Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesi E.2023/1447 K.2025/300

Mahalli mahkemesince verilen karara karşı davacı vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacı vekili dava dilekçesinde. 10/04/2018 tarihinde davalılardan ... Motorlu Taşıtlar ...

Ltd Şti'nin malik, işleteni ve davalılardan ...'in sürücüsü olduğu ... plakalı araç ile davacının yaya geçidinden geçtiği sırada çarptığını çarpma neticesinde müvekkilinin ağır şekilde yaralandığını ve yatağa bağlı kaldığını, bakıcıya muhtaç olduğunu 3.500TL ücretle evde özel bakım hizmeti aldığını, kaza nedeniyle çalışamayacak hale geldiğini, kazada müvekkilinin kusuru bulunmadığını, kazaya karışan aracın ...

Sigorta A.Ş tarafından sigortalı olduğunu Sigorta Şirketine başvuru yapıldığını, ancak ödeme yapılmadığından kazaya sebep olan ... plakalı aracın ve davalı adına kayıtlı taşıtlar üzerine ve davalı adına kayıtlı taşınmazlar üzerine 3. kişilere devir ve temlikinin önlenmesi için trafik ve tapu kayıtlarına teminatsız ihtiyati tedbir konulmasını, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 900TL bedensel zarar, 100TL bakıcı giderinin ...

Sigorta Şirketi'nden kaza tarihinden itibaren sigorta limitleri dahilinde tahsiline, tazminat limitlerinin aşılması halinde ... Sigorta tarafından kaza tarihi olan 10/04/2018 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, kaza nedeniyle müvekkili ... için 125.000TL manevi tazminatın 10/04/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte ... Sigorta Şirketi dışındaki davalılardan ...

Sigorta yönünden poliçe limitleri dahilinde olmak üzere müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Motorlu Araç ... A.Ş. vekilinin cevap dilekçesinde.

10/04/2018 tarihinde meydana gelen trafik kazasında ... plakalı aracın sigortalandığını, ayrıca genişletilmiş kasko poliçesi ile sigortalandığını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla müvekkilinin davacının taleplerine karşı sorumluluğu bulunmadığını talep edilebilecek tazminatın davacıda meydana gelen sürekli maluliyete ilişkin olabileceğini, geçici iş göremezlik ve bakıcı gideri taleplerine karşı sorumluluğu bulunmadığını, ayrıca bakıcı giderinin de fahiş olduğunu,

kabul anlamına gelmemek kaydıyla müvekkilinin kusur oranı ile sınırlı olduğunu tazminat talep edilebilmesi için kesin maluliyet oranının ve bedensel zararın tespit edilmesi gerektiğini davacının tedbir konulmasını istediği aracın davanın uyuşmazlık konusunu oluşturmadığından tedbir talebinin reddine karar verilmesini ayrıca davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...

Sigorta Şirketi vekili cevap dilekçesinde; dava konusu kazaya karıştığı ifade edilen ... plakalı aracın müvekkili nezdinde sigortalandığını, davaya konu talebin zaman aşımına uğradığını ve öncelikle zaman aşımı yönünden reddine karara verilmesini, kaza sırasında sigortalı aracın işleteninin sigorta ettiren olup olmadığının araştırılmasını, işletenin sorumluluğu teminat altına alan müvekkili şirketin işleteninin sorumluluğu bulunmaması karşısında sorumluluğunun bulunmayacağını ZMMS'nin sigorta meblağ sigortası olmadığını, zarar sigortası olduğunu, davacı tarafın uğradığı zararları ispat etmesi gerektiğini, öncelikle kazada kusur durumunun,

davacı tarafın maluliyetinin, sosyal ve ekonomik durumunun tespiti gerektiğini, manevi tazminata hükmedilirken, ülkenin ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu, olayın ağırlığı, olay tarihi, eylemin niteliği, zarar görenin ve zarar verenin kişilikleri gibi özellikler göz önünde tutulması gerektiğini bildirerek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Sigorta vekilinin cevap dilekçesinde; İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları gereği, anılan poliçesinin ancak Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası teminatları tükendikten sonra devreye gireceğini, davacı yanın maddi tazminat ve taleplerinin ZMMS poliçe limitlerinde kalacağından müvekkili şirketin maddi tazminat yönünden sorumluluğu bulunmadığını, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte, müvekkili şirketin sorumluluğunun Trafik Poliçesindeki limitler ve sigortalı araca atfedilebilecek kusur ile sınırlı olduğunu, manevi tazminat talebi için poliçeden dolayı sakatlanma/ölüm halinde manevi azami sorumluluk limitinin 100.000TL olduğunu, sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve zarar nispetinde olduğundan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Diğer davalı, cevap dilekçesi vermemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, taraf delillerinin toplanıldığı, maluliyet, kusur ve aktüerya raporlarının alındığı, davacı vekili tarafından 20.03.2023 tarihli dilekçe ile davalı ... Sigorta Şirketi yönünden 24/09/2021 tarihli, diğer davalılar .... Ltd. Şti., ... yönünden 22.02.2022 tarihli ...

Sigorta Şirketi yönünden 22/02/2022 tarihli sulh ve ibra sözleşmelerinin ibraz edildiği, sulh müessesi 6100 sayılı HMK'nın 313.maddesinde; "(1)Sulh, görülmekte olan bir davada, tarafların aralarındaki uyuşmazlığı kısmen veya tamamen sona erdirmek amacıyla, mahkeme huzurunda yapmış oldukları bir sözleşmedir.(2) Sulh, ancak tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebilecekleri uyuşmazlıkları konu alan davalarda yapılabilir.(3) Dava konusunun dışında kalan hususlar da sulhun kapsamına dâhil edilebilir.

(4) Sulh, şarta bağlı olarak da yapılabilir." 315.maddesinde; "(1) Sulh, ilgili bulunduğu davayı sona erdirir ve kesin hüküm gibi hukuki sonuç doğurur.

Mahkeme, taraflar sulhe göre karar verilmesini isterlerse, sulh sözleşmesine göre; sulhe göre karar verilmesini istemezlerse, karar verilmesine yer olmadığına karar verir." düzenlemelerinin mevcut olduğu, davanın reddine karar verilmesi talep edilmiş ise de; yargılama safahatında tarafların sulh olduğu, davanın konusuz kaldığı taraf dilekçeleri, vekil beyanları ve tüm dosya kapsamından anlaşıldığı gerekçesiyle.

"Maddi ve manevi tazminat talepleri konusuz kaldığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına" karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde, davalılardan ... Sigorta Şirketi ile sulh görüşmeleri kapsamında, anılan Sigorta Şirketinin teklifine ilişkin olarak vesayet makamı Ankara 7. Sulh Hukuk Mahkemesinden izin talep edilmiş, mahkemenin bu konuda herhangi bir kararı olmadığını, bu hususun yerel mahkemeye bildirildiğini, yerel mahkemenin 10/05/2023 tarihli celsesi ara kararı ile; "...

1-Ankara 7. Sulh Hukuk Mahkemesine müzekkere yazılarak 2018/974 esas sayılı dosyada taraflar arasında gerçekleştirilen sulh ve ibranamelere ve feragate yönelik vasiye izin verilip verilmediğinin tespit edilerek bildirilmesinin istenmesine, karar verilmiş ise karardan bir suretin gönderilmesinin istenmesine,..." karar verilmiş ise de, bu ara karara ilişkin de herhangi bir cevap verilmediğini, vesayet makamının anılan sigorta şirketi ile sulh olmalarına ilişkin herhangi bir olumlu veya olumsuz kararı olmadığından,

talepleri sürüncemede kaldığından dolayı işbu dosyada değer artırımı ve/veya ıslah beyanı da sunulamadığını, dosyada mübrez bilirkişi hesap raporu ile davacının geçici iş göremezlik kaybının 25.253,46 TL, sürekli iş gücü kaybından kaynaklı tazminat tutarının 963.759,34 TL olduğunun hesaplandığını, davalıların sorumluluklarının ise ... Sigorta Şirketinin 360.000,00 TL, ...

Sigorta Şirketinin 100.000,00 TL, kalan tazminat tutarı olan 503.759,24 TL'den müştereken ve müteselsilen diğer davalıların sorumlulukların devam ettiğinin ifade edildiğini, (davalı Sigorta Şirketleri yönünden talepleri baki kalmak kaydıyla) yalnızca davalı ...

Motorlu Araçlar Yedek Parça Turizm Taşımacılık İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'ni ve araç sürücüsü ... yönünden 500.000,00 TL tazminat bedeli ile anlaşıldığını, işbu 500.000,00 TL tazminatın 450.000,00 TL'sinin maddi tazminat, 50.000,00 TL'sinin manevi tazminat olduğunun yerel mahkemeye beyan edildiğini, burada yerel mahkemece, tarafların beyanları doğrultusunda, dosyanın tekrardan hesap bilirkişisine tevdii ile anılan bedelin,

davacı yanca hak edilen iş göremezlik bedelinden mahsup edilerek davalı Sigorta Şirketleri yönünden poliçe limitleri dahilinde sorumlu oldukları tutarın hesaplanması (yani mükerrer ödemeye mahal vermeyecek şekilde) ve buna göre hüküm kurulması gerekirken; davanın konusuz kaldığından bahisle esas hakkında karar verilmesine yer olmadığı şeklinde karar verilmesinin hatalı olduğu gerekçesiyle kararın kaldırılmasını istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE

Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkindir.

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 462/8. maddesinde; "Acele hâllerde vasinin geçici önlemler alma yetkisi saklı kalmak üzere, dava açma, sulh olma, tahkim ve konkordato yapılması," vesayet makamının iznine bağlanmıştır.

Somut olayda; dava açılması hususunda vesayet makamının izninin bulunduğu açıktır. Ne var ki; davacı vasisinin feragat beyanı hususunda vesayet makamının izninin bulunup bulunmadığı araştırılmamıştır. Her ne kadar; vasinin feragat beyanı için Kanun'da açık bir düzenleme bulunmamakta ise de; bu gibi durumlarda, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 462/8 ve 429/1. maddeleri kıyasen uygulanarak Sulh Hukuk Mahkemesinden izin alınması gerekir. Davacı vasisinin feragat beyanı kısıtlı davacı yönünden bağlayıcı değildir.

Mahkemece yapılacak iş; vasinin davadan feragat etmesi hususunda vesayet makamınca verilmiş bir izin bulunup bulunmadığının öncelikle araştırılması, izin alınmışsa feragatin diğer müteselsil borçlulara sirayeti de tartışılarak sonucuna göre karar verilmesi, ibra anlaşmasının ve anlaşmadaki feragat beyanının geçersiz olduğu kanaatine varılırsa, söz konusu ibra makbuz hükmünde olup ödenen rakamın yerel mahkemece dikkate alınarak hüküm verilmesi gerekirken (Yargıtay 4. Hukuk Mahkemesinin 11.09.2023 tarih ve 2021/17119 Esas, 2023/8906 Karar sayılı ilamı) eksik araştırma ve yanılgılı değerlendirme neticesinde hüküm kurulması isabetsizidir)

Açıklanan nedenlerle; davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK’nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden yargılama yapılarak sonucuna göre karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.