Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2026/171 K.2026/378

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava konusu ... Bankası A.ş ... Şubesinin ... çek numaralı çeki davacının çekmecesinden ilgilisine verilmek üzere iken çalındığını çekin üzerinde davacı şirket yetkilisinin imzası bulunmadığını, çek boş olarak ve her an üzeri doldurulabilir durumda olduğunu, çek üzerine ödeme yasağı konulmasını ve bankaya bildirilmesini talep etmiştir.

Dava, davacıya ait 1 adet boş çek yaprağının kaybolduğu/çalındığı iddiasına dayalı çek iptali davasıdır.TTK'nın 780.madde de çekin senet metninde "çek" kelimesini, kayıtsız şartsız belirli bir bedelin ödenmesi için havaleyi, muhatabın ticaret unvanını, ödeme yerini, düzenleme tarihini ve yerini, düzenleyenin imzasını taşımak zorundadır. TTK'nın 781. madde de bu unsurları taşımayan senedin çek sayılmayacağı düzenlenmiştir.

Tamamen boş çek yaprağı çalınması halinde çek doldurularak ibraz edildiği takdirde, keşidecinin hak talep eden hamile karşı İİK.72.maddesi uyarınca olumsuz tespit davası açma imkanı mevcut bulunmaktadır. Hukuki yararının bulunması HMK.114/h maddesi uyarınca dava şartıdır. Yine TTK.651/2. maddesi uyarınca iptal davasını açmakta hukuki menfaati olan kişi senede bağlı alacak hakkı olan hamildir.TTK.

757-764. maddelerinde yer alan yasal düzenlemelere göre çek keşidecisinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır. Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı TTK.651/2.maddesi uyarınca senet üzerinde hak sahibi bulunan hamile aittir.

Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi olması halinde hak sahibi hamile iptal kararı alarak, hakkını senetsiz olarak ileri sürme, ya da yeni bir kıymetli evrak tanzimini isteme olanağı tanınmak istenmiştir.

(TTK.652.m)Yukarıdaki açıklamalarla birlikte tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, talep eden tarafından 1 adet boş çek yaprağının kaybolduğu/çalındığı iddiasıyla eldeki davayı açtığı, boş çek yapraklarının kambiyo vasfını taşımadığından zayi nedeniyle iptaline karar verilmesi mümkün değildir.

Ancak talepçi tarafından boş çeklerin imzalı olduğu yönünde şüphelenildiği belirtildiği bu durumda çek imzalı olarak kabul edilse bile, imzalı çekin iptalini keşideci değil hamil isteyebilecektir. Ne var ki talep eden çekin hamili değil çeklerin keşidecisi (çek karnesi sahibi) olduğu anlaşılmakla, dava açma hakkı olmayan davacı keşidecinin ( ...

11. HD'nin 2020/ Esas 2021/ Karar sayılı İlamda da belirtildiği hâliyle) davasının usulden reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · e-imza Hakim ... · e-imza