Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/585 K.2024/968

Av.

DAVALI

DAVA

Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ : 08/06/2023

KARAR TARİHİ : 26/09/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 31/10/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava dilekçesinde özetle; Davacının Enerji ve Tabi Kaynaklar bakanlığına bağlı kamu tüzel kişisi olduğunu, devrolan ... Termik Santrali ile davalı arasında hizmet alım sözleşmesi kapsamında dava dışı işçi ...’ın iş akdinin davalı tarafından feshi sebebiyle ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/... E - 2017/ K sayılı kararı ile işçilik alacakları davacı idareden tahsiline karar verildiğini, kararın ... İcra Müdürlüğünün 2017/... E sayılı dosyası ile icraya konulduğunu, icra dosyasına 26.08.2020 tarihinde 18.601,14 TL ödeme yapıldığını, dava dışı işçiye yapılan ödemelerden davalı şirketin sorumlu olduğunu, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 100,00 TL nin avans faiziyle tahsilini talep ve dava etmiştir.Davalı taraf cevap dilekçesi sunmamıştır.

Deliller; ... Asliye Hukuk Mahkemesi'ne, ... İcra Dairesi'ne, ... Doğalgaz Çevrim Santrali İşletme Müdürlüğü'ne yazılan müzekkereye cevap verildiği cevabi yazının dosya arasında olduğu anlaşılmaktadır.

Aktüerya Bilirkişisinin Raporunun Sonuç Kısmı: "1-Davaya esas teşkil eden dava dışı işçi ...’ın ... Asliye Hukuk Mahkemesinin (iş) 2015/... E - 2016/... K sayılı kararı ile davalı alt işveren bünyesinde 08/04/2008- 23/06/2015 tarihleri arasında çalıştığının belirlendiği, hüküm altına alınan işçilik alacaklarının ... İcra Müdürlüğünün 2017/...

E E sayılı takibe konu yapıldığı, yıllık izin ücreti ve ihbar tazminatından son alt işveren olan davalının sorumlu olduğu, yemek ücreti yönünden her alt işverenin kendi dönemi ile sorumlu olduğu, 2-Eski tarihli ... kararlarında sözleşme sunulmayan dönemlerde ½ sorumluluk ilkesine göre hesaplama yapılmakta iken yeni tarihli kararlarında sözleşme sunulup -sunulmamasına bakılmaksızın alt işverenlerin tam sorumluluğu yönünde kararları gereği hesaplama yapıldığı, tüm dönemlere ait sözleşmelerin dosyaya sunulduğu,

3-Dosya eki içinde bulunan CD’nin incelenmesinde davalı şirketler ile yapılmış Hizmet alımları tip sözleşmelerinin 22.1 Maddesinde ”yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve genel şartnamenin 6.bölümünde belirlenmiş olup yüklenici bunları aynen uygulamakla yükümlüdür” maddesi hükmünün mevcut olduğu ve asıl işverenin sorumlu olduğuna dair bir hüküm bulunmadığından ... kararlarında belirtildiği üzere yapılan ödeme ve ferilerinin tamamından davalı alt işverenin sorumlu olduğuna dair rapordur." şeklindedir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ, HUKUKİ KABUL VE GEREKÇE

Dava, taraflar arasında imzalanan hizmet alım sözleşmesinden kaynaklı rücuen tazminat istemine ilişkindir.Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir.

İş akdinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. ... kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur.

İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir.

Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır.İhbar tazminatından son işveren sorumludur.

Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır.İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir.Yükleniciler aleyhine açılan rücu davalarında ayrı sözleşmelerle hizmet ifa eden yükleniciler mecburi dava arkadaşı olmadığı gibi borçtan müteselsilen sorumlu olacaklarına ilişkin kanun hükmü veya sözleşme bulunmamaktadır.

Bu nedenle alacak davalarında her davalı aleyhine ayrı tahsil hükmü kurulmalıdır. ( 15 hukuk Dairesinin 2021/ Esas, 2021/ Karar)6102 sayılı TTK'nın m.19 hükmü uyarınca taraflardan biri için ticari olan iş diğer taraf için de ticaridir.

Bu nedenle davacı davalıdan ticari faiz talep edebilir. ( 23. Hukuk Dairesinin 2019/ Esas, 2020/ sayılı kararı) Davalıya İş Mahkemesi dosyasında dava ihbar edildiğinden davacının ödeme tarihinden itibaren faiz talep edebilme hakkı vardır. ( 23. Hukuk Dairesinin 2017/ Esas, 2020/ sayılı kararı)Davacı, dava dışı işçinin çalıştığı döneme ilişkin iş mahkemesince hüküm altına alınan alacakların işçi tarafından icra müdürlüğünde yapılan takip sonucu tahsil edildiğini belirterek yapılan ödemenin davalıdan rücuen tahsilini talep etmiştir.Mahkememizce dava dosyası hesap bilirkişisine tevdi edilmiş ve raporda özetle;

davalının son alt işveren olarak yemek ücreti ve ihbar tazminatından sorumlu olduğu, taraflar arasında sorumluluğun davacıda olduğuna ilişkin bir sözleşme hükmü bulunmadığı, davalının davacıya ödemesi gereken 17.878,91 TL alacak olduğu hesaplanmıştır. Davacı talebini ıslah etmiş ve ıslah dilekçesi davalıya tebliğ edilmiştir.

Bilirkişi raporu, belge delilleri ve taraflar arasındaki sözleşme ile iş mahkemesi dosyası esas alınarak hazırlandığından hükme esas alınmış ve aşağıdaki şekilde davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Katip · ¸e-imzalıdır Hakim · ¸e-imzalıdır