Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/1378 K.2025/1423

2- 3- 4- . VEKİLİ : Av.

DAVALI : 1-

VEKİLİ : Av.

DAVALI : 2-

VEKİLİ : Av.

DAVALI : 3-

VEKİLLERİ : Av. Av.

DAVA

Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)

DAVA TARİHİ : 26/12/2024

KARAR TARİHİ : 24/12/2025

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 24/12/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde; meydana gelen trafik kazasında 13.08.2024 tarihinde müteveffa ... ... idaresindeki ... plakalı motorsikleti ile ... İlçesi merkezinden ...

Gölü istikametine doğru gitmekte iken karşı şerit kenarında bulunan ... isimli davalı ...'in işyerinden yola kontrolsüz çıkan davalı ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın müteveffanın ait şeridine kontrolsüz girmesi sonucu çarpma gerçekleştiğini bu çarpma neticesinde kaza anında müteveffa ... ...'nun hayatını kaybettiğini, 1 ve 2 nolıu davacıların müteveffa ... ...'nun destekleri anne-babası olduğunu, 3 ve 4 nolu davacıların da kardeşleri olduğunu, 1 nolu davalı olan ...'nun araç sürücüsü, 2 nolu davalı olan ... araç maliki, 3 nolu davalı ...

Sigorta A. Ş. ise ... plakalı araca ilişkin 31.12.2023 başlangıç tarihli ... nolu karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk(trafik sigortası) sigorta poliçesi kapsamında sorumlu olduğunu, kovuşturma, ... 3. Asliye Ceza Mahkemesi 2024/... Esas nolu dosyası ile derdest olduğunu, müteveffanın ölümü sonrasında ...

Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2024/ Soruşturma nolu dosyası ile taksirle ölüme neden olma suçlaması ile soruşturma açıldığını, aynı gün davalı ... tutuklandığını, ceza soruşturmasının tamamlandığını, hali hazırda kovuşturma ...

3. Asliye Ceza Mahkemesi 2024/ Esas nolu dosyası ile devam ettiğini, kazanın davalının kusuru ile meydana geldiğini, davacı anne - baba oğullarını henüz 25 yaşında kaybettiklerini, destekten yoksun kaldıklarını, müteveffanın ölümü nedeniyle manevi yönden travma oluştuğunu, öncelikle davalılardan ... adına kayıtlı kazaya karışan ... plakalı araca teminatsız olarak ihtiyati haciz konulmasına,

maddi tazminat bakımından fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla aktüer bilirkişi incelemesi neticesinde artırılmak üzere evlatlarının desteğinden yoksun kaldıklarından davacı baba ... ... adına 1.000,00 TL, davacı anne ... ... adına 1.000,00 TL olmak üzere şimdilik toplam 2.000,00 TL'nin kaza tarihi olan 13.08.2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacılara ödenmesine(davalı sigorta şirketi bakımından başvuru tarihi olan 17.09.2024 faiz başlangıç tarihi ile sigorta poliçesi ile sınırlı olmak üzere),

manevi tazminat bakımından davacı ... ...'nun kaza neticesi oğlunu kaybetmesi nedeniyle duyduğu acı ve manevi travmaya ilişkin 1.250.000,00 TL, davacı ... ...'nun kaza neticesi oğlunu kaybetmesi nedeniyle duyduğu acı ve manevi travmaya ilişkin 1.250.000,00 TL, davacı ... ...'ın kaza neticesi kardeşini kaybetmesi nedeniyle duyduğu acı ve manevi travmaya ilişkin 250.000,00 TL, davacı ... ...'nın kaza neticesi kardeşini kaybetmesi nedeniyle duyduğu acı ve manevi travmaya ilişkin 250.000,00 TL olmak üzere toplam 3.000.000,00 TL'nin müşterek ve müteselsilen davalılar ... ve ...'den alınarak davacılara ödenmesine,

yargılama giderleri ve vekalet ücretilerinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde.

Dava dilekçesinde 13.08.2024 tarihli kazaya karıştığı belirtilen ... plakalı araç, müvekkil şirkete 31.12.2023 - 31.12.2024 tarihleri arasında geçerli olmak üzere ... numaralı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, söz konusu poliçede teminat limiti kişi başına poliçe de gösterildiği kadar olduğunu, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte müvekkilim şirketin, karayolları trafik kanunu’nun 91. maddesi ve zorunlu mali mesuliyet sigortası (zmms) uyarınca,

sigortalısının kusuru ile 3. şahıslara verdiği maddi zararı poliçe teminat limiti ile sınırlı olmak üzere tazmin etmekle mükellef olduğunu, bahse konu poliçe manevi tazminat zararlarını kapsamadığı gibi, maddi zararında ancak ve ancak poliçe limiti ile teminat altına alınan tutar kadarını kapsadığını, bu nedenle müvekkili şirkete yazı yazılarak söz konusu kaza nedeniyle davacıya veya diğer hak sahiplerine veya kurumlara varsa yapılan ödemelerin sorularak poliçe limitinin belirlenmesi ve ödemelerin poliçe limitinden indirilmesi gerektiğini, bununla birlikte müvekkilinin poliçe ile üstlendiği süre içerisinde başkaca kaza olup,

olmadığının tespiti de müvekkilinin limitinin belirlenmesi için elzem olduğunu, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte müvekkili şirketin, karayolları trafik kanunu’nun 91. maddesi ve zorunlu mali mesuliyet sigortası (zmms) uyarınca sigortalısının kusuru ile 3. şahıslara verdiği zararı poliçe teminat limiti ile sınırlı olmak üzere tazmin etmekle mükellef olduğunu, davacıların destekten yoksun kaldıkları makul ve muteber delillerle ispatlanması gerektiğini, destekten yoksun kalma tazminatı belirlenirken bilinen ücret, belirlenebilir bir ücret yoksa asgari ücret baz alınması gerektiğini,

söz konusu ödemelerin tazminat hesabı yapılması halinde bu hesaplamadan düşürülmesi gerektiğini, davacılar murisinin kusurlu olduğu ve herhalükarda araç kullanırken takılması zorunlu kask, dizlik, reflektörlü ceket gibi koruyucu ve görünürlüğü artırıcı ekipmanları kullanmamış olduğu sabit olduğunu, müterafik kusuru bulunmadığını, kabul anlamına gelmemekle beraber, bir an için davanın haklı olduğu varsayılsa bile,

müvekkili şirketin faizden sorumluluğunun sınırlı olduğunu, öncelikle, zamanaşımı def’i ve usuli itirazları dikkate alınarak davanın reddine, müvekkili şirkete usule uygun başvuru yapılmadığından davanın usulden reddine, hiç bir kabul anlamına gelmemek kaydı ile müteraffık kusur indirimi yapılmasına, talep edilen manevi tazminat talepleri teminat dışı olduğundan herhalükarda reddine, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davacıların taleplerinin reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde ; dava konusu trafik kazasının meydana gelmesinde müteveffanın da kusuru bulunduğunu, Trafik Kazası Tespit Tutanağının kazanın özeti kısmında açık bir şekilde ... plakalı motorsiklet sürücüsü müteveffa ... ...'nun KTK'nın 52/1-b (aracın hızını aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol,hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmamak) maddesini ihlal ettiği ve müteveffanın da kazanın meydana gelmesinde müteveffanın kusurunun bulunduğu tespit edildiğini, davacılar destekten yoksun kalma tazminatına hak kazandıklarına ilişkin somut bir delil dosyaya sunamadıklarını,

davacılar tarafından talep edilen manevi tazminat miktarının fahiş olduğunu, kabul anlamına gelmemekle birlikte davacılar lehine tazminata hükmedilecekse tazminat miktarının destek oranının zamanla değişeceği dikkate alınarak belirlenmesi gerektiğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte tazminat hükmedilmesi durumunda müteveffanın müteferrik kusuru dikkate alınması gerektiğini, haksız açılmış davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacılara yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde ; huzurdaki davanın görevsiz Mahkemede açıldığını, yatırılması gereken peşin harç dava şartı olup davacı tarafından yatırılması gerektiğini, murisin yüksek hızda seyretmesi sebebiyle kazanın oluşumunda tam kusurlu olduğunu, kaza mahallinde yapılan incelemeler neticesinde, yol yüzeyinin asfalt kaplama olduğu,

herhangi bir kasis, çatlak veya tekerlek izi bulunmadığını, yatay ve dikey işaretlemelerin açık ve görünür olduğunu, yolun trafik güvenliği açısından herhangi bir eksikliğinin bulunmadığı tespit edildiğini, ayrıca, bahse konu yolun azami hız limitinin 50 km/s olduğu belirlendiğini, bu tespitler, kaza mahallindeki yol koşullarının trafik kazasına neden olacak herhangi bir teknik veya fiziki kusurunun bulunmadığını açıkça ortaya koyduğunu, bu durumda kazanın meydana gelmesinin tek nedeni, motosiklet sürücüsünün trafik kurallarına aykırı bir şekilde aşırı hız yaparak yol kullanması olduğunu,

müteveffaya ait aracın hızı eğimsiz bir yolda saatte en az 60 kilometre üzerinde bir hızla seyir halinde olduğunu gösterdiğini, işbu hız ihlali ise kazanın oluşumunu önlenemez hale getirdiğini, kamera kayıtları üzerinden yapılan teknik incelemeler ve bilimsel hesaplamalar neticesinde, sürücü ... ...'nun kaza mahallinde aşırı hızla seyrettiği ve bu durumun kazanın oluşumunda doğrudan etkili olduğunun tespit edildiğini, kazaya taraf aracın varlığını en erken 3 saniye öncesinden algılayabileceği hesaplandığını, ancak sürücünün 50 km/s olan yasal hız limitini aşarak seyretmesi nedeniyl,

bu süre zarfında 41,64 metre yol kat ettiği ve bu mesafenin kuru asfalt kaplama eğimsiz bir yolda 50 km/s hızla seyreden bir aracın toplam durma mesafesi olan 26,8 metreyi (reaksiyon mesafesi dahil) önemli ölçüde aştığının belirlendiğini, müvekkilinin anayola çıkmadan önce hem sağ hem de sol yönü dikkatlice kontrol ettiğini ve trafiğin akışına uygun bir şekilde manevra yaptığını, destekten yoksun kalma tazminatı talep eden davacı yanın müteveffa ile aralarındaki destek ilişkisini somut bir şekilde ispatlamaları gerektiğini, ancak dava dilekçesinde işbu duruma ilişkin herhangi bir beyan dahi bulunmadığını, dolayısıyla davacılar,

maddi tazminat taleplerinin dayanağını ispatlayamadıklarından davanın bu gerekçe ile de reddi gerektiğini, tüm bu nedenlerle öncelikle davanın görevsiz mahkemede ikame edilmiş olması nedeniyle usulden reddine, davacıya eksik harcı yatırması için süre verilmesine,

verilen süre içerisinde harç tamamlanmadığı takdirde davanın usulden reddine, davacı yanın haksız ve hukuki dayanaktan yoksun tüm taleplerinin esastan reddine, öncelikle müteveffanın hız sınırlarına uymamış olmasından kaynaklı tam kusurlu olduğunun tespitine, aksi kanaatte ise müteveffanın herhalükarda araç kullanırken takılması zorunlu kask, dizlik, reflektörlü ceket gibi koruyucu ve görünürlüğü artırıcı ekipmanları kullanmamış olması nedeniyle müterafik kusurlu olduğunun tespitine,

kabul anlamına gelmemekle birlikte müteveffanın müterafik kusurlu olması nedeniyle hükmedilecek tazminatta %40'tan aşağı olmamak kaydıyla müterafik kusur indirimi yapılmasına, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı uhdesine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe:

Dava trafik kazası nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Davacı anne ve baba ... ... ve ... ... müteveffa ... ...'nun trafik kazasında vefatı nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat istediği, diğer davacı kardeşler ... ve ...'ün de vefat nedeniyle manevi tazminat talep ettikleri görülmüştür.Taraflar arasındaki ihtilaf kazada kusur durumu, müterafik kusur indirimi yapılmasının gerekip gerekmediği, davacıların destek zararı ile manevi zarar miktarına ilişkindir.Söz konusu ölümlü kazaya ilişkin olarak ...

3. Asliye Ceza Mahkemesinin 2024/ Esas sayılı dosyasında ceza yargılaması yapılmaktadır. Kaza tespit tutanağında davalı sürücü ...'in sola dönüşlerde ilk geçiş hakkı vermesi kuralını ihlal etmesinden kaynaklı müteveffa sürücü ... ...'ya ise aracın hızını yol ve şartlara uygun kullanmak kuralını ihlalden kaynaklı olarak kusur verilmiştir.Ceza yargılamasında alınan bilirkişi raporunda müteveffanın tali, davalı araç sürücüsünün ise asli kusurlu olduğu belirlenmiştir.

Kusur belirlemesinin kaza tespit tutanağındaki kural ihlallerine uyumlu bir biçimde verildiği görülmektedir. Mahkememizce de trafik bilirkişisinden rapor alınmış, bilirkişi raporunda aynı kural ihlallerine dayalı olarak müteveffaya %25, davalı araç sürücüsüne %75 oranında kusur oranı tayin edildiği görülmüştür.

Kazanın oluş biçimi, kazaya karışan tarafların kural ihlallerinin oluşan kazaya etkisi, kaza tespit tutanağı ile her iki bilirkişi raporunun da birbirlerini doğrular nitelikte içerikleri dikkate alındığında müteveffanın %25 oranında davalı ...'in ise %75 oranında kusurlu olduğu Mahkememizce kabul edilmiştir.Müterafik kusura yönelik itirazlar bakımından müterafik kusur Mahkemenin somut olayın özellikleri ve resen dikkate alınması gereken olgulardandır.

Kaza yerinde yapılan incelemelere göre müteveffanın kullandığı motorun kaza sonrası ağaca çarparak vefat ettiği, ölü muayene otopsi tutanağında kafasına alınan darbe sonucu önemli ölçüde beyin hasarı oluştuğu, olay yerinde ve kafasında kask bulunmadığı, müteveffanın kafasında oluşan hasar ve niteliği dikkate alındığında müteveffanın koruyucu ekipman takmayarak sonucun meydana gelmesinde müterafik kusurunun bulunduğu kabul edilerek %20 oranında müterafik kusur indirimi yapılması gerektiği kabul edilmiştir.Müteveffanın gelir araştırması yapılmış, vefat etmeden önce çalıştığı ...

OTOMOTİV A.Ş.'den kazadan önceki 3 aylık ücret bordroları dosya arasına celp olunmuş ve aktüer bilirkişiden rapor alınmıştır. Bilirkişi müteveffanın ücret bordrolarına göre hesaplama yaparak günlük kazanç tespit edilmiş ve TRH 2010 yaşam tablosuna göre davacı anne ve babanın destek zararını hesaplamıştır.

Hesaplama yaparken %25 oranında müteveffanın kazadaki kusur indirimi yapıldıktan sonra müterafik kusur indirimi yapılmış hal ile yapılmamış hal seçenekli olarak hesaplanarak rapor tanzim edilmiştir.

Yukarıda açıklanan gerekçelerle müteveffanın %20 oranında müterafik kusur indirimli seçeneğe göre yapılan hesaplama dikkate alınarak davacı anne ... ...'nun destekten yoksun kalma tazminat alacağının 797.884,33 TL olduğu, sigorta şirketinin poliçe limitine göre garame paylaşım sonucu bu tutarın 647.808,64 TL'si ile sınırlı olarak müteselsilen sorumlu olduğu, davacı baba ... ...'nun destekten yoksun kalma tazminat alacağının 693.932,92 TL olduğu, sigorta şirketinin poliçe limitine göre garame paylaşım sonucu bu tutarın 558.191,36 TL'si ile sınırlı olarak müteselsilen sorumlu olduğu kabul edilmiştir.

Bu nedenle maddi tazminat istemlerinin müterafik kusur indirimi nedeniyle kısmen kabulüne karar verilmiştir, reddedilen kısım için davacılar aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmolunmamıştır.Manevi tazminatın belirlenmesi konusunda ise; hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği para tutarı adalete uygun olmalıdır.

Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek, tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde, bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır.22.06.1966 günlü ve ... sayılı ...

İçtihadı Birleştirme Kararı'nın gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir.

Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hakim bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.Hakimin bu takdir hakkını kullanırken, ülkenin ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu, olayın ağırlığı, olay tarihi gibi özellikleri gözönünde tutması ve buna göre manevi tazminat takdir edilmesi gerektiği açıkça ortadadır. (...

23/06/2004, ...)Davacıların manevi tazminat istemlerinin ortaya çıkan ölüm olayı nedeniyle manevi zararın ağırlığı , kusur durumu, tarafların sosyo-ekonomik durumları dikkate alındığında kısmen kabul edilecek düzeyde olduğundan manevi tazminat istemlerinin kısmen kabulüne karar verilerek davacı baba ... için 500.000,00 TL, davacı anne ... için 500.000,00 TL, davacı kardeş ... için 100.00,00 TL, davacı kardeş ... için 100.000,00 TL manevi tazminata hükmolunmuştur.

Manevi tazminatlardan fazlaya ilişkin talebin ayrı ayrı reddine karar verilmiştir.

Başkan · E-imzalı · Üye · E-imzalı · Üye · E-imzalı · Katip · E-imzalı