Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/569 K.2025/449

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davalı ... ... Loj. şirketine ait ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araç 08/06/2021 tarihi saat ... sularında ... davacıya ait araca çarparak hasara sebebiyet verdiğini, araç sürücüsünün ... kayıtlarında da %100 kusurlu olduğunun sabit olduğunu, davacının kusuru olmadığı, davalıya ait aracın kazada tam kusurlu olduğu iş bu fotoğraflar ... kayıtları ile sabit olup, kaza neticesinde ...

Merkezi kayıtlarına göre davacıya ait aracın kazada kusursuz olduğu ... plakalı aracın %100 kusurlu olduğu ... kayıtları ile sabit hale geldiğini, davalılar uhdesindeki ... plakalı aracın sigorta limitleri dahilinden ZMMS poliçesinin ... Sigorta AŞ. olduğu, ...

Sigorta AŞ’nin ZMMS kapsamında 43.000 TL ile sorumluluğu bulunduğu ancak davacıya ait ... plakalı araçta 52.000,00 TL bedel üzerinde ekspertiz raporundan da anlaşılacağı üzere onarım yapıldığını, ZMMS limitlerinin doldurulduğunu ancak davalı sigorta şirketi ile ... .... Tahl. Depo Oto Bakım Hiz. Ltd.

Şti. arasında ... markalı ve 2003 modelli taşıta ilişkin 09.11.2020 tarihinde ... no’lu poliçe ile ticari kasko sigortası yapılmış işbu ticari kasko sigortası kapsamında sigorta şirketinden de davacıya ödeme yapılmadığını, davacının aracının yetkili serviste onarımının gerçekleştiğini, söz konusu onarım süresince davacı aracından 2 ay gibi uzunca bir süre faydalanamadığı dolayısıyla kaza süresince aracından mahrum kaldığı ve ticari kazanç kaybı oluştuğu, davacının aracında değer kaybı oluştuğu ve bu sebeplerle davacının zararının karşılanmadığı beyanla davanın kabulüne,

fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere oluşan hasar bedeli için şimdilik 50,00-TL'nin kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan Tahsiline, davacının aracından faydalanamaması nedeniyle mahrumiyetten kaynaklı ticari kazanç kaybının şimdilik 50,00-TL.nin kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılar ... .... Tahl. Depo Oto Bakım Hiz. Ltd. Şti.

Ve ...'dan Tahsiline, davacının aracında oluşan değer kaybından ötürü şimdilik 50,00-TL'nin kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan Tahsiline, davalıların taşınır taşınmaz malları ile üçüncü kişilerdeki ve bankalardaki hak ve alacakları üzerine ihtiyati tedbir konulmasına, kazaya sebep olan ... plakalı aracın devirlerinin önlenmesi bakımından teminatsız olarak satılamaz/devredilemez şeklinde İhtiyati tedbir şerhi konulmasına, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı Sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davaya ilişkin talepler zamanaşımına uğradığını, davaya konu ... plakalı araç davalı şirket nezdinde ... numaralı zmms poliçesi ile sigortalı olduğunu, davalı şirket 20.09.2021 tarihinde davacı ...'A ZMMS poliçesi kapsamına 43.000,00 TL Maddi hasar ödemesi yaptığını, araç mahrumiyet bedeli, aracın işletilememesinden doğan kazanç kayıpları gibi yansıma zararlar ZMMS teminatı dışında olduğunu, davalı şirket nezdinde sigortalı ... plakalı aracın herhangi bir kusuru bulunmadığını,

davalı şirket tarafından davacı tarafa ödeme yapılmış olsa da davalı şirket kusur isnatlarını reddetmekle beraber basiretli bir tacir olması sebebiyle karşı tarafı mağdur etmemek amacıyla hasar ödemesi yaptığını, yapılan ödemenin sigortalının kusurunu kabul anlamına gelmediğini, yetkili mahkeme davalı tarafın davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri olduğunu, bu nedenle davanın yetki yönünden reddi ile dosyanın yetkili ... ...

Asliye Ticaret Mahkemelerinde gönderilmesi gerektiğini beyanla davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Aktaş vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davaya ilişkin talepler zamanaşımına uğradığını, davacının davayı belirsiz alacak davası olarak ileri sürmesinin hakkın kötüye kullanımı olup, davanın belirsiz alacak davası olarak görülmesi talebini kabul etmediklerini, her ne kadar araç sürücüsü olan ...'ın %100 kusurlu olduğunu iddia etmişse de bu hususun gerçeği yansıtmadığını, davacı tarafa ait araç kaza anında hatalı park halinde olduğunu, kazanın meydana gelmesinde park halindeki aracın konumu ve görünürlüğü büyük ölçüde etkili olduğunu, ... plakalı aracın kurallara uygun şekilde park edilmeyişi göz önüne alındığında kazanın meydana gelmesinde davacı tarafın kusurlu olduğunu,

ticari kazanç kaybı talebinin gerçeği yansıtmadığını, davacı tarafça sigorta şirketine müracaat edildiğini ve davacının aracında meydana gelen 43.000,00-TL'lik hasar ZMMS kapsamında sigorta şirketince karşılandığını, dava konusu kaza ... ili ...

İlçesi ... meydana gelmiş olup davacı tarafa ait aracın ziyaretçi araç giriş kartı mevcut olmadığını, zamanaşımı itirazımızın kabulü ile davanın reddine, hukuki dayanaktan yoksun olarak ikame edilen işbu davanın ve davacı yanın haksız ve mesnetsiz taleplerinin reddine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

HUKUKİ DELİLLER

Davalı sigorta şirketinden hasar dosyası, ...

Merkezi'nden ... plakalı araca ait tramer kayıtları dosyamız arasına celp edilmiş, kusur oranlarının, dava konusu araçtaki değer kaybının, hasar bedelinin ve ikame araç bedelinin tespitinin yapılması konusunda bilirkişi heyetinden rapor aldırıldığı görüldü.Mahkememiz dosyası bir makine mühendisi, bir sigorta uzmanı ve bir trafikçi bilirkişinin 03/02/2024 tarihli kök raporunda özetle: "Sürücü ...’ in sevk ve idaresindeki ... plakalı yarırömorklu çekici seyri sırasında Dikkatsiz davrandığı ve olay mahalline geldiğinde sevk ve idare hatası yapması sonucu karıştığı kazada %100 nispetinde (Yüzde-Yüz) kusurlu olduğu,

Olay esnasında ... plakalı yarı römorklu çekicinin nizami olarak park halinde olduğu ve kazanın meydana gelmesine etken bir durumunun olmadığı, ... plaka sayılı 2012 model ... marka araç sahibinin 08/06/2021tarihinde meydan gelen maddi hasarlı trafik kazasında sürücüsünün %0 (yüzde sıfır) kusur durumuna göre aracında 79.489,38 TL +%18 TL hasar oluştuğu , ... plaka sayılı 2012 model ... marka araç sahibinin ... tarihinde meydan gelen maddi hasarlı trafik kazasında sürücüsünün %0 (yüzde sıfır) kusur durumuna göre aracında 10.000,00TL değer kaybı oluştuğu ,

... plaka sayılı 2012 model ... marka araç sahibinin 08/06/2021 tarihinde meydan gelen maddi hasarlı trafik kazasında sürücüsünün %0 (yüzde sıfır) kusur durumuna göre 16.534,00 TL araç mahrumiyet zararına uğradığı ,Meydana gelen Değer Kaybından ... Nolu ... Sigorta Şirketi A.Ş.

Tarafından düzelenmiş olan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesinin sorumlu olduğu fakat tazminat limitlerinin tükendiğinin anlaşıldığı, dolayısıyla davaya konu Değer Kaybı ve Araç Mahrumiyet zararından davalı ... ve ... ... Lojistik Tahmil Tahliye Depolama Oto Bakım Hizmetleri Limited Şirketi'nin sorumluluğunda olabileceği,... Nolu ... Sigorta Şirketi A.Ş.

Tarafından düzelenmiş olan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesinin hasar tazminat limitlerinin üzerinde kalan 36.489,38 TL (79.489,38 - 43.000,00) lik tutardan , ... nolu Birleşik Kasko Sözleşme Sigorta Poliçesi "Genişletilmiş Kasko" isimli kasko sigorta poliçesinin ''Artan Mali Sorumluluk'' teminatı kapsamında davalı ... Sigorta Şirketinin sorumluluğunda olabileceği, fakat davaya konu aracın onarımının ... Yedek Parça Bakım Onarım Ticaret Ltd.

Şirketinde gerçekleştirildiği, yapılan onarıma dair onarım faturasının dava dosyasında yer almadığının anlaşıldığı, onarım faturasının sunulması durumunda, fatura tutarından Zorunlu Trafik Sigortası limiti( 43.000,00 TL) düşülerek kalan tutarın ... nolu Kasko poliçesinin sorumlu olabileceği" hususlarının tespit edildiği bildirilmiştir.Dava konusu trafik kazasında kusur durumu, ... plakalı araçta hasar sonucunda meydana gelen hasar ,

değer kaybı ve araç mahrumiyet bedeli tespiti için sunulan kök rapora tarafların itiraz ve karşı beyanlarının değerlendirilmesi ile heyete katılan mali müşavir bilirkişinin tespitlerini içeren 11/02/2025 tarihli ek raporda özetle.

Sürücü ...’ in sevk ve idaresindeki ... plakalı yarırömorklu çekici seyri sırasında Dikkatsiz davrandığı ve olay mahalline geldiğinde sevk ve idare hatası yapması sonucu karıştığı kazada %100 nispetinde (Yüzde-Yüz) kusurlu olduğu, Olay esnasında ... plakalı yarı römorklu çekicinin nizami olarak park halinde olduğu ve kazanın meydana gelmesine etken bir durumunun olmadığı,

... plaka sayılı 2012 model ... marka araç sahibinin 08/06/2021tarihinde meydan gelen maddi hasarlı trafik kazasında sürücüsünün %0 (yüzde sıfır) kusur durumuna göre aracında 79.489,38 TL +%18 TL hasar oluştuğu, ... plaka sayılı 2012 model ... marka araç sahibinin 08/06/202 tarihinde meydan gelen maddi hasarlı trafik kazasında sürücüsünün %0 (yüzde sıfır) kusur durumuna göre aracında 10.000,00TL değer kaybı oluştuğu , ... plaka sayılı 2012 model ... marka araç sahibinin 08/06/2021 tarihinde meydan gelen maddi hasarlı trafik kazasında sürücüsünün %0 (yüzde sıfır) kusur durumuna göre 16.534,00 TL araç mahrumiyet zararına uğradığı ,

Davaya konu araçta 2021 yılı muhasebe kayıtlarına göre tamir için 10 gün boyunca serviste kaldığı sürede 7.365,14 TL Brüt Satış Kazanç kaybı ve 762,89 TL Net kar kaybı yaşanacağının hesaplandığı, Meydana gelen Değer Kaybından ... Nolu ... Sigorta Şirketi A.Ş.

Tarafından düzelenmiş olan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesinin sorumlu olduğu fakat tazminat limitlerinin tükendiğinin anlaşıldığı, dolayısıyla davaya konu Değer Kaybı ve Araç Mahrumiyet zararından davalı ... ve ... ... Lojistik Tahmil Tahliye Depolama Oto Bakım Hizmetleri Limited Şirketi'nin sorumluluğunda olabileceği, ... Nolu ... Sigorta Şirketi A.Ş.

Tarafından düzelenmiş olan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesinin hasar tazminat limitlerinin üzerinde kalan 36.489,38 TL (79.489,38 - 43.000,00) lik tutardan , ... nolu Birleşik Kasko Sözleşme Sigorta Poliçesi " Genişletilmiş Kasko" isimli kasko sigorta poliçesinin ''Artan Mali Sorumluluk'' teminatı kapsamında davalı ... Sigorta Şirketinin sorumluluğunda olabileceği, fakat davaya konu aracın onarımının ... Yedek Parça Bakım Onarım Ticaret Ltd.

Şirketinde gerçekleştirildiği, yapılan onarıma dair onarım faturasının dava dosyasında yer almadığının anlaşıldığı, onarım faturasının sunulması durumunda, fatura tutarından Zorunlu Trafik Sigortası limiti( 43.000,00 TL) düşülerek kalan tutarın ... nolu Kasko poliçesinin sorumlu olabileceği," hususlarının tespit edildiği bildirilmiştir.

