Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/968 K.2024/1166

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davalı yana yapılan gıda ürünlerine ilişkin satış işlemine dair fatura borçları müvekkili şirkete ödenmediğini, sonrasında da takibe konu etmiş oldukları ... 6. İcra Müdürlüğünün 2023/...

E. Sayılı icra takibine de davalı yan tarafın haksız itiraz edildiğini, mevcut icra takibinden de görüleceği üzere 07/09/2023 tarih ve ... fatura numaralı ödenmeyen fatura alacağı olan 1.190,99 TL bedelli faturanın 361,32 TL'lik kısmı icra takibine konulduğunu, diğer faturalar yönünden fatura bedellerinin tamamı takibe konu edildiğini, davalı yan ürünleri teslim almış olmasına rağmen faturadan kaynaklı olarak borçlarını ödemediğini, davalı borçlu 13/11/2023 tarihinde borca ilişkin itirazlarını sunduğunu,

haksız ve mesnetsiz şekilde borca itiraz edilmesi sebebiyle duran icra takibine devam edebilmek için iş bu davanın açılması zarureti hasıl olduğunu, yukarıda açılanan nedenlerle, Davanın kabulüyle, borçlu yanın icra takibine yaptığı itirazının iptalini, ...

6.İcra Müdürlüğü 2023/ E sayılı dosyası üzerinden takibin devamına, fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla borçlunun takip konusu 4.467,00TL borcu takip dosyasında belirtilen yasal faiziyle ödemeye ve takip konusu alacağın % 20’sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatı ödemeye mahkum edilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı taraf davaya cevap vermemiştir.

HUKUKİ DELİLLER

...'ya, ... Vergi Dairesi'ne, ... Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği'ne yazılan müzekkereye cevap verildiği, cevabi yazılarda davacının tacir olmadığının bildirildiği anlaşılmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; fatura alacağına dayalı başlatılan takibe yönelik itirazın iptali istemine ilişkindir. Türk Ticaret Kanununun 4. maddesinde, bu kanundan doğan hukuk davalarının ticari dava sayıldığı, aynı Kanunun 5. maddesinin ikinci fıkrasında, bir yerde ticaret mahkemesi varsa asliye hukuk mahkemesinin vazifesi içinde bulunan ve bu Kanunun 4. maddesi hükmünce ticari sayılan davalara ticaret mahkemesinde bakılacağı hususları düzenlenmiştir.Türk Ticaret Kanununun 3. maddesinde,

"Bu Kanunda düzenlenen hususlarla bir ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işlem ve fiiller ticari işlerdendir." düzenlemesi getirilmiştir.TTK'nın 14. maddesine göre “Bir ticari işletmeyi kısmen dahi olsa kendi adına işleten kimseye tacir denir.” Aynı Kanunun 17. maddesi hükmünce de;

“iktisadi faaliyeti nakdi sermayesinden ziyade bedeni çalışmasına dayanan ve kazancı ancak geçimini sağlamaya yetecek derecede az olan sanat ve ticaret sahipleri tacir değildir.” düzenlemesi yer almaktadır.5362 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar Meslek Kuruluşları Kanununun 3. maddesinde, Esnaf ve sanatkâr, ister gezici ister sabit bir mekânda bulunsun, Esnaf ve Sanatkâr ile Tacir ve Sanayiciyi Belirleme Koordinasyon Kurulunca belirlenen esnaf ve sanatkâr meslek kollarına dahil olup, ekonomik faaliyetini sermayesi ile birlikte bedenî çalışmasına dayandıran ve kazancı tacir veya sanayici niteliğini kazandırmayacak miktarda olan,

basit usûlde vergilendirilenler ve işletme hesabı esasına göre deftere tâbi olanlar ile vergiden muaf bulunan meslek ve sanat sahibi kimseler olarak ifade edilmiştir.

Ayrıca TTK’nın 1463. maddesinde de, önce 17. maddeye gönderme yapılarak, Bakanlar Kurulunun bu konuda kararname çıkarması halinde onlarda gösterilen miktardan aşağı gayrisafi geliri bulunan sanat ve ticaret erbabından başka hiç kimse kanunun 17. maddesinde tarif edilen esnaftan sayılamaz denmek suretiyle tacir veya esnafın hangi kriterlere göre saptanacağı açık bir biçimde gösterilmiştir.19.02.1986 tarih ve sayılı Resmî Gazetede yayımlanan 25.01.1986 tarihli ...

Kararı ile TTK'nın 1463. maddesine göre esnaf ve küçük sanatkar ile tacir ve sanayicinin ayrımına dair esaslar tespit edilmiştir.

Buna göre;1-Koordinasyon kurulunca tespit ve yayınlanacak esnaf ve küçük sanatkar kollarına dahil olup da gelir vergisinden muaf olanlar ile kazançları götürü usûlde vergilendirilenler ve işletme hesabına göre, defter tutanlardan iktisadi faaliyetleri nakdi sermayesinden ziyade, bedeni çalışmalarına dayanan ve kazançları ancak geçimlerini sağlamaya yetecek derecede az olan ve Vergi Usûl Kanununun 177. maddesinin birinci fıkrasının 1 ve 3 nolu bentlerinde yer alan limitlerin yarısını, iki numaralı bendinde yazılı nakdi limitin tamamını aşmayanların esnaf ve küçük sanatkar,

2-Vergi Usûl Kanununa istinaden birinci sınıf tacir sayılan ve bilanço esasına göre defter tutanlar ile işletme hesabına göre defter tutan ve birinci madde de belirtilenlerin dışında kalanların tacir ve sanayici sayılmaları kararlaştırılmıştır.213 sayılı Vergi Usul Kanununun 177 nci maddesinin birinci fıkrasında. "Aşağıda yazılı tüccarlar, I inci sınıfa dahildirler:1.

Satın aldıkları malları olduğu gibi veya işledikten sonra satan ve yıllık alımlarının tutarı 7.200.000.000 (2023 yılı için 1.120.000,00 TL) lirayı veya satışlarının tutarı 8.640.000.000 (2023 yılı için 1.600.000,00 TL) lirayı aşanlar;2.Birinci bentte yazılı olanların dışındaki işlerle uğraşıp da bir yıl içinde elde ettikleri gayri safi iş hasılatı 3.600.000.000 (2023 yılı için 552.000,00-TL) lirayı aşanlar;3.1 ve 2 numaralı bentlerde yazılı,

işlerin birlikte yapılması halinde 2 numaralı bentte yazılı iş hasılatının beş katı ile yıllık satış tutarının toplamı 7.200.000.000 (2023 yılı için 1.120.000,00-TL) lirayı aşanlar;..."denilmek suretiyle anılan ...

Kararına göre 2023 yılı için esnaf veya tacir sayılma hadleri belirlenirken dikkate alınacak nakdi limitler belirlenmiştir.Somut olayda; dava, gıda ürünlerine ilişkin satış işlemine dair 2023 yılında düzenlenen fatura alacağının tahsili için başlatılan takibe yönelik itirazın iptali istemine ilişkindir. Bu haliyle eldeki dava mutlak ticari dava niteliğinde değildir.

Bu durumda; yukarıda açıklanan hususlar gözönünde bulundurularak tarafların tacir olup olmadığı ve işin her iki tarafın ticari işletmesine ait olup olmadığı hususları araştırılarak sonucuna göre görevli mahkemenin tayin edilmesi gerekmektedir. Davacının tüzel kişi taciri olduğu ihtilafsızdır.

Ancak davalının gerçek kişi olduğu, bu durumda davalının bir ticari işletmeyi kısmen dahi olsa kendi adına işletmesi gerektiği, bu kapsamda davalının ticaret sicilinde kaydı bulunmadığı, Esnaf ve Sanatkarlar odasına kayıtlı olduğu bildirilmiş olmakla beraber ...

Vergi Dairesi Başkanlığının 16/11/2023 tarihli yazısında davalının işletme hesabına göre defter tutmakla yükümlü ikinci sınıf tüccar olduğu bildirilmiş, yazı ekinde gönderilen, davalının 2023 yılına ilişkin yıllık gelir vergisi beyannamesinin incelenmesinde, 2023 yılı itibariyle dönem içinde satın alınan emtia tutarının 138.942,58-TL, dönem içinde elde edilen hasılatının ise 160.130,81-TL olduğu bildirilmekle,

davalının yukarıda açıklanan VUK’nun 177'nci maddesinde belirtilen gelir hacmine ulaşmadığı yani faaliyetinin esnaf faaliyeti sınırı içerisinde kaldığı davalının 6102 sayılı TTK. anlamında tacir olmadığı anlaşılmakla dava nispi ticari dava da olmadığı anlaşıldığından uyuşmazlığın Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp karara bağlanması gerekecektir.

Mahkememiz dava konusu uyuşmazlık bakımından görevsiz olup, görev kamu düzeni ile ilgili dava şartı olduğundan, iddia ve savunma olarak ileri sürülmese bile, yargılamanın her aşamasında mahkemece re'sen göz önünde bulundurulması gerektiğinden görevli mahkeme ... 15. Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu anlaşılmakla, davanın görev yönünden usulden reddine karar vermek gerekmiştir. Bununla birlikte, mahkememiz ile ...

15. Asliye Hukuk Mahkemesi arasında olumsuz görev uyuşmazlığı çıktığından yargı yerinin belirlenmesi ve merci tayini için dosyanın ... Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesine gönderilmesine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır