Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/1317 K.2025/932

Av.

DAVALI

VEKİLİ : Av.

DAVA

Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 16/12/2024

KARAR TARİHİ : 16/09/2025

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 16/09/2025

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davacı şirketin, davalı taraftan ... satın aldığını, söz konusu makineler alınırken davalı tarafın davacı şirketin nasıl bir iş yaptığını, nasıl kumaşlar üzerinde çalıştığını senelerdir aralarında olan ticari ilişki nedeniyle bildiğini, aralarındaki ticari ilişkiye güvenen ve makinelerin iyi olduğuna inanan davacının 2 adet makineyi satın aldığını, ancak kullanılan bir kaç aylık süreç içerisinde makineler birden çok defa bozulmuş, parça kırmış ve sürekli olarak servise ihtiyaç duyulduğunu, makinelerin bozulması nedeniyle üretim hattında sık sık durmalar yaşandığını, davacının dava konusu makineleri kullanmayı bıraktığını,

çok daha fazla fiyatlar ödemek suretiyle başka makineler almak zorunda kaldığını, dava konusu makineler yerine makine alınması ve üretim hattının birden fazla kez durmuş olması nedeniyle davacının maddi zarara uğradığını, davalı tarafından davacıya teslim edilen makinelerin satıcı olan davalı tarafından bildirilen niteliklerle uyuşmadığını, 04.11.2024 tarihinde ihtar çekildiğini, sözleşmeden dönüldüğünü ve satılanın iadesine hazır olunduğunun bildirildiğini, davalı tarafından gönderilen 12.11.2024 tarihli ihtara cevapta;

dava konusu makinelerin ... grubunda yer alan makineler olduğunu, ağır endüstriyel grupta yer alan makine olduğunu ve işbu makinelerde operatör hatasından kaynaklanan arızalar meydana geldiği, söz konusu makinelerin arızasının salt operatör kaynaklı olduğu,

çalışanlara eğitim verilmediğini bu sebeple makinelerin arıza yaptığını bildirdiklerini, ayrıca 6 aydan fazla bir süre makinelerin kullanımda olduğu ve bu sebeple sözleşmeden dönmenin kabul edilemeyeceğini bildirdikleri, dava konusu makinelerin davacı şirket uhdesinde bulunduğunu, arabuluculuk yoluna başvurulduğunu ancak anlaşma sağlanamadığını beyanla davanın kabulüne, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu talebin zamanaşımına uğradığını, ayıp ihbar sürelerin riayet edilmediğini, sözleşme konusu ürünlerde açık ya da gizli hiç bir ayıp bulunmadığını, davacı şirketin davalı şirketten satın aldığı ...

Deri Dikiş Makinesi makinelerinin fatura tarihinin 18.04.2024 tarihi olduğu ve davacı tarafın davalıya gönderdiği ihtarname tarihi göz önünde buludurulduğunda, ayıp ihbarın süresinde yapılmadığını, aksine 1. makine satın alındıktan sonra ikinci makine sipariş edildiğini, davalı şirketten kaynaklı herhangi bir ayıplı ifa söz konusu olmadığını, davacı tarafça ayıplı olduğu iddia edilen makinelerin halihazırda davalı şirketçe kullanıldığını beyanla davanın öncelikle zamanaşımı ve riayet edilmeyen ayıp ihbar süreleri nedeniyle usulden reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

HUKUKİ DELİLLER

Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, beyan dilekçeleri ve tüm dosya kapsamı incelenmiş, dava konusu makinelerin bulunduğu yerde keşif yapılmak suretiyle makine mühendisi bilirkişiden rapor aldırıldığı, davacı tanıklarının keşif mahallinde dinlendiği görüldü.Makine Mühendisi bilirkişinin 29/07/2025 tarihli raporunda özetle: "1) Satın alınan makineler satış sonrası çok kısa sürede arıza verdiği, Servis müdahalelerine rağmen arızaların kalıcı olarak giderilemediği,

meydana gelen arızaların, makineleri satın alırken tespit edebilmesinin mümkün olmadığı ve bu nedenle Gizli Ayıp olarak değerlendirilmesi gerektiği, ayıp ihbarının süresi içinde yapıldığı, 2) Davaya konu makineler sık arıza verdiği ve kullanıcı işini yapamaz hale geldiği için önemli ayıp kapsamına girdiği, 3) Davaya konu makinalardaki arızaların sadece basit ayar veya parça değişimiyle kalıcı çözülemediği, kullanıcı, makineleri güvenilir şekilde kullanamadığı, bu nedenle sözleşmenin feshinin teknik olarak haklı bir talep olduğu,

4) Davacının talep edeceği alacak miktarının (kazanç kaybı vb.) konusunda uzman bir mali müşavirlik, bağımsız denetçilik veya işletme/finans alanında uzman bilirkişiler tarafından inceleme yapılmasının uygun olacağı," hususlarının tespit edildiği bildirilmiştir.30/05/2025 tarihinde keşif sırasında alınan tanık beyanlarında ;Tanık ...

"Ben davacının iş yerinde yaklaşık 6 yıldır dikim ustası olarak çalışırım, davaya konu makineler hatırladığım kadarıyla 1,5 yıl önce satın alınmıştı, makinelerden biri teslim edildikten yaklaşık 3 gün sonra pimi düştü, bunun üzerine davalı servisi gelerek bu pimi değiştirdi, değiştirdikten sonra ise ara ara dikim ayarlarında da kaymalar oldu, makinede yerinde saydırıyordu, tabanlarda düşmeler oluyordu, pim değiştirildikten kısa bir süre sonra pimi tekrardan düştü, yine aynı şekilde diğer makine de bu makinenin arızalanmasından kısa bir süre sonra aynı arızları vermeye başladı, davacı tarafça bir kaç gelip tamir etti,

bazen tamir süresi ve servisin gelmesi yaklaşık 4 saati buluyordu, bundan dolayı da işlerimiz hep aksamaktaydı, şirket yetkilisi en son makinelerden birini ... makineye göndererek tamir ettirmeye çalıştı, makine geldikten sonra da yine biz istediğimiz randımanı alamadığımızdan işlerimiz daha fazla aksamaması ve müşterilerimizden cezai şart yememek için şirketçe başka iki makine alındı , bu iki makine satın alındığından beri arıza vermeden çalışmaktadır, benim bildiğim bundan ibarettir, ... makine tarafından makinede herhangi bir parçanın değişip değişmediği konusunda bilgi sahibi değilim" beyan etmiştir.

Tanık ... "Ben davacı şirkette üretim müdürü olarak çalışıyorum , işlerimiz yoğum olduğundan dolayı makine ihtiyacımız oldu, başka makine de aldığımız davalı ile irtibata geçtik , davalı davaya konu makineleri daha önce satmış olduğu makinelerin ayarında olduğu,

iyi makineler olduğunu söyledi, biz de bunun üzerine iki adet makine satın aldık, bu makinelerden biri teslim edildikten yaklaşık 3 gün sonra pimi denilen çubuğunu kırdı, biz bunun üzerinde davalı ile iletişime geçtik, davalı servis gönderdi, servis bu pimi değiştirdi, bu makinelerin arızalanmasından sonra diğer satın aldığımız makine de aynı şekilde pimini kırdı, makineleri kullandığımız sürece çeşitli arızalar vermekteydi, makinelerden bir türlü randıman alamamaktaydık, hatırladığım kadarıyla davalı 2-3 defa arızaların giderilmesi için iş yerimize geldi, arızaları giderdikten sonra yine makineler istediğimiz randımanda çalışmadı,

bir hafta sonra makinelerden birinin arızalanması üzerine davalıya ulaşamayınca ... makine adlı servisi aradık, bu servis de gelip makinenin bir kısım arızalarını giderdi ancak bu servis işi bazen 2-3 saat sürüyordu, zaten servisin gelmesi de 2 saati buluyordu, üretimimiz aksamaktaydı, hatta bu yüzden 2-3 müşterimize cezai şart bedeli ödemek zorunda kaldık, en son işlerimiz aksamasın diye şirketçe iki adet yeni makine aldık, davalıdan satın almış olduğumuz makineleri teslimden sonra 1 ay doğru düzgün kullanamadık, bu tarihten sonra köşeye çekerek kullanamadık, diğer makinelerde bugüne kadar pim kırığı yaşamadık,

en fazla diğer makinelerde sigorta atmışlığı olmuştur, o zaten personel tarafından giderilmiştir, makinelerdeki arızalar her seferinde ayrı yerlerden çıkmaktaydı, ilk önce hareket mili kırıldı, ondan sonra çavanoz arızası verdi, daha sonra sürekli iğnelerden ip kırma arızası verdi, makinelerin aynı anda mı teslim edilip edilmediğini hatırlamıyorum ancak iki makineyi aynı zamanda çalıştırdığımızı hatırlıyorum," beyan etmiştir. Tanık ...

"Ben ... makine adlı iş yerinde teknisyen olarak çalışmaktayım , hatırladığım kadarıyla bundan 1,5 yıl önce davacı tarafından makinede taban düştüğünden dolayı firmayı aradılar, firmada tamir için beni görevlendirdi, ben geldiğimde davaya konu makinelerden birinin bolzen piminin kırık olduğunu gördüm ve ben sadece bu pimi değiştirdim, makinede sıkışmadan dolayı taban ayarı bozulmuştu, bunu da giderdim, ben bu makine için 1 defa geldim ancak şirketçe davaya konu makineler için toplam 3 defa servise gelindiğini servis evraklarından gördüm, benim bildiğim bundan ibarettir, davaya konu makineler uzakdoğu malı makinelerdir,

bu makinelerde pimin kırıldığını ben çok nadiren gördüm, ben yaklaşık 16 yıldır bu işi yapmaktayım, ya bir ya da iki defa görmüşümdür, pimin üzerinde aşınmalar olur ancak kırılma çok istisnadır, zaten bildiğim kadarıyla bizden önce makineyi veren firma parçayı iki defa değiştirmiştir, milin neden sık kırıldığı konusunu tam olarak bilemeyeceğim, benim taktığım mil de yan sanayi üründür, kırılmanın kalın materyaller konulması halinde kırılmanın daha çabuk meydana gelebileceğini, o an makas gibi bir materyalin denk gelmesi veya işin kalınlığından dolayı da kırılmış olabilir, benim bilgim bundan ibarettir" beyan etmiştir.

Tanık ...

Ben davalı ile herhangi bir ortaklığım olmadığı gibi onun da çalışan personeli değilim, ancak ... sıkıştığında ona yardım ederim, davaya konu makinelerin birinde ayak piminin değiştiğini biliyorum, yine ... tarafından makinelerin bir defa teknik servis vermek için iş yerine götürdüğünü ve makinelerin tüm arızalarını giderdiğini biliyorum, bunları ben davalı ... 'dan duydum, makinedeki pimin kırılmasının çeşitli sebepleri olabilir, ayak vidalarının gevşemesinden meydana gelebileceği gibi makinenin teknik olarak diğer vidalarının gevşemesinden de meydana gelebilir, makinenin sert bir cisme çarpması sonucundan da pim kırılabilir,

davacıya davalı tarafından daha önce satılan makineler ... malı makinelerdir, davaya konu makineler ise ... malıdır, daha kalitesizdir, yine davaya konu makineler ... malı makinelerin replikasıdır, davaya konu makinenin ağır endüstriyel tip makinelerdir, bunlarda davacının işine göre kullanabileceği makinelerdir, ancak kalitesi düşüktür, hatta ben bu makineleri davacıya gönül rahatlığıyla satabilirim, benim bildiğim bundan ibarettir" beyan etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, ayıplı dikiş makineleri satışı iddiasıyla sözleşmeden dönme istemine ilişkindir. Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, taraflar arasında 2 adet ...

Makinelerinin satımı konusunda anlaşma yapıldığı, satılan taşınmazların davacıya teslim edildiği, teslimden sonra makinelerin sürekli arızalandığı ve tamir edildiği makinelerden fayda sağlanmadığı iddiasıyla sözleşmeden dönülerek ödenen bedelin iadesi amacıyla eldeki davanın açıldığı, davalı tarafından ise, zamanaşımı defiisinde bulunularak, ayıpların süresinde bildirilmediği ve kullanımdan kaynaklı ayıplar olduğu savunularak davanın reddi istenmiştir.

Davalı vekili zamanaşımı defisinde bulunmuşsa da, Türk Borçlar Kanunu'nun 231.maddesinde. "Satıcı daha uzun bir süre için üstlenmiş olmadıkça, satılanın ayıbından doğan sorumluluğa ilişkin her türlü dava, satılandaki ayıp daha sonra ortaya çıksa bile, satılanın alıcıya devrinden başlayarak iki yıl geçmekle zamanaşımına uğrar. Alıcının satılanın kendisine devrinden başlayarak iki yıl içinde bildirdiği ayıptan doğan def’i hakkı, bu sürenin geçmiş olmasıyla ortadan kalkmaz.

Satıcı, satılanı ayıplı olarak devretmekte ağır kusurlu ise, iki yıllık zamanaşımı süresinden yararlanamaz." hükmü mevcut olup, somut olayda, davacı makineleri 18/04/2024 tarihinde satın aldığı, davayı ise, 16/12/2024 tarihinde açtığı görüldüğünden 2 yıllık zamanaşımı süresi geçmediğinden davalının zamanaşımı defisine itibar edilmemiştir.

Yine davalı vekilinde ayıpların süresinde bildirilmediği savunmuşsa da, makinelere ilişkin garanti verildiğinden davacı, garanti süresinde çıkan ayıplarda ayrıca ihbarda bulunmak zorunda kalınmaksızın zamanaşımı süresi içinde ayıptan doğan haklarını kullanabileceğinden davalının bu yöndeki savunmasına itibar edilmemiştir.

Keşif neticesinde alınan bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere, dikiş makinelerinden birinde ip atma sorunu olduğu, diğerinde ise, ters dikiş sorunu olduğu, ip atma, genellikle iğne ile mekik arasındaki senkronizasyon bozukluğundan, iplik tansiyonunun yanlış ayarlanmasından, iğne/ iplik uyumsuzluğundan veya mekanizmadaki kirlenme ve yağsızlıktan kaynaklandığı,

servis kaydında “ip tutucu” parçası değiştiği ancak sorun devam ettiği, bu problemin yüzeysel bir ayarla giderilemeyecek kadar mekanik bir arızadan kaynaklandığını gösterdiğini, ters dikiş sorunu ise, besleme mekanizmasının ters yönde çalışmasına neden olan bir arıza, ters dikiş kolunun takılı kalması veya dişlilerin yanlış monte edilmesi sonucu oluştuğu bu arıza, makinenin normal dikiş fonksiyonunu tamamen ortadan kaldırdığı belirtilmiştir.

Yine raporda, bu ayıpların makinelerin temel kullanım amacının engellediğinden önemli ve gizli ayıp kapsamında olduğu belirtilmiştir. Bu haliyle, alınan raporun denetimine elverişli olacak şekilde bilgi ve belgelere dayanan gerekçe ihtiva ettiği, raporun dayanağı olan somut ve özel nedenleri bilimsel verilere uygun olarak raporda gösterdiği anlaşıldığından hükme esas alınmıştır.

Bu itibarla, davaya konu makinelerdeki ayıpların kalıcı olduğu ve mekanik arızlardan kaynaklandığı, bu ayıpların makinelerin temel kullanım amacını etkilediği, servis kayıtlarına göre aynı parçanın (bolzem piminin) 3 defa değiştirildiği, yine makinelerin sürekli arızalanmasından birden fazla kez servis hizmeti alındığı, tanık anlatımlarından da makinelerin sürekli arızalandığı, onarım süresinin işi sekteye uğrattığı ve davalının cezai şartlara maruz kaldığı anlaşıldığı, yine makinelerdeki arızaların keşif tarihi itibariyle de devam ettiği ve makinelerin atıl vaziyette olduğu,

bu haliyle, arızalar devam ettiğinden ve arızaların giderilmesi onarımla mümkün olmadığından, onarılsa bile makinelerin değerinde ve alıcının ondan faydalanmasında önemli ölçüde azalma olduğu kabul edilerek alıcının sözleşmeden dönme hakkını kullanabileceği kanaatine varıldığından davacının davasının kabulüne karar verilmiştir.

Bununla birlikte, satın alınan makineler davacıya olduğundan TBK'nun 229 maddesi hükmü göre, satıma konu makinelerin davalıya iadesine karar verilmiş, ayrıca, iade edildikten sonra ödenmeyen satış bedeli için faiz hükmü aşağıdaki şekilde tesis edilmiştir.

Katip · ✍E-Imzalıdır Hakim · ✍E-Imzalıdır