Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/944 K.2025/121

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava dilekçesinde özetle; müvekkiline ait, .../... adresindeki "..." isimli ticari işletmede ... tarihinde tahmini olarak ... saatinde sebebi belirlenememekle birlikte büyük çaplı yangın çıktığını, müvekkilinin ticari işletmesinde bulunan kuruluş tarihi olan 2005 yılından 2022 yılına (2022 dahil) kadar ... 9. Noterliği ve ... 1. Noterliği'nden tasdik edilen yevmiye defteri, envanter defterleri ve defter-i kebir bu yangın sebebiyle zayi olduğundan Türk Ticaret Kanunu m.82/d-7 uyarınca ilgili belge ve defterlerin zayi olduğuna dair tarafımıza zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

Deliller;

... ... Vergi Dairesine, ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı'na yazılan müzekkereye cevap verildiği cevabi yazının dosya arasında olduğu anlaşılmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ, HUKUKİ KABUL VE GEREKÇE

Talep, ticari defterlerin zayi olduğu iddiasına dayalı zayi belgesi verilmesi talebine ilişkindir.Dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin yevmiye defterleri, envanter defterleri ve defteri kebirin bulunduğu yerde çıkan yangından bahisle bu defterin zayi olduğuna dair belgenin verilmesi talep edilmiştir.TTK m.82/7'ye göre; bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler;

yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde ziyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine zayi belgesi verilmesini isteyebilir.

Madde metninde yangın, su baskını veya yer sarsıntısı ibarelerinden sonra yer alan "gibi" sözcüğüyle benzer olayların kastedildiği, ziya haline ilişkin sınırlı sayıda bir düzenleme getirilmediği anlaşılmaktadır (... 11. H.D.

10.05.2017 tarihli, 2016/ E., 2017/ K. sayılı ilamı).Öte yandan, tacirin, anılan yasa maddesinden yararlanabilmesi için bir taraftan ticari defterlerin ve belgelerin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında, elinde olmayan bir nedenle meydana gelmiş olması zorunludur. Mücbir nedenlerin ispatı, bunu iddia eden tacire aittir.

İleri sürülen mücbir nedenin dayandığı olayların defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olup olmadığı araştırılmalı ve irade dışında defter ve vesikaların tamamen veya kısmen kaybı yahut yok olması sonucu oluştuğunda mücbir neden kabul edilmektedir.

Davacı tutmak ve saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgeleri özenle korumakla yükümlüdür.Somut olayda; sunulan itfaiye tutanağından kanunun aradığı yangın olayının gerçekleştiğinin anlaşıldığı, itfaiye tutanağına da zayi olan belgelerin yazıldığı ve talepte de aynı belgelerin zayi olduğunun belirtildiği, bu bağlamda itfaiye tutanağında geçen belgeler ile ilgili talebin kabulü ile davacının iddiasını ve defterin zayi olduğunu ispatladığı kanaatine varılmakla aşağıdaki şekilde davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır