Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/538 K.2025/367

Av.

DAVALI : 3-

DAVA

Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan), İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ : 27/05/2023

BİRLEŞEN DAVA(... 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2023/ Esas-2024/ Karar)

DAVACI

VEKİLİ : Av

DAVALI

VEKİLİ : Av.

DAVA

İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ : 15/11/2023

KARAR TARİHİ : 25/03/2025

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 11/04/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan), İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

ASIL DAVA

Asıl Davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle. 27/08/2022 günü ... plakalı davacıya ait araç ...

SEYİR halinde iken ; davalı sigorta şirketinin ... poliçe numarası ile Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası yapmış olduğu, davalı ... ...'un kullandığı davalı ... ...'a ait ... plakalı aracın sürücüsünün dikkatsizliği, yüksek sürati ve takip mesafesi kuralına uymaması sonucu dönüş yapan davacının aracına arka çapraz taraftan çarptığını, maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, bagaj kapağı, arka dingili, arka tamponu, sol arka çamurluğu, arka panel parçaları dahil olmak üzere birçok iç şasi aksamı, ... yetkili servisinde yoğun şekilde onarılmış ve değiştirilmiş olup,

sonuç olarak da olarak yaklaşık 65.693,70 TL'lik bir hasar faturası ortaya çıktığını, davacının aracında meydana gelen, fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla;bilirkişi raporundan sonra ıslah edilmek üzere 100,00 TL Değer Kaybı, 100,00 TL Mahrumiyet Bedeli 100,00 TL olmak üzere; toplam 200,00 TL(H.M.K. M.107 belirsiz alacak) maddi zararın kaza tarihinden itibaren işleyecek en yüksek kanuni faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmektedir.

Asıl Davada davalı Sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacı yanın, maliki olduğu plakalı aracın 12.08.2022 tarihinde, davalı sigorta şirketine zmss poliçesi ile sigortalı plakalı araçla çarpışması nedeniyle aracında oluşan değer kaybının tanzimi istemiyle, davalı şirkete 16.09.2022 tebliğ tarihli başvurusu üzerine 20.486,70TL değer kaybı tazminat tutarını 07.10.2022 tarihinde ödendiğini, uyuşmazlık konusu olan bu ödemenin yetersizliği belirtilerek iş bu davayı açmadan önce, zorunlu dava şartı olan 2918 sayılı KTK.

Madde 97 uyarınca davalı sigorta şirketine başvurusu bulunmamaktadır ; davacı yan dava şartı olan başvuru şartını yerine getirmediği için bu dava şartı sonradan giderilebilecek bir ava şartı da olmadığı için davacı yanın davasının esasa dahi girilmeden HMK 114/2 ve 115/2 maddeleri gereği davanın usulden dava şartı yokluğundan reddi gerektiğini savunmaktadır.

Asıl davada diğer davalılar davaya cevap vermemiştir.

BİRLEŞEN DAVA

Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; iş bu dava dosyasına konu kazanın 12/08/2022 tarihinde ... Sigorta A.Ş. nezdinde numaralı Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta poliçesi ile sigortalı bulunan plakalı araç ile plakalı araç arasında meydana geldiğini, ilgili maddi hasarlı trafik kazası sebebiyle zarar görene değer kaybına ilişkin fazla ödeme yapıldığının tespit edildiğini, yapılan fazla ödemenin rücu istemi sonucu plakalı aracın ruhsat sahibi ... karşı ...

5.İcra Dairesi'nin 2023/ Esas sayılı icra dosyası ile rücu talepli icra takibi ikame edildiğini, borçlunun kötü niyetli olarak borca itiraz etmesi üzerine arabuluculuk başvurusu yapıldığını ancak görüşmelerin anlaşamama şeklinde sonuçlandığını, ... ...'a ait ... plakalı aracın müvekkil sigorta şirketi nezdinde sigortalı olduğunu, iş bu poliçe kapsamında hasar ve değer kaybına ilişkin toplam 53.977,69-TL hasar ödemesinde bulunulduğunu, karşı taraf aracında oluşan değer kaybı miktarının 50.000,00-TL olduğunu ve sigortalı araç sürücüsünün %25, karşı tarafın %75 kusuru olduğunu, kusur tenzili durumunda ...

Sigorta tarafından ödenmesi gereken miktarın 12.500,00-TL iken 20.486,70-TL ödendiğinden kalan kısım için müvekkil sigorta şirketinin rücu hakkının doğduğunu, davalının icra dosyasına yaptığı haksız itirazı ile alacak miktarının %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına da hükmedilmesi gerektiğini, açıklanan nedenlerle davanın kabulü davalının ...

5.İcra Müdürlüğü'nün 2023/ Esas sayılı dosyasında yaptığı itirazın iptali ile takibin devamına, davalının mal kaçırma olasılığının yüksek olması nedeniyle borçlunun borca yeter miktarda menkul, gayrimenkulleri ile 3.şahıslardaki hak ve alacaklarının üzerine ihtiyati haciz konulmasına, yargılama gideri ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Birleşen davada davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; açılan davayı ve davacının iddialarını kabul etmediklerini, görev itirazında bulunduklarını, alacaklının takipte dayanmadığı belgeler dışındaki belgelere dayanamayacağını, müvekkilinin dava konusu trafik kazasında herhangi bir kusurunun bulunmadığını, müvekkiline ait araçta meydana gelen değer kaybı tutarının, davacı vekilinin beyanının çok daha üzerinde olduğundan davacının iade talep hakkının bulunmadığını, kaza nedeniyle müvekkilinin aracında büyük miktarda hasar meydana geldiğini, araçta yaklaşık 65.693,70-TL'lik masrafın bulunduğunu, araçta yüksek miktarda değer kaybının olduğunu,

sigorta şirketinin ödemiş olduğu bedelin müvekkilinin aracındaki değer kaybını karşılar düzeyde olmadığını, sigorta şirketinin kusur ve değer kaybına yaptığı itirazları kabul etmediklerini, davacının kötü niyetli olarak iş bu davayı açtığını, açıklanan nedenlerle davanın reddine, ... 1.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/ Esas sayılı dosyasının bekletici mesele yapılmasını, yargılama gideri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

HUKUKİ DELİLLER

Dosyada araçlara ait tramer kayıtlarının, dava konusu araca ait hasar dosyasının ve sigorta başvurusuna ait bilgi ve belgelerin, tramer kayıtları doğrultusunda önceki hasarlara ilişkin hasar dosyalarının dosya arasına alındığı görüldü.

Birleşen davada taraflar arasındaki uyuşmazlık; davacı ... Sigorta A.Ş.'nin ... sayılı poliçe nezdinde sigortalı ... ... adına kayıtlı ... plaka sayılı araç ile ... plakalı sayılı araç arasında meydana gelen trafik kazası neticesinde, davalı ... adına kayıtlı plaka sayılı araca değer kaybı ödemesi yapılması akabinde ilgili ödemenin fazla olduğunun tespit edilmesi sonucunda fazlaya ilişkin kısmın iadesi talebinin ruhsat sahibinden rücu edilmesi adına ikame edilen ...

5.İcra Dairesi Müdürlüğü'nün 2023/ Esas sayılı icra dosyasına yapılan itirazın iptali talebine ilişkindir. ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2023/ esas ve 2024/ karar sayılı ilamı ile dosya mahkememiz dosya arasına gönderilerek birleştirme kararı verilmiştir. Makine mühendisi ve adli trafik bilirkişisinin 04/07/2024 tarihli raporunda özetle: "1–) ... Plaka Sayılı Otomobil Sürücüsü Davalı ... ...’un: Dava konusu trafik kazasının oluşumunda.

Karayolları Trafik Kanunu’nun (56/c), Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin (107) ve (157/a-4) maddeleri ile, aynı kanunun'' Trafik Kazalarında Sürücü Kusurlarının Tespiti Ve Asli Kusur Sayılan Haller '' başlıklı (84/d) '' Arkadan Çarpma ''maddesini ihlal ettiğinden % 100 (Yüzde Yüz) oranında kusurlu olduğu, 2–) .... Plaka Sayılı Otomobil Sürücüsü Dava konusu trafik kazasının oluşumunda.

Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin herhangi bir maddesini ihlal etmediğinden atfı kabil kusuru olmadığı,

3–) ... Plakalı aracın dava konusu 12.08.2022 tarihli kaza sonucu rapor tarihi itibarı ile Değer Kaybının da 80.000 TL olacağı, 12.08.2022 Kaza tarihi itibarı ile Değer Kaybının 40.000 TL olduğu, 4–) Dosyaya konu aracın hasarının giderilmesinde yerine benzer özelliklerde araç için 15 günlük sürenin yeterli olduğu ve kaza tarihi itibari ile ... Plakalı Araç Mahrumiyet Bedelinin.

15 Gün x 750 TL x 0,95 = 10687,50 TL + %18 KDV = 12611,25 TL olduğu, " hususlarının tespit edildiği bildirilmiştir. ... Adli Tıp Grup Başkanlığı Trafik İhtisas Dairesinin 23/12/2024 tarihli raporunda özetle; " Sürücü ... kusursuz olduğu, davalı sürücü ... ...'un %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu" hususlarının tespit edildiği bildirilmiştir.

Davacı vekilinin 29/01/2025 tarihli ıslah dilekçesi ile 100,00-TL değer kaybı alacağı ve 100,00- TL araç mahrumiyet bedeli olmak üzere 200,00-TL talepli açılan davayı 31.924,55-TL arttırarak 32.124,55-TL'nin 19.513,30 TL bakiye değer kaybı( tüm davalılar yönünden), 12.611,25-TL mahrumiyet (sadece davalı ... ... ve davalı ... ... yönünden))( hmk 107 md. kapsamında) kaza tarihinden itibaren işletilecek en yüksek kanuni faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmektedir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Asıl dava, trafik kazasından kaynaklı değer kaybı ve araç mahrumiyet bedelinin istemine ilişkindir. Birleşen dava ise, davacı ... Sigorta A.Ş. tarafından davalı ... fazla ödendiği iddia edilen değer kaybı bedelinin tahsili amacıyla yürütülen ... 5. İcra Müdürlüğünün 2023/ esas sayılı icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde,12/08/2022 tarihinde, saat ... sıralarında dava dışı sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı otomobil ile ...

Caddesi üzerinde sol şeridi takiben seyir halinde iken olay mahallindeki orta refüj arasındaki boşluktan sola doğru dönüşe geçtiği esnada idaresindeki aracın sol arka yan kısımlarına, aynı istikamette gerisinden sol şeridi takiben gelmekte olan asıl dava davalı sürücü ... ... idaresindeki ... plakalı otomobilin sağ ön kısımlarıyla çarpması neticesinde davaya konu trafik kazasının meydana geldiği, kaza tarihinde ... plakalı aracın işletenin asıl dava davacı birleşen dava davalı ... olduğu, ... plakalı aracın ise, işleteninin asıl dava davalısı ... ..., ZMM sigortacısının, asıl dava davalı birleşen dava davacı ...

Sigorta A.Ş. olduğu görülmüştür. Asıl davada davacı, davalı araç sürücünün kusuru nedeniyle aracında hasar oluştuğunu bundan dolayı aracında değer kaybı meydana geldiği ve aracın tamiri süresinde kullanımdan mahrum kaldığını iddia ederek tüm davalılardan değer kaybı tazminatı, davalı ... ve ... ...'tan ise, araç mahrumiyet bedelini talep etmiştir. Birleşen davada ise, davacı ...

Sigorta A.Ş. tarafından, sigortalı araç sürücüsünün % 25, davalı araç sürücüsünün ise % 75 oranında kusurlu olduğu, davalıya kusur oranına göre 12.500,00 TL ödenmesi gerektiği, ancak davalıya 20.486,70 TL değer kaybı ödemesi yapıldığı, böylece davalıya fazladan 7.986,70 TL haksız ödendiğini belirterek anılan bedelin tahsili için takip başlattığı görülmüştür. Öncelikle belirlenmesi gereken hususun davaya konu kazada sürücülerin kusur oranıdır.

Dava konu trafik kazası nedeniyle ... Trafik Denetleme Şube Müdürlüğü- Trafik Düzenleme ve Denetleme Büro Amirliği tarafından düzenlenen kaza tespit tutanağında, dava dışı sürücü ... 2918 sayılı Trafik Kanunun 53/1-b Maddesini, davalı sürücü ... ...'un ise, 2918 sayılı Trafik Kanunun 56/1-c Maddesini ihlal ettiği görüşü belirtilmiştir.

Mahkememizce alınan 04/07/2024 tarihli heyet raporunda trafik bilirkişisince, davalı araç sürücüsünün güvenli ve yasal takip mesafesini kuramadığından % 100 oranında kusurlu, davacı araç sürücüsünün ise, kusursuz olduğu belirtilmiştir. Kaza tespit tutanağındaki kusur tespitine yönelik görüş ile alınan rapordaki kusur tespitleri çeliştiğinden dosya ... ... Grup Başkanlığı Trafik İhtisas Dairesine gönderilerek kusur rapor alınmıştır.

23/12/2024 tarihli raporda da, davalı araç sürücüsü ... ...'un %100, davacı araç sürücü dava dışı ... ise kusursuz olduğu belirlenmiştir. Bu haliyle, alınan 04/07/2024 tarihindeki kusur belirlemeleri ile, 23/12/2024 tarihli Trafik İhtisas Dairesindeki kusur belirlemeleri aynı yönde olduğu ve bu belirlemelerin dosya kapsamına göre kaza ile uyumlu olduğu anlaşıldığından davalı araç sürücü ... ...'un % 100, davacı araç sürücüsü ise, kusursuz olduğu mahkememizce kabul edilmiştir.

04/07/2024 tarihli heyet raporunda otomotiv konusunda uzman makine bilirkişisince, asıl dava davacısının aracının 40.000,00-TL değer kaybına uğradığı belirtildiği, raporda denetime açık emsal satış ilanları da gözetilerek aracın kaza tarihindeki hasarsız ikinci el değeri ile kaza tarihindeki hasarlı ikinci el değeri tespit edilerek değer kaybının belirlendiği, yine değer kaybı olarak belirlenen bedelin hasarın niteliği, meydana gelen zarar, kaza tarihindeki rayiç değer göz önüne alındığında piyasa şartlarına uygun düştüğü anlaşılmıştır.

Yine, 04/07/2024 tarihli raporunda asıl dava davacısının aracında 12.611,25-TL araç mahrumiyet zararı olduğu belirtilmiş olup, davacının aracının objektif onarım süresi belirleerek ve emsal kiralama bedelleri ile zorunlu giderlerin de düşülmesi sonrasında araç mahrumiyet zararı hesaplandığı görülmüştür.

O halde, davalı araç sürücüsünün % 100 oranında kusurlu olduğu, davacının aracında 40.000,00-TL değer kaybı zararı meydana geldiği, bu kapsamda birleşen davada birleşen davacı ZMM sigortacısı tarafından fazla ödeme yapılmayıp eksik ödeme yaptığından birleşen davanın reddine karar vermek gerekmiştir. Bununla birlikte, birleşen davada davacının kötü niyetli olarak takip yaptığı hususu ispat edilemediğinden davalının kötü niyet tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.

Asıl dava, davacıya sigorta şirketi tarafından 20.486,70 TL değer kaybı ödemesi yapıldığından bu bedelin mahsup edilmesinde davacının tüm davalılardan 19.513,30 TL değer kaybı alacağı olduğu anlaşıldığından davacının talep artırım dilekçesi de dikkate alınarak 19.513,30 TL'nin tüm davalılardan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

Araç mahrumiyet bedeli yönünden ise, davacıya kendi kaskocusu olan ... Sigorta A.Ş. tarafından 7 gün ikame araç verildiğinden davacının 8 günlük araç mahrumiyet bedeli talep edebileceğinden bu kapsamda 8 güne denk gelen tazminat miktarının 6.726,00 TL olduğu anlaşıldığından davacının araç mahrumiyet bedeli talebinin kısmen kabulü ile 6.276,00 TL'nin davalılar ... ve ... ...'tan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiştir.

Diğer taraftan, 2918 Sayılı Yasanın 91. Maddesi gereğince davalı sigorta şirketinin sorumluluğu zarar miktarı yönünden sınırsız olmayıp poliçedeki limiti ile sınırlı sorumlu olup, somut olayda davalı araca ait sigorta poliçesinin yapılan incelemesinde araç başına maddi zarar limitinin 60.000,00-TL olduğu, davacının dava açılmadan evvel sigorta şirketinden 20.486,70-TL değer kaybı ödemesi aldığı, yine dava dışı ...

Sigorta'ya 33.490,99 TL yapılan rücu ödemesi dikkate alındığında, sigorta şirketinin poliçe limiti ile sorumlu olduğu tutardan yaptığı ödeme mahsup edildiğinde bakiye sorumlu olduğu miktar 6.023,31 TL olup bu miktarı aşan kısmından sigorta şirketinin sorumluluğu bulunmadığı gözetilerek sigorta şirketinin bu miktarla sınırlı olmak üzere tazminattan sorumlu tutulması karar verildiği gibi, davacı tarafından davalı sigorta şirketine 09/09/2022 başvuruda bulunulduğu, başvuru evraklarının 16/09/2022 tarihinde sigorta şirketine tebliğ edildiği,

bu tarihten itibaren 8 iş günü sonrasına tekabül eden tarihin 29/09/2022 olduğundan sigorta şirketi yönününden bu tarihten itibaren faize diğer davalılar yönünden ise kaza tarihinden itibaren -davalı aracın kullanım amacının hususi olması dikkate alındığında- yasal faize hükmedilmiştir. Son olarak ise, ...

4. Hukuk Dairesinin 09/09/2024 tarih ve 2022/... esas, 2024/ karar sayılı ilamında: "Tahkimin veya başka alternatif uyuşmazlık çözüm yollarının zorunlu kılındığı durumlarda arabuluculuğa başvuru dava şartı olarak uygulanmayacaktır.

Bölge Adliye Mahkemesince, davalı tarafın davada haksız olduğu dolayısıyla zorunlu arabuluculuk masraflarından davalının sorumlu olacağı gerekçesiyle arabuluculuk giderlerinin davalıdan tahsiline şeklinde hüküm kurulmuş ise de yukarıda açıklandığı üzere, trafik kazası sonucu davacının tazminat taleplerini öncelikle sigortacıya ilettiği, bu haliyle dava açmadan önce sigortacıya başvuru dava şartının yerine getirildiği,

Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na eklenen 18/A maddesinin 18 inci fıkrasına göre artık zorunlu arabuluculuk hükümlerinin uygulanamayacağı bu itibarla yargılama gideri olarak arabuluculuk masraflarının davalıya yükletilemeyeceği gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir. " şeklinde olup, bu haliyle dava öncesi davalı sigorta şirketine başvuru şartının yerine getirilmiş olması karşısında ayrıca zorunlu arabuluculuğa başvurulması gerekmediği halde davacı yanca arabuluculuğa başvurulmuş olmasından dolayı ortaya çıkan ücretin davalıya yüklenmesi mümkün bulunmadığı vurgulanmıştır.

Eldeki davada davacı tarafça KTK 97. Maddesi gereğince sigorta şirketine yazılı başvuru yapmış olması sebebiyle artık davanın zorunlu arabuluculuğa tabi olmadığının kabulü gerektiğinden zorunlu arabuluculuk giderinin asıl dava davacısına yükletilmesi karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip · e-imzalıdır Hakim · e-imzalıdır