Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/153 K.2024/544

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA VE SAVUNMA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkili ile davalı arasında 05.10.2021 tarihinde mal satışı gerçekleştiğini, toplam 4.460,56 TL tutarında olan satışın faturası davalı/borçluya gönderildiğini ancak şifahen yapılan görüşmeler neticesinde davalı/borçlu borcunu ödemeyeceğini belirttiğini, borcun davalı borçlu tarafından ödenmemesi üzerine, taraflarınca alacağın tahsililinin temini için faturaya dayalı olarak genel haciz yoluyla icra takibi başlatıldığını, ...

İcra Dairesindeki ilgili dosyanın yetkisizlikle kapatılması üzerine, dosya ...

İcra Dairesine gönderilerek tekrardan takibe konulduğunu, ardından davalı borçlunun borca itiraz ettiğini ve takibin durduğunu, davalının borçtan kurtulmak amacıyla yapmış olduğu söz konusu itirazın haksız, hukuki dayanaktan yoksun ve tamamen takibi sürüncemede bırakmaya yönelik olduğunu, davalının itirazında müvekkile borcu olmadığından bahisle borca itiraz ettiğini, ancak icra takip dosyasına sunulan fatura ile ilgili herhangi bir açıklama getirmediğini ve ödeme belgesi de sunmadığını,

ticari dava şartı olan Arabuluculuk Başvurusu taraflarınca yapıldığını ve 15/08/2022 tarihinde gerçekleştirilen görüşme sonrası herhangi bir anlaşmaya varılamadığını, müvekkilinin alacağı faturaya dayalı ticari ilişki sonucu olup likit bir alacak olduğunu, müvekkili, davalının haksız ve dayanaksız itirazı neticesinde zarara uğradığını, mağduriyetinin giderilmesi amacı ile takip bedelinin %20’sinden az olmamak üzere icra tazminatına hükmolunmasını talep ettiğini bu nedenlerle davanın kabulüyle itirazın iptalini, ve icra takibinin devamını, haksız ve kötü niyetle itiraz eden borçlu aleyhine,

alacağın %20' sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, her türlü yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalı taraftan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Davacı tarafça müvekkili aleyine borçlu oluğundan bahis ile icra takibi başlatıldığını, müvekkili tarafından bu takibe borcu olmadığı gerekçesi ile itiraz edildiğini, davacının açmış olduğu itirazın iptali davasının haksız ve mesnetsiz olduğunu, müvekkilinin davaya konu faturaya istinat edilen alışverişi yapmadığını, böyle bir ticari alış veriş olmadığını, gıyabında fatura tanzim edilerek buna istinaden icra takibi başlatıldığını, böyle bir fatura müvekkiline gönderilmediğini, davacı tarafın tanık deliline dayanmasına muvafakatlerinin olmadığını, açılan haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, tarafların karşılıklı beyan dilekçeleri, ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2022/... esas, 2022/... karar sayılı görevsizlik kararı, yazılan müzekkere cevapları ve tüm dosya kapsamı.

KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME

Dava, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunun 67. Maddesine göre açılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

Mahkememiz dosyasının ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2022/... esas, 2022/... karar sayılı görevsizlik kararı ile mahkememiz esasına kaydedilmiş olduğu anlaşılmıştır.

Mahkememiz yargılaması sırasında davalı tarafın tacir olup olmadığının tespiti açısından ilgili yerlere müzekkereler yazılmış olup, Vergi Dairesince mahkememize sunulan cevabi yazıda; davalının 2.sınıf tüccar olduğu anlaşılmıştır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK)’nın 3. maddesi hükmüne göre bu Kanunda düzenlenen hususlarla bir ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işlem ve fiiller ticari işlerdendir. Bir işin ticari veya adi olması, farklı kuralların uygulanmasını gerektirir. Bir işin ticari olup olmadığını kanunda öngörülen kurallar uyarınca saptamak gerekir. Eğer iş ticari ise özel ticari kuralların uygulanması zorunlu olur. Ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işler, yani, haklı veya haksız fiil yahut işletmeyi ilgilendiren her iş ayrık durumlar dışında, ticari iş sayılır. Bu işler, eğer bir ticari işletmeyi ilgilendirmiyorsa, ticari iş sayılmazlar.

Ticari davalar ise aynı Kanunun 4/1 maddesinde tanımlanmıştır.

Bu maddeye göre, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işleri ve tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın Türk Medenî Kanunu’nun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969 uncu maddelerinde, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun malvarlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203, rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447, yayın sözleşmesine dair 487 ilâ 501, kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ilâ 519, komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ilâ 545,

ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ilâ 554, havale hakkındaki 555 ilâ 560, saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ilâ 580 inci maddelerinde; fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuatta;

borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde ve bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava sayılır.Bu maddeye göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için tarafların her ikisinin tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğması veya ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi olması veyahut da açılan davanın maddede altı bent halinde sayılan davalardan olması gerekir.

Taraflardan biri tacir değilse veya tacir olmasına rağmen uyuşmazlığın ticari işletmeyle ilgisi yoksa ticari davanın varlığından söz edilemez.

Ticari davalar, mutlak ticari davalar, nispi ticari davalar ve yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olmasına rağmen ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç gruba ayrılır.

Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalardır. Mutlak ticari davalar, TTK'nın 4/1. maddesinde bentler halinde sayılmıştır. Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz. TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır.

Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır. TTK'nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır. Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi hem de iki tarafın tacir olması gereklidir.

Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir. Ticari iş karinesinin düzenlendiği TTK’nın 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmez.

6102 sayılı TTK, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.

Üçüncü grup ticari davalar, yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendiren havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davalardır. Yukarıda açıklandığı üzere bir davanın ticari dava sayılması için kural olarak ya mutlak ticari davalar arasında yer alması ya da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunması gerekirken havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davaların ticari nitelikte sayılması için yalnızca bir yanın ticari işletmesiyle ilgili olması TTK'da yeterli görülmüştür. Toplanan tüm deliller ve dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde açılan dava; ... İcra Müdürlüğü'nün 2022/... Esas sayılı icra takip dosyasında yapılan itirazın iptaline ilişkindir.

Her ne kadar işbu dava dosyası ...

1. Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından icra takibine konu alacağın ticari ilişkiden kaynaklı alacak olması nedeniyle Asliye Ticaret Mahkemeleri'nin görevli olduğu iddiasına dayalı olarak görevsizlik kararı verilmiş ise de; somut olayda yukarıdaki açıklamalar ışığında, davanın mutlak ticari davalardan olmadığı, mahkememizce davalı tarafın tacir olup olmadığının tespiti açısından ilgili yerlere müzekkereler yazıldığı, Vergi Dairesince mahkememize sunulan cevabi yazıda;

davalının 2.sınıf tüccar olduğu ve davacının tacir olmaması nedeniyle davanın nispi ticari dava da olmadığı anlaşılmakla davanın görev dava şartı noksanlığı sebebiyle, mahkememizin görevsizliğine, ...

1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin görevli olduğuna, hükmün İstinaf kanun yoluna başvurulmadan kesinleşmesi halinde HMK’nın 21. ve 22. maddesi gereğince yargı yerinin belirlenmesi için derhal dosyanın Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi’ne gönderilmesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır. Hakim ... · ¸e-imzalıdır.