Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/859 K.2024/884

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle ; davacının ... Bankası ... şubesinden alınmış, imzalanmış olan ancak miktar kısmı doldurulmamış boş sıralı ... ve ... seri numaralı çek yapraklarının boş ancak keşidecisi yani davacının tarafından imzalı halde kaybolan çeklerin kıymetli evrak niteliğine haiz olduğu belirterek bu çekin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.Dava, davacıya ait çek koçanlarındaki 9 adet imzalı boş çek yaprağının kaybolduğu iddiasına dayalı çek iptali davasıdır.

TTK'nın 780.madde de çekin senet metninde "çek" kelimesini, kayıtsız şartsız belirli bir bedelin ödenmesi için havaleyi, muhatabın ticaret unvanını, ödeme yerini, düzenleme tarihini ve yerini, düzenleyenin imzasını taşımak zorundadır. TTK'nın 781. madde de bu unsurları taşımayan senedin çek sayılmayacağı düzenlenmiştir.

Tamamen boş çek yaprağı çalınması halinde çek doldurularak ibraz edildiği takdirde, keşidecinin hak talep eden hamile karşı İİK.72.maddesi uyarınca olumsuz tespit davası açma imkanı mevcut bulunmaktadır. Hukuki yararının bulunması HMK.114/h maddesi uyarınca dava şartıdır. Yine TTK.651/2. maddesi uyarınca iptal davasını açmakta hukuki menfaati olan kişi senede bağlı alacak hakkı olan hamildir.TTK.

757-764. maddelerinde yer alan yasal düzenlemelere göre çek keşidecisinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır. Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı TTK.651/2.maddesi uyarınca senet üzerinde hak sahibi bulunan hamile aittir.

Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi olması halinde hak sahibi hamile iptal kararı alarak, hakkını senetsiz olarak ileri sürme, ya da yeni bir kıymetli evrak tanzimini isteme olanağı tanınmak istenmiştir. (TTK.652.m)Somut olayda, çekler imzalı ise, doldurulması mümkün olduğundan iptali talep edilebileceği, yargı uygulamasında kabul edilmekte ise de ancak imzalı çeklerin de iptalini yine hamil isteyebilecektir.

Ne var ki davacı çeklerin hamili değil çeklerin bağlı olduğu hesabın sahibi olduğu görülmekle, davacı keşideci hesap sahibinin imzalı ancak boş olduğu bildirilen çeklerin iptali için dava açmada hukuki yararı bulunmadığından eldeki davanın hukuki yarar yokluğundan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır