Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/642 K.2024/799

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesi ile; taraflar arasında 24/02/2016 tarihli hazır beton taşıma ve hazır beton pompalama sözleşmeleri imzalandığını, müvekkili olan tarafın sözleşme yükümlülüklerini tam ve eksiksiz olarak yerine getirdiğini, sözleşme konusu yapılan işlere ilişkin faturaları davalı tarafa teslim ettiğini, başlangıçta taraflar arasında işin işleyişi ve ödemeler konusunda bir sorun yaşanmazken 2016 yılı Kasım ayından itibaren davalı tarafın bir takım bahanelere sığınarak müvekkilinin hakedişlerini ve fatura konusu alacaklarını ödemekten kaçındığını, yapılan görüşmelerin sonuçsuz kalması üzerine icra takibi başlatıldığını,

davalı tarafın icra takibine konu borcun 68.623,33-TL'lik kısmını kabul ederken bakiye 144.043,00-TL'lik kısmına itiraz ettiğini, icra takibinin durduğunu, icra takibine yapılan itirazın iptali ile % 20 den az olmamak şartıyla icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesi ile; davacının kusurlu hareketlerinden kaynaklanan müvekkilinin zararlarını ödemekten kaçınması, işçilik alacaklarının ödenmemesi veya ödendiğine ilişkin belgelerin sunulmaması, sözleşmelerin feshi sebebiyle taraflar arasındaki ihtilaf sebebiyle hakediş tutarının ne kadar ödeneceği hususunda mutabakat sağlanamadığını, bunun üzerine davacıya ihtar çekilerek ödeme miktarları tek tek bildirilerek ancak davalı tarafça ödeme yapılmayınca başlatılan icra takibine kısmi itirazda bulunarak kısmi ödeme yapıldığını,

dava dilekçesinde her ne kadar müvekkiline mal teslimi yapıldığı yazılmışsa da böyle bir mal teslimi olmayıp dava dilekçesi bu yönüyle anlaşılamadığını, ayrıca müvekkilinin imzasına sunulduğu bildirilen faturaların hangi faturalar olduğu yazılmadığını, açılan davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.

KANITLAR

İcra dosyası, sözleşme, ticari defter ve bağlı kayıtlar, bilirkişi raporu, vs.

KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME

Davacı vekili tarafından davalı aleyhine alacağın tahsili talebi ile ... 17. İcra Müdürlüğünün 2017/... Esas sayılı dosyasında, 212.666,33-TL toplam alacak talebi ile ilamsız icra takibi başlatılmış, davalı borçlunun itirazı üzerin takip durmuştur. Takibe itirazın iptali ile devamını sağlamak amacıyla eldeki dava açılmıştır.

Dava, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunun 67. Maddesine göre açılan itirazın iptali istemine ilişkindir.Taraflar arasındaki 24/02/2016 tarihli hazır beton taşıma ve hazır beton pompalama sözleşme eser sözleşmesi niteliğinde olup, ihtilafın değerlendirilmesi bu kabule göre yapılmıştır.Mahkememizce taraflar arasındaki alacak borç ilişkinin açıklığa kavuşturulması yönünden, davacı tarafa ait ticari defter ve bağlı kayıtları üzerinde SMMM bilirkişi tarafından bilirkişi incelemesi yapılmasına, davalı tarafın bağlı bulunduğu mahkemeye talimat yazılmasına karar verilmiştir.Mahkememizce alınan 15/01/2018 tarihli bilirkişi raporunda;

davacıya ait ticari defter ve bağlı kayıtlara göre davacının davalıdan 212.666,36-TL alacaklı bulunduğu bildirilmiştir.

Talimat mahkemesince alınan 06/02/2018 tarihli bilirkişi raporunda; davalıya ait ticari defter ve bağlı kayıtların incelenmesinde 2015-2016-2017 yıllarında meydana gelen ticari faaliyetlerden dolayı bir borç alacak ilişkisi olduğu, davalının 27/01/2017 itibariyle ...'a 132.414,39-TL borçlu iken 27/03/2017 tarihinde icra dosyasına itirazı kayıt ile yapılan 77.850,000-TL ödemeden sonra bakiye 54.564,39-TL borçlu olduğu bildirilmiştir.Mahkememizce tarafların itirazları ve ...

2.Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından alınan bilirkişi raporu ile mahkememizce aldırılan 15/01/2018 tarihli bilirkişi raporu arasındaki çelişkilerin giderilmesi ve davacı vekilinin 2015 ve 2017 yılı ticari defterleri ve taraflar arasındaki sözleşme de incelenerek ek rapor düzenlenmesine karar verilmiştir.Alınan 04/07/2018 tarihli bilirkişi ek raporunda; davacı kayıtları ile davalı vekilinin sunmuş olduğu ödeme belgelerine göre takip tarihi olan 20/03/2017 tarihi itibariyle davacının davalıdan olan alacağının 211.951,28-TL olduğu,

takip sonrası ise davacının davalı adına düzenlediği 01/04/2017 tarih ve ... seri numaralı 3.004,87-TL bedelli faturanın kayıtlara intikal ettirilmesi sonucu davacının davalıdan olan alacağının 214.956,15-TL olup, bu tutardan davalının davacı adına ...

Bankası vasıtasıyla 04/04/2017 tarihinde yapmış olduğu 68.623,33-TL'lik havalenin mahsubu sonucunda davacının davalıdan olan alacağının 04/04/2017 tarihi itibariyle 146.332,82-TL olması gerektiği bildirilmiştir.Tarafların iddia ve savunmalarının değerlendirilmesi dosyaya sunulan bilirkişi raporlarına karşı sunulan beyan ve itirazlarında değerlendirilmesi açısından dosyanın 1 SMMM ve 1 Sözleşmeler konusunda uzman bilirkişiye tevdii ile rapor düzenlenmesine karar verilmiştir.

Alınan 02/09/2019 tarihli bilirkişi raporunda; davalı defterlerinde kayıtlı olan toplam 75.138,54-TL'nin davacı alacağından mahsup edilmesi gerektiği, icra takip dosyasına ödenen 68.623,33-TL asıl alacak yerine 77.850,00-TL cari hesaptan düşülmesinin hatalı olduğunu, bu sebeple davalı ticari kayıtlarında gözükmekte olan 77.850,00-TL'lik icra ödemesi yerine 68.623,33-TL'nin dikkate alınacağını, davacı kayıtlarında gözüken alacak miktarının 143.327,95-TL'den 866,12-TL 2016 devir bedelinden kaynaklanan fark-davalı kayıtlarına itibar edildiğini, 17.306,20-TL pompa ve mikser hizmet fark bedeli, 715,80-TL beton zaiatı, 35.275,99-TL mazot bedeli,

21.840,55-TL mazot bedeli düşüldükten sonra bakiye alacağın 67.323,29-TL olduğu bildirilmiştir.

Mahkememizce davacı vekiline işçilerin tazminat, fazla mesai, yıllık izin ... Gibi işçilik alacaklarını ödediğine dair belgeleri dosyaya sunması veya bu belgeleri davalı tarafa teslim ettiğine dair teslim evrakını sunması için süre verilmiş, verilen süre dolduktan sonra dosyanın önceki bilirkişi heyetine tevdii ile tarafların itirazları doğrultusunda ek rapor aldırılmasına karar verilmiştir.

Alınan 04/01/2021 tarihli bilirkişi ek raporunda; davalı vekilinin 242.5 gün olmasa bile en azından 17.306,20-TL'lik mahsuba konu olan günlerde davacının araçlarını hazır bulundurmadığı hususunda kanaat oluştuğundan en azından bu günlere ait günlük 600,00-TL'lik cezanın davacı istihkakından mahsubuna karar verilmesi talep etmiş ise de davalının bu talebinin haklı görülmesi halinde tazminatın ne kadar tutacağı konusunda tutanaklar incelenmiş ama ne tutanaklarda ne faturalarda ne de çizelgelerde bu faturalara konu çalışmanın kaç gün ve saat olduğuna dair bir bilgi yer almadığını, davalı vekilinin de bu konuda bir bilgi ibraz etmediğini,

bu nedenle bu konuda heyetlerince bir çalışma yapılamadığını, davacı vekili tarafından verilen ... evrakları ve bordrolar ile banka dekontları işçilerin davalı şirketi ibra ettiğine ve sözleşme gereğince davacı istihkaklarının davacıya ödenmesi noktasında nihai değerlendirmesi mahkemeye ait olduğunu, taraflar arasındaki sözleşmenin 30. Maddesi gereğince, davacının çalıştıracağı ve çalıştırmış olduğu elemanların bordroları ile muhtasar beyannamelerini, sigorta işe giriş bildirgelerini,

... aylık bildirgesi ile ... aylık ödemelerini gösterir makbuzu (belgeleri vs.) tesis sorumlusuna ve idari ve mali işler sorumlusuna kontrol amacıyla göndermekle yükümlüdür. Davacı, çalıştıracağı işçilerin her türlü özlük dosyalarına ilişkin ödemeleri yapmaması, ... primlerini ...'ya yatırmaması, ... ile ilgili olarak istenen belgeleri fabrikaya ibraz etmemesi ve .... ... istihkakından para tutamaya yetkilidir ve istihkakları durdurma hakkında sahiptir.

Davacının, icra takibi öncesinde mü bu belgeleri davalıya teslim ettiğine dair dava dosyasında bir bilgi ve belge bulunmadığını, bu durumda davacının bakiye alacağı mevcut olsa dahi sözleşmenin 30. Maddesi gereğince teslim etmesi gereken belgeleri teslim etmemesi sebebiyle davalının istihkakları ödememe hakkı olup olmadığına ilişkin nihai değerlendirmenin mahkemeye ait olduğu bildirilmiştir.

Mahkememizce önceki bilirkişi heyetinin yanına makine mühendisi bilirkişi eklenerek tarafların iddia ve savunmaları ile kök ve ek rapora itirazları da değerlendirilmek suretiyle ek rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verilmiştir.

Alınan 01/01/2022 tarihli bilirkişi ek raporunda; davalı tarafından hizmet alınan firmalardan hangi tarihte kaç gün, kaç saat hizmet alındığı bilgisi yer almadığından, davacının hangi tarihlerde kaç gün taşımayı aksatıp aksatmadığını belirlemenin mümkün olmadığını, dolayısıyla taraflarca zapt altına alınan ve her iki tarafça da kabul edilen, davacının hizmet aksatmasından dolayı, davalıca dışarıdan alınan ve ödenen hizmet tutarının 17.306,20-TL olduğu, bakiye alacağının 67.323,29-TL olduğu bildirilmiştir.

Tarafların iddia ve savunmaları ile önceki bilirkişi raporuna karşı yapılan itirazlar tek tek ve ayrıntılı olarak irdelenmek üzere 1 SMMM, 1 Nitelikli Hesap Uzmanı Hukukçu bilirkişi ve 1 Mak. Müh. Bilirkişilere dosya tevdi edilmiştir.

Alınan 07/11/2022 tarihli bilirkişi raporunda; davalı tarafından takas mahsup iddiası ileri sürülen 715,08-TL değerindeki beton zaiyatına ilişkin, geçmiş yıldan devreden 866,12- TL'nin icra dosyasına ödenen 68.623,33-TL'nin davacının alacağından mahsubunun gerekeceği, davalı tarafın diğer takas ve mahsup talepleri kapsamında davacı alacağından mahsubunun gerekmeyeceği, davacının 20/03/2017 takip tarihi itibariyle davalıdan olan alacağının 142.461,80-TL olduğu bildirilmiştir. ...

Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılarak önceki heyet raporları arasındaki çelişkilerin giderilmesi ve iddia ve savunmaların giderilmesi açısından dosyanın 1 SMMM, 1 Makine Mühendisi VE 1 Hesap Uzmanı bilirkişilere tevdi ile rapor düzenlenmesine karar verilmiştir.

Alınan 05/07/2023 tarihli bilirkişi raporunda; takip tarihi olan 20/03/2017 itibariyle davacı ...’ın bakiye alacağının 125.037,60 TL olduğu bildirilmiştir. ... ...'ye talimat yazılarak, dosyanın rapor sunan bilirkişilere tevdi ile ek rapor düzenlenmesinin istenilmesine karar verilmiştir. Alınan 12/12/2023 tarihli bilirkişi ek raporunda; davacı ...'ın davalı ... Beton A.Ş.'den 66.355,86 TL alacaklı olduğu bildirilmiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) hükümlerine göre: Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir. (HMK 222/1) Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır (HMK 222/2).

Bu şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması ve defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerektiği ise üçüncü fıkrada düzenlenmiştir.

Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur (HMK 222/4).Ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması gerekir.

Karşı taraf defterleri incelenmediği takdirde dayanan tarafın kendi defterindeki kayıtların lehe delil olması mümkün değildir. Karşı taraf ticari defterlerini sunmadığı takdirde ise bu davranışı ile kendi ticari defterlerinin davacı defterleri ile uyumlu olup olmadığının incelenmesine engel olduğundan, engel olduğu sonucun varlığını kabul etmiş sayılmalıdır.

Tacir olup ticari defter tutmak zorunda olan davalı taraf, ticari defterleri bulunmadığını ileri süremeyeceğinden verilen kesin süreye rağmen ticari defterini ibraz etmediğinden HMK 220/3. madde gereğince sunmaktan kaçındığı belgelerdeki (ticari defterlerindeki) kayıtların, karşı taraf defterindeki kayıtlara uygunluğu kabul edilmiştir.

O halde yapılan yargılama ve toplanan delillerden, davacı tarafından davalı aleyhine ... 17. İcra Müdürlüğünün 2017/...

Esas sayılı dosyası icra takibi başlatıldığı, davalının icra takibine kismi itiraz ettiği, mahkememizce ve talimat mahkemesince ticari defterler üzerinde bilirkişi incelemesine karar verilmiş olup, alınan bilirkişi heyet kök ve ek raporlarından, alınan bilirkişi raporlarından 05/07/2023 tarihli heyet (kök) raporunun dosya kapsamına uygun olduğu, diğer raporların aşağıda belirtilen mahkeme kabulüne aykırı yönleri nedeni ile hesaplama ve sonuç bakımından hükme esas alınmamış ;

davacının defterinde kayıtlı 212.666,36 TL toplam fatura alacağından, davalı defterindeki kayıtta bu alacaktaki kayıtta davalı alacağı olarak tenzil edilen araç hasar tutanak belgesindeki 4.130 TL ile araç temin etmeme cezası olarak 145.500 TL alacak kalemlerinin davalı tarafça davacıya fatura edilmediği gibi tek taraflı tespite dayalı olduğu gibi, içeriğinin doğru olduğunun yasal deliller ile davalı tarafça kanıtlanamadığı, ayrıca davalı defterinde yer alıp davacı defterlerinde yer almayan mazot bedeli açıklaması bulunan 21.804,55 TL ve 35.275,99 TL miktarlı iki adet faturanın ise tek taraflı olduğu,

taraflar arsındaki sözleşmeye istinaden düzenlendiği belirtilmişse de, dayanak belgelerinin bulunmadığı için davacı alacağından tenzil edilmeyeceği, buna karşılık davalının, davacı alacağından kendi ticari defterinde tenzil ettiği alacak kalemlerinden diğer kısmınının ise ( dosyadaki tutanak ve belgelere göre davacının da kabul ettiği ve taraflar arasındaki sözleşmeye uygun düzenlendiği anlaşılan dışarıdan hizmet alımı nedeni ile 17.306,20 TL yansıtma bedeli ile 715,08 TL bedelli zayi olan betona ilişkin fatura ) davacı alacağından tenzilinin gerekeceği , buna göre taraflara ait defter ve bağlı kayıtlarına göre ;

davacının davalıdan takip tarihi itibari ile 193.660,93 TL alacaklı olduğu, davalının icra dosyasına yaptığı toplam 68.623,33 TL'nin -davacı vekilinin 27.05.2024 ve diğer dilekçelerinde icra vekalet ücreti ile icra harç ve giderlerine ilişkin ayrıştırma yapılması gerektiği ileri sürülmeden doğrudan toplam fatura tutarından düşülmesi sonucu alacak talep edildiğinden- taleple bağlılık ilkesi tenzili sureti ile 125.037,60-TL bakiye davacının alacağı olduğu, bu miktar üzerinden davalının kısmi itirazının iptali gerektiği anlaşılmakla ;

mahkememizce aldırılan kanaat verici 07.03.2023 tarihli bilirkişi raporuna itibar edilerek (aynı heyetin 12/12/2023 tarihli bilirkişi raporunda kök rapordaki görüşler tekrarlanmakla birlikte hesaplama farklılığının maddi hataya dayalı olduğu anlaşılmakla itibar edilmemiştir) davanın kısmen kabulü ile 125.037,60 TL bakımından takibin kısmen iptaline, 193.660,93-TL asıl alacak üzerinden takibin devamına, icra inkar tazminatı talebi yönünden alacağın likit olduğu,

davalının asıl alacak yönünden itirazında haksız olduğu anlaşıldığından icra inkar tazminatı talebinin kabulüne, reddedilen kısım yönünden alacaklının haksız ve kötü niyetli olduğu ispat edilemediğinden kötü niyet tazminatının reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır