Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/998 K.2025/727

: 2- VEKİLLERİ : Av. Av. : 3- VEKİLİ : Av.

DAVA

Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)

KARAR TARİHİ : 01/07/2025

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 29/07/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

ASIL DAVADA

Davacı vekili dava dilekçesinde;Davacı ...'ın oğlu ... ... plaka nolu davacının aracı ile ... Mah. ... Cad.

Üzerinde ilerlerken ve ... caddesine katılmak isterken bu cadde üzerinde kontrolsüzce ilerleyen, sürat limitlerini aşan ... plaka saylı harfiyat kamyonu ile çarpıştığını, ... plakalı aracın sürücüsünün KTK nun 57/a maddesi gereğince kavşaklara yaklaşırken kavşaklardaki şartlara uyacak şekilde yavaşlamadığını, meskun mahaldeki kamyonlara ait limitleri aşarak oğlunun kullandığı müvekkilinin aracına çarptığını, müteveffaya atfedilen kusur oranının kabul edilemez olduğunu, ATK trafik İhtisastan yeniden rapor aldırılması taleplerinin olduğunu, çarpma sonucu sürücü ...'ın vefat ettiğini,

müvekkilinin aracının davalı sigorta şirketine kasko sigortası ile sigortalı olduğunu, müvekkilinin geniş çapta çiftçilik yapan ziraatçı olduğunu, bu işleri müteveffa ...'la birlikte yaptıklarını, müvekkilinin oğlunu kazada kaybedince desteğinden yoksun kaldığını ve evlat kaybetmenin üzüntüsünü yaşadığını belirterek fazlaya dair haklarını saklı tutarak 2.500-TL lik maddi (destekten yoksunluk) ve 100.

000-TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek faizi ile tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla davalıdan tahsiline ve yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... Sigorta AŞ vekili 08/05/2018 tarihli beyan dilekçesinde.

Dava dilekçesinde bahsi geçen 19/11/2017 tarihli kazaya karıştığı belirtilen ... ... plakalı aracın müvekkili şirkete 23/08/2017-2018 tarihleri arasında geçerli olmak üzere İhtiyari mali sorumluluk poliçesi ile sigortalı olduğunu, söz konusu poliçede teminat limitinin kaza tarihi itibariyle kişi başı 100.000 TL olduğunu, KTK'a göre kendi kusuru ile kendi ölümüne neden olan sürücünün yakınlarının talebinin teminat kapsamında olmadığını, bu nedenle söz konusu trafik kazasına %100 kusuru ile sebebiyet veren sigortalı araç sürücüsü müteveffanın yakınlarının yapmış olduğu başvurunun reddini talep ettiklerini,

sigortanın kapsamının üçüncü şahıslara verilen zararları karşılamak olduğunu, ancak somut olayda davacının üçüncü kişi konumunda değil, bizzat sigortalı araç işleteni olduğunu, bu nedenle söz konusu taleplerin teminat kapsamı dışında olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.

BİRLEŞEN DAVADA

Birleşen Davada Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davacı ...'ın oğlu ... ... plaka nolu davacının aracı ile ... Mah. ... Cad. Üzerinde ilerlerken ve ... caddesine katılmak isterken bu cadde üzerinde kontrolsüzce ilerleyen, sürat limitlerini aşan ... plaka saylı harfiyat kamyonu ile çarpıştığını, çarpma sonucu sürücü ...'ın vefat ettiğini, ...

Adli Tıp Kurumu Başkanlığı Trafik İhtisas Dairesinin verdiği kusur raporuna göre ... plaka sayılı aracın sürücüsü ...'ün asli derecede kusurlu, müteveffa sürücü ...'ın tali derecede kusurlu olduğu kanaatine varıldığını, müvekkilinin geniş çapta çiftçilik yapan ziraatçı olduğunu, bu işleri müteveffa ...'la birlikte yaptıklarını, müvekkilinin oğlunu kazada kaybedince desteğinden yoksun kaldığını belirterek fazlaya dair hakkımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik 2.500-TL lik maddi (destekten yoksunluk) ve 100.

000-TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek faizi ile araç sahibi ... Proje ve Ağır Taşıma Servisi A. Ş, ... plaka sayılı aracın sürücüsü ... den maddi ve manevi, Zorunlu Mali Sorumluluk sigorta şirketi ... Sigorta A. Ş'den limitleri dahilinde maddi ve manevi tazminatın tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla müteselsilen sorumlu olan davalılardan tahsiline ve yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin davalı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

Birleşen Davada Davalı ...

Proje ve Ağır Taşıma Servisi A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkil şirketin işleten sıfatı olmadığından, uzun süreli araç kiralama yapılmasından dolayı davanın müvekkil şirket yönünden husumet nedeniyle reddi gerektiğini, davaya konu cismani zarar ve ölümlü kaza nedeni ile ceza davası ikame edilmiş olmakla birlikte bekletici mesele yapılmasını talep ettiklerini, davacının maddi tazminat talebine dayanak olan iddialarını ispatlaması ve müteveffanın çiftçilikte kendisine yardımcı ve destek olduğunu ortaya koyması gerektiği, diğer davalı ... tarafından da beyan edildiği üzere müteveffanın anne ve kız kardeşlerine bir ödeme yapıldığı,

talep olunan manevi tazminat tutarının bu ödemelere rağmen fahiş olmakla zenginleşme amacı taşıdığını, kazaya karışan ... plakalı araç ...-...-... adi ortaklığına uzun süreli olarak kiralandığını, davanın ivedilik ile her bir ortağa ayrı ayrı ihbar edilmesi gerektiğini belirterek davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

Birleşen Davada Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesinde her ne kadar dava şartı olan arabuluculuk faaliyetinin gerçekleştirildiği beyan edilmişse de arabuluculuk faaliyeti müvekkili olmaksızın yürütüldüğü, arabuluculuk anlaşma tutanağında müvekkiline tebligat yapılamadığının belirtildiği,

ancak tutanaktan da görüleceği üzere müvekkil usulüne uygun olarak görüşmelere davet edilmediğini, müvekkilinin Kimlik numarası ile mernis adresine rahatlıkla ulaşılabilecekken bu hususa riayet edilmeksizin arabuluculuk faaliyetiyeti tamamlandığından davanın usulden reddi gerektiği, görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesi olduğundan davanın görev yönünden usulden reddi gerektiği, talebin zamanaşımına uğradığını, dava konusu kaza ile alakalı olarak ...

7. Ağır Ceza Mahkemesi nezdinde 2019/ E sayılı dosyasının beklenmesi gerektiği, müteveffanın olayın yaşanmış olduğu gün alkollü olup olmadığına dair bir araştırmanın yapılması gerektiğini, destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminatı fahiş olup sebepsiz zenginleşme boyutunda olduğu,

müvekkilinin herhangi bir şekilde sorumluluğu bulunduğunu kabul etmemekle birlikte, bir motorlu aracın karayolunda işletilmesi neticesinde bir ölüm veya yaralanma meydana gelmiş ve bu sebeple manevi tazminat talep edilmişse, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun ortaya koyduğu sistematik gereği zararı ve kusuru zarar gördüğü iddiasında olan ispatla mükellef olduğu, kabul anlamına gelmemekle beraber, davalı ...

Sigorta A.Ş. tarafından müteveffanın annesi davadışı ...'e 71.871,85-TL tutarında destekten yoksun kalma tazminatı, 25.000,00 TL manevi tazminat, müteveffanın kardeşleri ... ve ...'a 10.000,00'er TL manevi tazminat ödemesi yapıldığını, kusura ilişkin itirazlarının yerinde görülmemesi halinde dahi yapılan iş bu ödemelerin tazminat hesabında dikkate alınması gerektiğini belirterek davanın reddi ile yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya tahmilini talep etmiştir.

Birleşen Davada Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; müteveffanın annesi dava dışı ...'e 71.871,85-TL'si asıl alacak olmak üzere toplam 80.127,75-TL tutarında destekten yoksun kalma tazminatı ödendiği, yapılan işbu ödemenin ve annenin payının yapılacak tazminat hesabında dikkate alınmasını talep etiğini, müvekkil şirketin sorumluluğu sigortalısının kusuru ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, davanın reddi talebi esas olmakla;

destekten yoksun kalma tazminatı hesaplamasında esas alınacak unsurlar, genel şartlar' da açıkça belirlenmiş olup, yapılacak hesaplamada genel şart hükümlerinin esas alınması gerektiğini, zarar hesabı için seçilecek bilirkişinin aktüerler siciline kayıtlı kişilerden olması gerektiği, davacı tarafın söz konusu olaydan dolayı sosyal güvenlik kurumundan herhangi bir ödeme alıp almadığının tespiti gerekeceğini, müvekkil şirket tarafından tanzim edilen poliçenin manevi tazminata ilişkin limiti 50.000,00-tl olup, müteveffanın vefatı sebebiyle arabuluculuk aşamasında müteveffanın annesi davadışı ... için 25.000,00-TL,

müteffanın kardeşleri ... için 10.000,00-TL, ... için 10.000,00-TL olmak üzere, avukatları ...'a 45.000,00-TL tutarında manevi tazminat ödemesi yapıldığını, bu kapsamda, müvekkil şirketin manevi tazminata ilişkin bakite poliçe limiti 5.000,00-TL olduğu, ayrıca hiçbir şekilde kabul manasına gelmemek kaydıyla, sigortacı olan müvekkil şirketten olay tarihinden itibaren faiz talebinde bulunulmasının hatalı olduğunu belirterek davanın reddine karar verilerek yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

DOSYANIN SAFAHATI

Mahkememizin 2018/ esas, 2021/ karar 17/12/2021 tarihli kararı ile; maddi tazminat talebinin. Birleşen davada, davalılardan ... sigorta A.Ş. yönünden feragat nedeniyle reddine, Yapılan feragat davalılar ... Proje Ağır Taşıma Servis A.Ş ile ...'e de sirayet edeceğinden bu davalılar yönünden de reddine, Ana davada davalı ... Sigorta A.Ş yönünden reddine, manevi tazminat talebinin; ana dava ve birleşen dava yönünden reddine, karar verilmiştir.

Mahkememiz kararının davacı ve birleşen davalı ... A.Ş. vekillerince istinaf isteğinde bulunulması üzerine dosyanın istinaf mahkemesine gönderildiği, ...

BAM 13. Hukuk Dairesinin 2022/ esas 2023/ karar 12/09/2023 tarihli kararı ile "Dava konusu olayda kazaya karışan ... plakalı aracın ZMM sigortacısı ... sigorta tarafından poliçedeki manevi tazminat limitinin 50.000,00 TL olduğu ve müteveffanın dava dışı yakınlarının müracaatı üzerine 45.000,00 TL ödeme yapıldığı ve manevi tazminat ile ilgili bakiye limitin 5.000,00 TL kaldığı anlaşılmaktadır.

Davalı sigorta şirketi tarafından maddi tazminat ile birlikte manevi tazminat kapsamında bakiye 5.000,00 TL olmak üzere tüm tutarın davacı tarafa ödenerek sigorta şirketinin ibra edilmesi üzerine davalı sigorta şirketi hakkında manevi tazminat davasından feragat edilmiştir. Dava dışı mirasçılara yapılan ödeme neticesinde kalan bakiye tutar itibariyle sigorta şirketinin diğer davalılar ile birlikte müteselsil sorumluluğu 5.000,00 TL'dir.

Bu yönüyle yapılan ödeme nedeniyle davalı sigorta şirketi hakkındaki feragat ancak ödeme miktarı itibariyle diğer davalıları sirayet edecektir.

Davacı vekilinin kaza nedeniyle aynı manevi tazminatı müteselsil borçlulardan tahsilde tekerrür olmamak üzere ayrı zamanlarda ayrı ayrı talep etmesinde engel bulunmayıp yargılama sırasında davalı sigorta şirketi tarafından yapılan bakiye limit ödemesinin manevi tazminatın tekliği ve bölünmeliği ilkesini aykırılık teşkil etmediğinden mahkeme tarafından manevi tazminat isteminin koşullarının oluşup oluşmadığı değerlendirilerek manevi tazminat koşullarının oluştuğunun anlaşılması halinde takdir edilecek manevi tazminat miktarından yapılan ödeme miktarı dikkate alınarak ... sigorta şirketi dışındaki davalıların sorumluluk miktarlarının tespitine

karar verilmesi gerekirken manevi tazminat isteminin tümden reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olduğundan davacı vekilinin bu husustaki istinaf isteminin kabulü gerekmiştir. Somut olayda, davalı ... Proje Ağır Taşıma Servisi A.Ş vekilince, müvekkili şirketin maliki bulunduğu ... plakalı aracın uzun süreli olarak dava dışı (ihbar olunan) ... Ltd.-... İnşaat San. Ve Tic.Şti- ... İnşaat San.

Ve Tic.Şti Adi Ortaklığına kiralandığının ileri sürüldüğü ve ihbar olunan ortaklık vekili tarafından da bu husus doğrulanmış ve ...

Proje Ağır Taşıma Servisi A.Ş vekilince ibraz edilen .../12/2021 tarihli dilekçe ekinde kira sözleşmesinin ibraz edildiği beyan edilmiş ise de dilekçe ekindeki sözleşmenin yabancı dilde olduğu ve tercümenin olmaması nedeniyle kapsamını ve tarafların sorumluluklarının belirlenmediği anlaşılmakla bu yönüyle mahkeme tarafından ilgili evrak ve belgelerin tercümeli ve onaylı suretlerinin celbi ile kazaya karışan aracın uzun süreli kira sözleşmesi ile davalı şirket tarafından ihbar olunana kiralanıp kiralanmadığı ile davalı şirketin işleten olarak ... husumet ehliyeti bulunup bulunmadığının tartışılması gerekirken eksik inceleme ile (...

17 HD 2018/ E-2018/ K sayılı ilam) davanın şirket yönünden diğer davalılarla birlikte esastan reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olduğundan davalı ... Proje Ağır Taşıma Servisi A.Ş vekilinin bu husustaki istinaf isteminin kabulü gerekmiştir." gerekçesi ile mahkememiz kararının kaldırılmasına karar verilerek dosyanın mahkememize gönderilerek 2023/998 esasına kaydedilerek yargılamaya devam edildiği görülmüştür.

KALDIRMA KARARINDAN SONRASI DELİLLER

Mahkememiz dosyası aktüer bilirkişiye tevdi edilerek alınan 17/07/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle.

"İhbar olunan ile birleşen davalı arasında akdedildiği ileri sürülen kira sözleşmesinin imza tarihinde yürürlüğe gireceğinin hüküm altına alındığı, imza içerip içermediğinin sözleşme tercümesinde bir kayıt yer almadığı, Sözleşmede kiralanan araç plakalarının yer almadığı, kiralanacak araçların nitelik ve sayı ile belirlendiği, ... plakalı aracın birleşen davalı tarafından ihbar olunana teslimine ilişkin belgenin dosyaya sunulu evraklar içinde yer almadığı, Kazaya karışan ... plakalı aracın kaza tarihinden 8 ay öncesinden itibaren 09.03.2017 -31.12.2017 tarih aralığında hakediş raporlarına ilişkin listelerde yer aldığı,

ancak hakediş raporlarının kaşe ve imza içermediği, Hakediş raporlarının cari hesaba konu olup olmadığına ilişkin bir kaydın sunulu olmadığı, Kira ilişkisini taraflar arasında kesilen faturaların, cari hesap dökümlerinin sunulu olmadığı, cari hesap dökümünün sunulu olması halinde incelemenin mali müşavir bilirkişi tarafından yapılması gerekeceği" hususlarının tespit edildiği bildirilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, trafik kazası sebebiyle destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat talebine ilişkindir.Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davacı vekili müvekkilinin işleteni olduğu araç ile meydana gelen kazada müvekkilinin oğlunun vefat etmesi üzerine asıl davada kendi aracının kasko şirketi olarak davalı ... Sigorta A.Ş.'ye karşı, birleşen dava ile de karşı aracın sürücüsü, işleteni ve zmm sigortacısı olan ...

Sigortaya karşı maddi ve manevi tazminat istemi ile dava açmıştır. Mahkememizce yapılan ilk yargılamada, asıl ve bileşen davadaki tüm talepler yönünden davaların reddine karar verilmiş olup, karar süresi içinde asıl ve birleşen davacı ile birleşen davalı ... A.Ş vekilleri tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine ilgili istinaf dairesince kararın kaldırılmasına karar verilerek dosya mahkememizce gönderilmiştir. ...

BAM 13. Hukuk Dairesinin 12/09/2023 tarih ve 2022/ esas 2023/ karar ilamında mahkememizin kararının iki gerekçe ile kaldırıldığı; bunlardan birincisi, davalı sigorta şirketi tarafından yapılan bakiye limit ödemesinin manevi tazminatın tekliği ve bölünmeliği ilkesini aykırılık teşkil etmediği,

manevi tazminat isteminin koşullarının oluşup oluşmadığı değerlendirilerek koşullarının oluştuğunun anlaşılması halinde takdir edilecek manevi tazminat miktarından yapılan ödeme miktarı dikkate alınarak ... sigorta şirketi dışındaki davalıların sorumluluk miktarlarının tespitine karar verilmesi şeklinde olduğu ikincisi ise, kazaya karışan aracın uzun süreli kira sözleşmesi ile davalı ...

A.Ş. tarafından ihbar olunana kiralanıp kiralanmadığı ile davalı şirketin işleten olarak ... husumet ehliyeti bulunup bulunmadığının eksik incelendiği hususunda olduğu görülmüştür. Asıl dosyada davacı vekili tarafından kendi aracının kasko şirketi olarak davalı ...

Sigorta A.Ş.'ye karşı maddi ve manevi tazminat isteminde bulunduğu, BAM kararında da belirtildiği üzere, kasko poliçesinin incelenmesinde ihtiyari mali mesuliyet teminatı bulunduğu ve teminatın kapsamının aracın zmm poliçesi limiti ile karşılanamayan zararları kapsadığı, bu yönüyle zmm poliçesi ile aralarında sıralı sorumluluk bulunduğu anlaşılmakla;

aktüerya bilirkişi tarafından yapılan hesaplama ve yargılamanın devamı sırasında karşı aracın sigorta şirketin tarafından maddi tazminat olarak yapılan ödemenin zmms poliçesi dahilinde olması gibi kaza tarihinin 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren genel şartlardan sonra olması ve gelen şartlarda murisin kusuruna denk gelen tazminat taleplerinin teminat kapsamında olmaması nedeniyle de asıl dava davalı ...

Sigortanın maddi ve manevi sorumluluğunun olmaması nedenleriyle asıl davanın tüm talepler yönünden reddine karar verilmiştir.

Birleşen dosyada, ... plakalı araç sürücüsünün kusurlu eyleminden dolayı davacının oğlunun vefat etmesi nedeniyle manevi zarara uğradığı, zarar ile eylem arasında illiyet bağı bulunduğu, manevi tazminat şartlarının oluştuğundan davacı lehine manevi tazminata hükmetmek gerektiği anlaşıldığı, tarafların celp edilen sosyal ve ekonomik durumları, olayın oluş biçimi, üzerinden geçen zaman, kazada davalı sürücünün %75 oranında kusurlu olması,

eylemin davacı üzerindeki etkisi, olay tarihi, olay tarihindeki paranın alım gücü, TMK m.4 de düzenlenen hakkaniyet ilkesi gibi hususlar birlikte değerlendirildiğinde davalı ... sigorta tarafından ödenen 5.000,00 TL mahsup edilerek davacı lehine 95.000,00 TL manevi tazminat hükmedilmiştir. Diğer taraftan ...

A.Ş. ... husumeti olup olmadığı husus değerlendirildiğinde ise, kazaya karışan ... plakalı aracın ... projesi kapsamında ihbar olunanlara ait adi ortaklığa 24 ay gibi uzun süreli kira sözleşmesi ile kiraladığı, ihbar olunan ortaklık vekili tarafından da ihbar dilekçesinde bu hususun doğrulandığı, yine sunulan hak ediş raporlarından kazaya karışan aracın ortaklığa teslim edildiği anlaşıldığından işletme hakkı kiracı adi ortaklıkta olduğundan davalı ...

A.Ş.'nin işleten konumunda olmadığından bu davalı yönünden davanın ... husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir. Ancak davacı tarafından davalı aracın uzun süre kiralandığı bilinemeyeceğinden usulden ret nedeniyle davacı aleyhine vekalet ücreti ve yargılama gideri hükmedilmemiştir.

Katip · e-imzalıdır Hakim · e-imzalıdır