Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/1431 K.2019/532

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesi ile; keşidecisi ... olan 20.000,00-TL bedelli çekin müvekkilinin elinden iradesi dışında çıktığını, müvekkilinin dava konusu çeki keşide ettiğini ve çeki verecek olduğu esnaf ile de aralarında ticari anlaşmaya varamayınca çeki vermekten vazgeçtiğini, müvekkilinin çeki alacak olan kişinin çeki almadan gittiğini düşünüp işine devam etttiğini akşam olunca çeki heryerde aradığını fakat bulamadığını, müvekkilinin sanayide kamyon, tır ve çekicilerin tamirini yapmakta yoğun ve yorucu tempoyla çalıştığını, iradesi dışında çek elinden çıkan müvekkilinin Bucak 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin ...

Esas sayılı dosyasında çek iptali davasını açtığını, ön inceleme duruşmasından önce davalının feri müdahil olarak davaya katıldığını, bu nedenle ilgili dosyasının 2 nolu celsesinin 2 nolu ara kararı gereğince taraflarına çek istirdat davası açmak üzere süre verildiğini verilen süre içerisinde davalıdan müvekkile ait olan çekin istirdatı ve çekin tahsili halinde çek bedeli ve çeke bağlı olarak tahsil edilen ferilerin tahsili için iş bu davayı açmanın hasıl olduğunu söz konusu çekin davalıdan geri alınarak müvekkiline istirdatına ve çekin tahsili halinde çek bedeli ve çeke bağlı olarak tahsil edilen ferilerin tahsiline karar verilmesini talep

ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı taraf dava dilekçesinde davaya konu çeki keşide ettiğini, çeki verecek olduğu kişiyle aralarında anlaşma olmaması sebebiyle çeki vermekten vazgeçtiğini ancak kişinin çeki alıp gittiğini ve kendisinin akşam bundan haberdar olduğundan bahsettiğini, bunun sebebi olarakta kendisinin yoğun ve yorucu bir işinin olmasını gösterdiğini, bu açıklama hem hayatın olağan akışına hem de ticaret kanununun md. 20/2 hükmüne gre her tacirin ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi şarttır maddesine aykırılık teşkil ettiğini,

müvekkilinin çeki edinme nedenini kanıtlama yükümlülüğü olmadığının, müvekkilinin çekin rıza dışında elden çıktığını bilmesi veya bilebilecek durumda olması gerektiğini, çekin rıza dışı elden çıkması halinde ispat yükü çekin yetkili hamili olduğunu ve rızası hilafına elinden çıktığını ileri süren davacıya ait olup davacının iddiasını kesin ve inandırıcı delillerle kanıtlaması gerektiğini, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

KANITLAR

İcra dosyası, asliye hukuk dosyası, vs.

KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME

Dava; Denizbank Bucak şubesine ait 30/01/2017 keşide tarihli, C1-9396259 nolu, 20.000,00-TL bedelli çekin istirdatını sağlamak amacıyla açılmıştır.

6102 sayılı TTK 790. maddesi “ cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır”

Yine 6102 sayılı TTK 792.maddesi “çek herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa ister hamile yazılı ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek sözkonusu olupda hamil hakkını 790.maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş yeni hamil ancak çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür” hükümlerini içermektedir.

Davalının elinde bulunan çekin istirdadı talebiyle açılan işbu davada ispat yükü davacıda olup; davacının, çekin rızası hilafına elinden çıktığını ve çeki elinde bulunduran davalının kötüniyetli ve iktisabında ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerekir. Ancak, davacı bu hususların ispatına yönelik belge ve delil sunamamıştır.

Çek üzerindeki ciro silsilesi şeklen tam olup, davalının yetkili hamil olduğu anlaşılmaktadır. Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790. maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.

Bu madde hükmüne göre, davalının çeki edinme nedenini kanıtlama yükümlülüğü yoktur. Davalının çekin rıza dışında elden çıktığını bilmesi veya bilebilecek durumda olması gerekir. Çekin rızası dışı elden çıkması halinde ispat yükü, çekin yetkili hamili olduğunu ve rızası hilafına elinden çıktığını ileri süren davacıya ait olup, davacının iddiasını kesin ve inandırıcı delillerle kanıtlaması gerekmektedir.

Çek üzerindeki ciro silsilesinin görünüşte düzgün olduğu, ciro silsilesinde kopukluk olmadığı ve davalının çeki iktisapta kötü niyetli ve ağır kusurlu olduğunun davacı tarafça ispat edilememiş olması nedeniyle ispatlanamayan davanın reddine karar vermek gerekmiştir.

Katip ... ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır