dairesinin 2023/... esas sayılı dosyasında ödeme emrinin borçluya 30/08/2023, ...

3. Genel İcra Dairesinin 2023/... esas sayılı dosyasında ödeme emrinin borçluya 11/10/2023 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun 26.08.2023 tarihli dilekçesiyle ... 3. Genel İcra Dairesinin 2023/... esas sayılı dosyasındaki, borçlunun 31.10.2023 tarihli dilekçesiyle de ...

3. Genel İcra Dairesinin 2023/... esas sayılı dosyasındaki borca ve ferilerine itiraz ettiği, işbu davanın süresinde açıldığı anlaşılmıştır.Davacı tarafın ticari defterlerini sunduğu, davalı tarafın usulüne uygun ihtarata rağmen ticari defterlerini sunmadığı anlaşılmıştır.HMK'nın "Ticari Defterlerin İbrazı Ve Delil Olması" başlıklı 222.

Maddesi: "(1) Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir.

(2) Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır.(3) İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir.

Diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi hâlinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz.

Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz.(4) Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur.(5) Taraflardan biri tacir olmasa dahi, tacir olan diğer tarafın ticari defterlerindeki kayıtları kabul edeceğini belirtir; ancak, karşı taraf defterlerini ibrazdan kaçınırsa, ibrazı talep eden taraf iddiasını ispat etmiş sayılır." şeklindedir.

Yukarıdaki kanun maddesi ile birlikte tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davacı alacaklı davalı borçlu aleyhine mal satımından kaynaklanan cari hesaba dayalı alacağın tahsili için ilamsız icra takibi başlattığı, borçlu davalı; davacıya herhangi bir borcu bulunmadığını belirterek süresinde takibe itiraz ettiği, itirazın iptali davasının İİK 67.maddesi uyarınca 1 yıllık hak düşürücü süre içinde açıldığı, mahkememizce tarafların ticari defterlerinin incelenmesi için inceleme günü tayin edildiği, ancak davalının defterlerini verilen kesin süreye rağmen ibraz etmediği, davacının ticari defterlerinin;

kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulduğu, açılış ve kapanış onaylarının yaptırıldığı ve defter kayıtlarının birbirini doğruladığı, bu bağlamda davalının defterlerini ibrazdan kaçınması sebebiyle davacının defter kayıtlarının davacı lehine delil teşkil ettiği davalı tarafında davacı ticari defter kayıtlarının aksini ispata yarar nitelikte herhangi bir delil ibraz etmediği, bilirkişi raporuna da itiraz etmediği, davacı tarafa ait ticari defter ve bağlı kayıtlarına göre 25.08.2023 1.Takip tarihi itibariyle davalıdan 23.501,13 USD alacaklı olduğu,

Davacının ticari defter kayıtlarına göre, 26.10.2023 2.Takip tarihi itibariyle davalıdan toplam 28.088,11 USD alacaklı olduğu ancak 1.takip 23.501,13 USD ile 2.takip 4.586,97USD toplamının, toplam alacak bakiyesini oluşturduğu anlaşılmakla; mahkememizce aldırılan kanaat verici bilirkişi raporuna itibar edilerek davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Bununla birlikte, taraflar arasındaki ticari ilişkinin varlığı ve alacağın likit olması nedeniyle İİK 67/2 maddesi uyarınca her iki icra dosyası bakımından da davacı yararına asıl alacağın %20'si oranında icra inkar tazminat bedelinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

Katip · ✍E-Imzalıdır Hakim · ✍E-Imzalıdır