Davacı vekilinin 26/06/2024 tarihli ıslah dilekçesi ile 50,00-TL hasar onarım bedeli, 50,00- TL değer kaybı alacağı ve 50,00- TL araç mahrumiyet bedeli olmak üzere 150,00-TL talepli açılan davayı 77.181,47-TL arttırarak 77.331,47 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, trafik kazasından kaynaklı hasar onarım bedeli, değer kaybı ve ticari kazanç kaybı bedeli istemine ilişkindir. Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, 08/06/2021 tarihi saat ... sıralarında davalı sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı yarı römorklu çekici ile ... istikametine seyir halinde iken seyir istikametine göre yolun sağında faaliyet gösteren ...

Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifi girişi yanında park halinde bulunan davacıya ait ... plakalı çekicinin sol yan kısmına önlemsiz olarak çarpması sonucu maddi hasarlı davaya konu trafik kazasının meydana geldiği, kaza tarihinde kazaya karışan plakalı aracın ZMM ve İMM sigortacısının davalı ... Sigorta A.Ş., işletenin ise, davalı ... .... Ltd.

Şti olduğu, davacı tarafça davaya konu kaza neticesinde aracında oluşan hasar nedeniyle hasar onarım ve değer kaybı bedellerinin kasko poliçesinin İMM klozu kapsamında davalı sigorta şirketi ile diğer tüm davalılardan ticari kazanç kaybını ise, davalılar işleten ve sürücüden tahsiline karar verilmesi istemiyle eldeki dava açmıştır.Öncelikle dava konu kaza nedeniyle sürücülerin kusur oranlarının belirlenmesi gerektiği bu kapsamda mahkememizce alınan 03/02/2024 ve 11/02/2025 tarihli heyet raporlarında;

trafik bilirkişisince, plakalı yarı römorklu çekici sürücüsü, seyri sırasında kullandığı taşıtın özelliğine göre dikkatli davranmadığı ve olay mahalline geldiğinde sevk ve idare hatası yapması sonucu karıştığı kazada %100 oranında kusurlu olduğu, plakalı yarı römorklu çekicinin ise nizami olarak park halinde olduğu ve kazanın meydana gelmesine etken bir durumunun olmadığının tespit edildiği, kaza tespit tutanakları aksi kanıtlanana kadar geçerli belgeler olduğu, eldeki davaya ait kaza tespit tutanağındaki saptamaların aksine herhangi bir delil sunulmadığı,

bilirkişi raporunun düzenlenen kaza tespit tutanağı ile uyumlu olduğu bu haliyle raporlarındaki kusur oranlarının hükme esas alınmaya yeterli olduğu kanaatine varılmıştır. Sigorta şirketi de dahil olmak üzere tüm davalılar davacının gerçek zararı ödemekle yükümlü olduğundan, hasar bedelinin orijinal parça bedelleri esas alınarak ve iskonto uygulanmadan KDV dahil olarak zarar görene ödemek zorundadır. ( ... 4. HD. 24/10/2023 tarih ve 2023/ esas, 2023/ karar sayılı ilamı, ...

4. HD. 19/06/2023 tarih ve 2022/ esas, 2023/ karar sayılı ilamı, ... 17. HD. 04/04/2016 tarih ve 2015/ esas, 2016/ karar sayılı ilamı, ...

17. HD. 02/10/2017 tarih ve 2016/ esas, 2017/ karar sayılı ilamı) Bu kapsamda, 03/02/2024 ve 11/02/2025 tarihli heyet raporlarında; davacının hasar bedeli zararının 79.489,38 TL +%18 = 93.797,47-TL olarak hesaplandığı, sigorta şirketi tarafından davacıya hasar bedeli olarak 43.000,00 TL ödeme yaptığı, bu ödemenin mahsup edilmesinde davacının bakiye hasar bedeli zararının 50.797,47 TL olduğu anlaşılmıştır.

Yine, 03/02/2024 ve 11/02/2025 tarihli heyet raporlarında; davacının maliki olduğu aracın 10.000,00TL değer kaybına uğradığı belirtildiği, raporda denetime açık emsal satış ilanları da gözetilerek aracın kaza tarihindeki hasarsız ikinci el değeri ile kaza tarihindeki hasarlı ikinci el değeri tespit edilerek değer kaybının belirlendiği, yine değer kaybı olarak belirlenen bedelin hasarın niteliği, meydana gelen zarar, kaza tarihindeki rayiç değer göz önüne alındığında piyasa şartlarına uygun düştüğü anlaşılmıştır.

Diğer taraftan, 11/02/2025 tarihli heyet raporunda davacının 762,89 TL ticari kazanç kaybı zararının meydana geldiği belirtilmiş olup, davacının aracının objektif onarım süresi belirlenerek ve ticari defter kayıtları uyarınca ticari kazanç kaybı bedeli hesaplandığından ek rapordaki hesaplama hükme esas alınmıştır.

Motorlu Kara Taşıt Araçları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının 1. maddesine göre, sigortacı, zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçe limitinin dışında (üstünde) kalan miktardan başlayıp, ihtiyari mali sorumluluk sigortası teminat limitine kadar sorumludur.

Bahse konu düzenlemeden anlaşılacağı üzere işletenin sorumluluğunu zorunlu mali mesuliyet trafik sigortası hadlerinin üzerinde kalan kısmının poliçede yazılı hadlere kadar teminat altına alan sigorta türüdür. Zorunlu mali trafik sigortacısı ve ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı bakımından sıralı bir sorumluluk benimsenmiştir.

O halde, ... sayılı araç sürücüsünün % 100 oranında kusurlu olduğu, davacının 50.797,47 TL hasar bedeli, 10.00,00 TL değer kaybı ve 762,89 TL ticari kazanç kaybı alacağı olduğu, davalı sigorta şirketinin ZMMS poliçesi limitlerinin tüketildiği, davacının sıralı sorumluluk uyarınca İMMS poliçesi kapsamında talepte bulunabileceği, davacının 26/06/2024 tarihli ıslah dilekçesi sunduğu hususları gözetildiğinde davacının davasının kısmen kabulü ile, 50.797,47 TL hasar bedeli ile 10.000,00 TL değer kaybı bedellerinin tüm davalılardan, 762,89 TL ticari kazanç kaybının ise, davalı işleten ve sürücüden tahsiline karar verilmiştir.

Bununla birlikte, davacı tarafından davalı sigorta şirketine 09/01/2023 tarihinde email yoluyla başvuruda bulunulduğu, başvuruda davalı sigorta şirketine 15 gün süre verildiği, tebliğ tarihinden itibaren 15 gün sonrasına tekabül eden tarihin 25/01/2023 olduğu anlaşıldığından sigorta şirketi yönünden bu tarihten itibaren diğer davalılar yönünden ise kaza tarihinden itibaren -davalı aracın da kullanım amacının ticari olması dikkate alındığında- avans faize hükmedilmiştir.

Son olarak ise, ... 4. Hukuk Dairesinin 09/09/2024 tarih ve 2022/ esas, 2024/ karar sayılı ilamında: "Tahkimin veya başka alternatif uyuşmazlık çözüm yollarının zorunlu kılındığı durumlarda arabuluculuğa başvuru dava şartı olarak uygulanmayacaktır.

Bölge Adliye Mahkemesince, davalı tarafın davada haksız olduğu dolayısıyla zorunlu arabuluculuk masraflarından davalının sorumlu olacağı gerekçesiyle arabuluculuk giderlerinin davalıdan tahsiline şeklinde hüküm kurulmuş ise de yukarıda açıklandığı üzere, trafik kazası sonucu davacının tazminat taleplerini öncelikle sigortacıya ilettiği, bu haliyle dava açmadan önce sigortacıya başvuru dava şartının yerine getirildiği,

Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na eklenen 18/A maddesinin 18 inci fıkrasına göre artık zorunlu arabuluculuk hükümlerinin uygulanamayacağı bu itibarla yargılama gideri olarak arabuluculuk masraflarının davalıya yükletilemeyeceği gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir. " şeklinde olup, bu haliyle dava öncesi davalı sigorta şirketine başvuru şartının yerine getirilmiş olması karşısında ayrıca zorunlu arabuluculuğa başvurulması gerekmediği halde davacı yanca arabuluculuğa başvurulmuş olmasından dolayı ortaya çıkan ücretin davalıya yüklenmesi mümkün bulunmadığı vurgulanmıştır.

Eldeki davada davacı tarafça KTK 97. Maddesi gereğince sigorta şirketine yazılı başvuru yapmış olması sebebiyle artık davanın zorunlu arabuluculuğa tabi olmadığının kabulü gerektiğinden zorunlu arabuluculuk giderinin davacıya yükletilmesi karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip · ✍E-Imzalıdır Hakim · ✍E-Imzalıdır