Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2015/521 K.2018/1616

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

MAHKEMEMİZE AİT ... ESAS SAYILI ASIL DAVADA

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesi ile; davalı yan ile 42.000 TL + KDV karşılığında dolum makinesi "şase ve mekanik aksamı" yapımı konusunda anlaştıklarını, müvekkilin sözleşmeye uygun olarak edimini ifa ederek teslim ettiğini, ancak davalı yanın yapılan iş karşılığında düzenlenen fatura bedelini ödemediğini, bu nedenle davalı hakkında icra takibi başlatıldığını, davalının itirazı üzerine takibin durduğunu belirterek Bursa 20 İcra Müd. ... e sayılı dosyada takibe yapılan itirazın iptali ile davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmolunmasını talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafça yapılan imalatın ayıplı olduğunu, yasal süreler içerisinde davacı yana ayıp ihtarında bulunulduğunu, ancak ayıbın giderilmediği halde alacak iddiasında bulunulduğunu, davalı tarafça bir kısım aksamı yapılan makinanın halen çalışamaz durumda olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.

BİRLEŞEN MAHKEMEMİZE AİT ... ESAS SAYILI DAVADA

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesi ile; davaya konu makinenin ayıplı olması nedeniyle davacı tarafa süresi içerisinde ayıp ihbarı yapıldığını ve ayıbın giderilmesinin talep edildiğini, ancak makinedeki ayıbın giderilmediğini ve makinenin çalıştırılamaması nedeniyle uğradığı zarar nedeniyle 10.000,00-TL maddi tazminatın davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME

Mahkememize ait ... Esas sayılı asıl davada dava; davacı vekili tarafından davalı aleyhine alacağın tahsili talebi ile Bursa 20. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında, 53.323,84-TL toplam alacak talebi ile ilamsız icra takibi başlatılmış, davalı borçlunun itirazı üzerin takip durmuştur. Takibe itirazın iptali ile devamını sağlamak amacıyla dava açılmıştır.

Birleşen mahkememize ait ... Esas sayılı davada dava; dava konusu makinenin çalıştırılamaması nedeniyle uğradığı zarar nedeniyle maddi tazminat talebine ilişkindir.

Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi ... esas sayılı dosyası ile mahkememiz dosyası arasındaki fiziki ve hukuki irtibat nedeniyle birleştirilmesine karar verilmiştir.

Mahkememizce tanık dinlenilmesine karar verilmiştir.

Tanık ...; " Ben davalı şirkette 2014 yılı Temmuz-Aralık ayları arasında 5 aylık süre içinde üretim müdürü olarak göreve başladım. Göreve başladığımda şirketin sahibi dava konusu makinenin bir an önce devreye alınmasını istedi. Makinanın %90'lık kısmı tamamlanmıştı, %10'luk kısmı henüz tamamlanmamıştı. Bu makinadan önce şirkette aynı nitelikte birtek makine vardı ve çift vardiya tek kalıp halinde çalışıyordu.

Dava konusu makinanın devreye girmesi halinde ise tek vardiye ve üç kalıp çalışılması mümkün hale gelecekti. Bunun için biz çalışmalarımızı hızlandırdık. Makinanın tamamlanmasını sağladık. Ancak makine tamamlanmasına rağmen makinanın her üç aksamında da sorunlar yaşandı. Makinanın üç aksamı üç ayrı şirkete yaptırılmıştı. Önce otomasyon aksamı ile ilgili sorunlar giderilmeye çalışıldı. Daha sonra hidrolik sistem ile ilgili sorunlar giderilmeye çalışıldı.

Son olarak ta mekanik kısım ile ilgili çalışmalar yapıldı. Ancak makine düzgün bir şekilde çalışmadı. Tüm aksamları yapan firmalar kendi yaptıkları işi düzeltmeye çalışıyorlar ancak sorun çıktıkça da sorunun diğer şirketten kaynaklandığını iddia ediyorlardı. Bunun üzireni 11/08/2014 tarihi itibariyle toplandık. Bir değerlendirme yaparak iş bölümü yapıp bunu da protokole bağladık. Protokol çerçevesinde tüm şirketler çalışmalarını yaptılar.

Makinenin otomasyon ve hidrolik sistemindeki sıkıntılar çözüldü. Ancak mekanik sistemdeki sıkıntılar giderilemedi. Makinanın arka tarafında iki adet silikon besleme ünitesi mevcuttur. Bunlardan bir tanesi sabit olup diğeri sağa sola hareketlidir ve iki üniteye bakar. Biz öncelikle Isışah Grup olarak buradaki sıkıntıyı çözmek istedik. Sıkıntımız da hidrolik ünite ileri geri hareket ederken sağa sola titriyordu ve silikon kalıbını merkezlemiyordu.

Bunu merkezlemek için üniteye alt tablo ve Lineer kızak sistemi ve bağlantı elemanları ile bir yataklama yaptık. Ttireşim ve hareketi engelledik. Makine üretim denemelerine başlayacağı tarihte ben işten ayrıldım. Daha sonra arkadaşların anlattıklarını biliyorum ancak ben şahit değil, dava konusu makinaya güvenerek almış olduğumuz bir kısım siparişleri yetiştiremedik.

Ancak bu nedenle iş iptalleri olup olmadığı hussuunu net olarak hatırlamıyorum, ben bu projenin yalnızca beş aylık kısmında çalıştım, ben işe başladığımda hem şirkette mevcut olan makine hem dava konusu makine yan yana duruyordu, şirket sahibine bu kadar düzgün işleyen bir makine varken neden yeni bir sistemle çalışan makine yaptırıldı diye sorduğumda farklı bir sistem istemediklernii, mevcut makinenin besleem ünitesini sökülerek davacı şirkete gönderildiğini ve aynı ünitenin yapılmasının istenildiğini bana söylediler.

Bunun dışında bir proje çizilerek verilmemiştir. TUBİTAK'ın desteği bildiğim kadarı ile davalı şirkettedir ve dava konusu makine içindir."

Tanık.... "Ben davalı Isışah şirketinde üretimden sorumluyum. Şirketin ihtiyacı nedeniyle bir silikon enjeksiyon makinası yaptırılması kararı alındı. Bunun üzerine 3 ayrı şirket ile anlaşıldı. Şirketlerden biri makinenin hidrolik aksamını, diğeri otomasyon kısmını, davacı şirkette şase ve mekanik aksamını yapacaktı.

İstenilen makinenin projesi çizildi ve davacı şirkete verildi, ayrıca şirkette mevcut olan ve halen kullanılan makinenin parçası da örnek olarak kendilerine teslim edildi. Hatta teslimi bizzat ben yaptım. Daha sonra anlaşılan tüm şirketler istenilen parçaları yaptılar ve şirkete getirdiler. İlk geldiği hali ile tüm aksamlarda eksiklikler vardı, sonra ilgili şirketler kendi eksikliklerini tamamladılar, makinayı çalıştırdık.

İlk denemede istediğimiz sonucu alamadık, makine besleme ünitesinde sıkıntı yaptı bunun üzerine davalı şirket çalışanları üniteyi söktüler, götürüp üzerinde iyileştirme yapıp getirip taktılar, ancak yine olmadı. Tekrar söktüler, yine olmadı, üçüncü sökülmesinde makinenin arkasından bir tahliye deliği açtılar, delik açıldıktan sonra o kısım çalıştı. Ancak besleme ünitesinde başka bir arıza çıktı.

Davacı şirket bu arızayı gidermek üzere uğraştı ancak olmadı, en son olarak 8. Ayda makinenin tüm aksamlarını yapan şirketlerle birlikte toplandık ve bir tutanak hazırladık. Tutanağın düzenlenmesinden sonra otomasyoncu ve hidrolikçi kendi edimlerinii yerine getirdiler. Ayarlarını yaptılar, hatta tekrar sıkıntı olursa yeniden istediğimiz zaman ayarlama yapacaklarını bildirdiler. Davacı şirkette kendine göre eksikliği giderdi, biz makinayı teslim aldık.

Üretime başlamak üzere ilk denemeyi yaptığımızda arkadaki piston kaynaklardan patladı. Bunun üzerine telefon ile durumu davacı şirket çalışanı ... Beye bildirdim. ... Bey gelip makinayı gördü ancak ondan sonra da herhangi bir şey yapılmadı ve olay yargıya taşındı, biraz önce ifademde belirtmiş olduğum 11/08/2014 tarihli tutanakta imzası bulunan ... isimli kişi ifademde belirttiğim davalı şirket çalışanı olan kişidir.

Dava konusu makine yapılıncaya kadar biz şirketteki mevcut makine ile çift vardiya çalışıyorduk, şirketin bu makinayı yaptırmaktaki amacı vardiyayı teke indirip üç kalıpla çalışarak kapasiteyi arttırmaktı, bu doğrultuda yurt dışına açılma hedeflerimiz vardı, makinadaki aksaklıklar nedeniyle bu hedeflerimizi gerçekleştiremedik, ayrıca yerli firmalar ile ilgili işlerimizde de aksamalar oldu, bu nedenle de iş iptalleri oldu, bizim siparişlerimiz zaten mevcuttu, yeni bir makine yaptırarak hem bu siparişlerimizi yetiştirmeyi hem de iş haczimimizi arttırmayı planlamıştık."

Tanık ...;" Ben davalı şirkette arge mühendisi olarak çalışıyorum. Makine üç ayrı aksamdan ouşmakta olup, her aksam ayrı şirkete verilmiştir. Otomasyon ve hidrolik sistemi hazırlanarak şirkete getirildikten sonra en son mekanik aksam getirilmiş ve makine şirkette monte edilmiştir. Montaj sırasında makinanın aksamlarını yapan şirket elemanları da hazırdı ve montajlarını kendileri yaptılar. Ancak makine çalışmadı.

Ağustos ayına kadar iyi niyet çerçevesinde şirketlerle görüşmeler devam etti ve tüm şirketlerde iyi niyetli çabaları ile aksamlardaki arızaları gidermeye çalıştılar. Ancak bu süreç bizim için çok ssıkıntılo oldu, zira her üç şirketin elemanlarının da aynı anda bulunması gerekiyordu. Fakat bu her zaman sağlanamıyordu. Bu nedenle de son olarak Ağustos ayında bir protokol düzenlendi. Protokol çerçevesinde otomasyon ve hidrolik sistemleri yapan şirketler işlerini tamamladılar.

Yapılan işlerde problem olmayınca ücretleri ödendi, ancak mekanik aksamdaki problemler giderilemedi, biz de şirket olarak hiç işimize yaramayan makina için hidrolik ve otomasyon bedelini ödemiş olduk. Dava konusu makine olmadan önce tek makine ile çalışıyorduk ve siparişlerimize yetişemiyorduk, özellikle yurt dışında bulunan ... isimli bir firmadan çok ciddi siparişler almıştık.

Bu siparişlerin yetiştirilebilmesi ve daha fazla siparişler alabilmek ve işlerimizi genişletmek ve zamanında teslim etmek amacıyla bu makinayi yaptırdık. Ancak makinanın çalışmaması nedeniyle hedeflerimize ulaşamadık. Calorfileks adlı müşterimizi kaybettik. Ayrıca Firiterm isimli firma ile ilgili olarak ta firmamızın kayıpları mevcuttur." şeklinde beyanda bulunmuşlardır.

Taraflarca sunulan tüm deliller toplanmış, taraflar arasındaki alacak borç ilişkisinin açıklığa kavuşturulması ile tarafların iddia ve savunmalarının değerlendirilmesi yönünden Makine Mühendisi, Mali Müşavir, Hukukçu bilirkişiler ile mahalinde keşif ve bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiştir.

Alınan 18/03/2016 tarihli bilirkişi raporunda; davacı firma tarafından yapılan imalatın ayıplı olduğu olduğu, işbu ayıba ilişkin davalı borçlu firmaca ayıbın kökleşmiş Yargıtay içtihatlarında (Yargıtay 15. HD'nin 2014/125 E., 2014/5146 K. Ve 11/09/2014 tarihli içtihatı) da belirtildiği üzere imal olunan şeyin tesliminden sonra iş sahibinin işlerin mutad cereyanına göre imkan bulur bulmaz o şeyi muayeneye ve kusurları bulunduğu takdirde müteahhide bildirmeye mevcur olduğu ve eser sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda ayıp ihbarının her türlü delil ile ve tanık beyanı ile de ispatlanabileceğinin ifade edildiği,

somut olayda davalı borçlu firma üzerine düşen ihbar yükümlülüğünü yerine getirdiğini ve davalı firmanın da ayıptan haberdar olduğu, bu anlamda taraflar arasında ayıpların giderilmesine dair 11/08/2014 tarihli mutakabat metnini imza edildiği, yine keşif mahalinde dinlenen tanıkların bu hususu teyit eder mahiyette beyanda bulundukları anlaşıldığından davacı tarafça imal edilen eserin ayıplı olduğu ve ayıp ihbarının da süresinde yapıldığı bildirilmiştir.

Davacı vekilinin bilirkişi raporuna karşı itirazları ve imalatın ekte sunulmuş olan projeye göre yapdığı iddiasının ve davalı yanın zarar ziyan talebine yönelik iddialarının değerlendirilmesi yönünden İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılarak İTÜ Öğretim Görevlisi Makine Mühendisi bilirkiiş ile Hukuk Fakültesi Borçlar Hukuk konusunda uzman Öğretim Görevlisi bilirkişilerden rapor alınmasına karar verilmiştir.

Alınan 03/07/2017 tarihli bilirkişi raporunda; davacının yaptığı işin ancak %5 oranında ayıplı sayılabileceği ve bunun parasal ifadesinin 2.100,00-TL olabileceği, dolayısıyla davalının davacıya toplam borcunun 43.445,25-TL olduğu, heyet üyelerinin uzmanlık alanları itibaariyle birleşen davadaki davacı iddia ve talebi hakkında görüş beyanlarının mümkün olmadığı, keza faiz hesabına girilmesinin de mümkün kılmadığı bildirilmiştir.

Tarafların iddia ve savunmaları ile önceki iki bilirkişi raporuna yapılan itirazların değerlendirilmesi açısından Ankara Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılarak, Öğretim Görevlisi Makine Mühendisi bilirkişi ile Hukuk Fakültesi Borçlar Hukuku konusunda uzman Öğretim Görevlisi bilirkişilerden rapor alınmasına karar verilmiştir.

Alınan 14/06/2018 tarihli bilirkişi raporunda; dava konusu makinanın tasarımının davacıya ait olmaması nedeniyle makinanın çalışmamasında davacının kusurunun olmadığının görüldüğünü, yerinde yapılan keşif dikkate alınarak ayıplı kaynağın tekrar yapılarak davalıya teslim edilmesi gerektiği, davacının kaynak hatasından kaynaklanan bir sorumluluğunun bulunduğu,

söz konusu sorumluluğun ise %5 oranında bir ayıp olduğunun anlaşıldığını, birleşen davadaki davacı talebi bakımından, heyet üyelerinin uzmanlık alanlarının, birleşen davanın davacı tarafından iddia edilen zarar miktarının tespiti için uygun olmadığından sonuca ulaşılmasının mümkün görülmediğini, ayrıca böyle bir zararın varlığı veya yokluğu meselesi de uzmanlık alanları dışında kaldığını, aynı şekilde heyetlerinde mali müşavir bulunmadığından faiz hesabının da heyetleri üyelerinin uzmanlık alanları dışında olduğunu, davacının yaptığı işin ancak %5 oranında ayıplı sayılabileceği ve bunun parasal ifadesinin 2.100,00-TL olabileceği,

dolayısıyla davalının davacıya toplam borcunun 43.445,25-TL olduğu bildirilmiştir.

Mahkememizce yapılan yargılama ve toplanan delillerden, davalı-karşı davacı ... silikon enjeksiyon makinası yaptırmak için aralarında davacı-karşı davalı ... Pres San. Ve Tic. Ltd. Şti.'ninde olduğu 3 farklı şirket ile anlaşma sağladığı, ... Ltd.

Şti.'nin söz konusu makinenin pistonları ve mekanik aksamını yapma işini üstlendiği, Hidrosan şirketinin makinenin hidrolik aksamını ve hidrolik sistemini yapacağı, Dumanlar Otomasyon şirketinin ise makinanın otomotik kontrol sisteminin uygulanması ve yazılımını yapacağı, tasarımının ise davalı-karşı davacı ... tarafından yapıldığı anlaşılmaktadır.

Mekanik tasarımın davalı-karşı davacı ... tarafından yapıldığından bu makinanın mekanik parçalarının, hidrolik ve otomatik kontrol sistemleri ile bir arada çalışmamasının sorumluluğunun makinanın tasarımını yapan bu şirkete ait olduğu anlaşılmaktadır. Dosya kapsamında davacı firma tarafından imalatı yapılan mekanik aksamın, davalı firmanın tasarımına aykırı yapıldığı ve/veya eksik imalat olarak yapıldığına dair bir belge yada bilgi mevcut değildir.

Makinanın üretime yönelik çalışmamasında davacının sorumlu tutulamayacağı, sadece kırık olan kaynağın tekrar yapılmasının gerektiği, kaynaktaki imalat hatası için %5 oranında alacaktan kesinti yapılabileceği bununda 2.100,00-TL'ye karşılık geldiği bilirkişi raporları ile sabittir.

Davacının defter kayıtlarına göre davalıdan 42.289,00-TL alacaklı olduğu yaptığı işin %5 oranında ayıplı olduğu bunun karşılığının 2.100,00-TL olduğu bu bedel düşüldükten sonra davacının 40.189,00-TL alacaklı olduğu anlaşılmakla davanın kısmen kabulü ile davalının Bursa 20. İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı icra takip dosyasına yaptığı itirazın kısmen iptaline takibin 40.189,00-TL asıl alacak üzerinden devamına, alacak miktarı bilirkişi raporu ile tespit edildiğinden ve likit olmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine, birleşen dosya açısından alınan bilirkişi raporları ve dosya kapsamına göre davalı-karşı davacının davasında haksız olduğu anlaşılmakla birleşen dosya açısından davanın reddine karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır