Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/886 K.2018/932

Mahkememize tevzi edilen İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA VE SAVUNMA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkili şirket tarafından işletilen köprü ve otoyoldan davalı şirkete ait ...ve ... plakalı araçların ihlalli geçişleri nedeniyle doğan ve yasal süresi içerisinde ödenmeyen geçiş tutarları ve yasadan kaynaklı para cezası bedellerinin tahsili amacıyla Bursa 14. İcra Müdürlüğü'nün ...esas sayılı dosyasından başlatılan icra takibinden gönderilen ödeme emri, davalı şirkete 05/05/2017 tarihinde tebliğ edildiğini, davalı şirket tarafından dosyaya 08/05/2017 tarihinde kısmi itirazda bulunulduğunu, itiraz konusu dosya alacağı hakkında takibin devamı amacıyla işbu davanın ikame edildiğini,

davalı şirketin borcun ana para ve ferilerine, bu doğrultuda ihlalli geçiş vakıalarına itiraz etmediğini, sadece ceza tutarı ve buna ilişkin faiz, harç ve sair ferilerine itiraz ettiğini, ayrıca itiraz edilmeyen tutar ve buna ilişkin ferilerinin 09/05/2017 tarihinde icra dosyasına yatırılarak müvekkili şirkete reddiyatı yapıldığını, dava konusu uyuşmazlığın geçiş bedeline karşılık yasa hükmü gereği talep edilen on katı tutardaki ceza tutarının yasal hükümler karşısında talep edilebilirliğinin değerlendirilmesinin yeterli olacağını,

ihlalli geçişin müvekkili şirket tarafından yapımı ve işletmesi üstlenilen otoyolun geçiş ücreti ödenmeksizin kullanılması ve tahakkuk eden ücretin geçişi takip eden 15 günlük kanuni ödeme süresi içinde de ödenmemiş olması anlamına geldiğini, bu itibarla ihlalli geçişi takip eden 15 günlük süre içinde de geçiş ücretine herhangi bir ceza tahakkuk ettirilmediğini, kullanıcıların bu süre içerisinde sadece geçiş ücretini ödemekle yükümlü olduğunu,

bu nedenlerle davalı şirketin Bursa 14. İcra Müdürlüğünün ...esas sayılı dosyasına yaptığı itirazının iptaline ve aleyhine %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Müvekkili firmanın ihlalli geçiş vakıalarına itiraz etmediği ve itiraz edilmeyen tutar ile ferilerinin dosyaya yatırıldığını, bu sebeple zımmi kabul oluştuğunu, bu iddiaların gerçeği yansıtmadığını, Bursa 14. İcra Müdürlüğünün ...esas sayılı icra dosyasındaki itiraz dilekçelerinden de görüleceği üzere köprü ve otoyoldan geçiş ihlallerine ihlalli geçiş vakıalarına, ceza tutarını doğuran olaylara bu geçişlerin kaçak geçiş olmaması sebebiyle de geçiş ücretine uygulanan 10 katı ceza tutarına yasal hakları saklı kalmak kaydıyla açıkça itiraz edildiğini,

ruhsat kaydı müvekkili firma üzerinde olan ancak Osmangazi Köprüsü ve ilgili otoyollardan geçiş tarihlerinde ... Turizm Seyahat Otobüs İşletmeciliği San ve Tic. Ltd.

Şti'de uzun süreli operasyonel kirada bulunan takibe konu ...ve ... plakalı araçların toplamda 457,15 TL geçiş ücretlerinin ödenmediği iddiasıyla müvekkili firma hakkında 10 katı ceza tutarı da eklenerek toplamda 5.028,65 TL tutarında icra takibi başlatıldığını, ilgili araçların OGS/HGS cihazlarında yeterli bakiye olmasına rağmen köprü ve otoyoldan geçişlerinde gişelerdeki bariyerlerin açılmadığını, OGS/HGS cihazlarında yeterli bakiyeden ücretin tahsili sağlanmayarak ihlalli geçiş bildirimi kağıdı kaptan şoförlere verilerek araçların geçişleri Otoyol A.Ş.

Çalışanları tarafından yaptırıldığını, firma yetkililerinin 15 gün içinde geçiş ücretini cezasız ödemek için yetkili kılınan iki bankaya defalarca müracaat ettiğini, ancak sistemde bu geçişlerin gözükmediğini, bankaların tahsilat yapamadığını, takibe konu geçişleri yapan araçların ... Turizm Seyahat Otobüs İşletmeciliği ve Tic. Ltd.

Şti firmasına kiralandığını, yeterli bakiye olmasına rağmen davacı firmanın kurduğu sistemin parayı çekmediğini, 15 gün içerisinde geçiş ücretlerinin cezasız ödenilmesi için yardımcı olunmadığını, bu nedenlerle davanın ... Turizm Seyahat Otobüs İşletmeciliği ve Tic. Ltd. Şti'ne ihbarına, davanını müvekkili şirkete yöneltilmesinin usul ve yasaya aykırı olup, pasif husumet ehliyeti bulunmayan müvekkili bakımından davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İhbar olunan vekili cevap dilekçesinde özetle: Dava konusu bedellerin yatırılması için firmaca alacakının anlaşmalı olduğu bankalar ile temasa geçildiğini, alacaklıdan iban numarası dahi talep edildiğini, ancak sonuçsuz kaldığını, geçiş ücretlerinin zamanında ödenmemesi bizzat davacı ve davacının yetkili kıldığı bankalar nedeni ile olduğunu, alacaklının bunlara ilişkin kendinden kaynaklanan sorunlara ilişkin süresi içinde çözüm bulmayıp bunlara bir de ceza tutarı uygulaması ise hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, söz konusu dönem içinde Otoyol Yatırım A.Ş. tarafından ödemekle anlaşmalı olduğu Ziraat Bankası A.Ş.

İle Finansbank A.Ş. Tarafından sistem arızası nedeni ile bankaca işlem yapılmadığını, ilgili firmadan ses kayıtları ve görüşmeler getirtildiğinde firmanın süresi içinde ödeme yapmak için tüm çarelere başvurduğu ve firma tarafından da söz konusu sistem hatasının kabul edildiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Dava dilekçesi, tarafların beyanı, Bursa 14. İcra Müdürlüğünün ...sayılı icra takip dosyası, ihlalli geçiş bildirim evrakları, ihlali geçiş tablosu, ihtarname, geçiş ücreti sorgulama hatası ekran görüntüleri, davacı firmaya gönderilen e-mailler, araçların operasyonel kiralama kontratları, yazılan müzekkere cevapları.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ SONUÇ

Dava, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunun 67. Maddesine göre açılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

Davacı tarafından, davalıya ait ...ve ... plakalı araçların ihlalli geçişi nedeniyle doğan ve yasal süre içinde ödenmeyen yasadan kaynaklı para cezası bedellerinin tahsili amacıyla davalı aleyhine Bursa 14. İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı dosyasında icra takibi başlatıldığını, davalının cezai tutara itirazı üzerine takibin durduğu ve asıl alacak yönünden itirazının olmadığı, cezai tutar olan 4571,50 yönünden kısmi olarak itirazın iptali takibin devamı amacıyla eldeki davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık icra takibine konu alacağın davacı tarafından işletilen otoyoldan davalıya ait ...ve ... plakalı araçların ücret ödemeden geçiş yapılmasından kaynaklanmaktadır.

Davacı tarafından kesilen cezanın 15 gün içinde cezasız ödeneceği, 15 günlük yasal süre sonunda geçiş ücreti ile birlikte geçiş ücretinin 10 katı tutarındaki ceza tutarı ile ödeneceğinin davalıya ihtarname ile bildirildirilmiş, ancak davalı tarafından 15 günlük yasal süre içinde ödeme yapılmaması nedeniyle hakkında yasal işlem başlatılmıştır.

Diğer yandan 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 30. Maddesinin 5. Fıkrasına göre"4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir.

Ücretin on katı fazlası olarak tahsil edilen ceza tutarının yüzde altmışı, tahsilini izleyen ayın yedinci günü mesai bitimine kadar, işletici şirket tarafından Hazine payı olarak, yıllık kurumlar vergisi yönünden bağlı olduğu vergi dairesine şekli ve içeriği Maliye Bakanlığınca belirlenen bir bildirimle ödenir.

İşletici şirket tarafından Hazine payının eksik bildirilmesi veya hiç bildirilmemesi ya da bildirildiği halde süresinde ödenmemesi halinde, Hazine payının ödenmesi gerektiği tarih ile tahsil edildiği tarih arasında geçen süreye 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesine göre uygulanacak gecikme zammı ile birlikte ilgili vergi dairesince 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre takip ve tahsil edilir." araç maliklerinden geçiş ücreti ve ceza tutarının tahsil edileceği öngörülmüştür.

Ancak davanın açıldığı tarihten sonra 25/05/2018 tarihli, 30431 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan; 7144 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 18. maddesi ile; "25/06/2010 tarihli ve 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un 30. maddesinin bir ve beş fıkrasında yer alan "on" ibareleri "dört" şeklinde değiştirilmiştir.

O halde somut olayda, davacıya ait otoyoldan davalının maliki olduğu araçların geçiş ihlali yaptığının dosyaya sunulan kamera kayıtları,bildirim evrakları, ihtarnameler ve geçiş araçlara ait görüntü kayıtları sabit olduğu, davalı tarafın HGS veya OGS kartlarının banka hesabında yeterli bakiye olduğu savunması yönünden, davalı tarafın ihlalli otoyoldan geçişten sonra 15 gün içinde geçiş ücretini ödediğini iddia etmemekte olup sadece HGS veya OGS kartlarının banka hesabında yeterli bakiye olduğunu iddia etmektedir. OGS ve HGS kartlarından para çekilmemesi halinde davalı geçiş ücretini ödemek zorundadır.

Geçiş esnasında ödeme olmadığında veya HGS veya OGS sisteminden provizyon alınamadığı takdirde gişe çıkışlarındaki bariyerler açılmadığından, davalı ücret ödemeden geçiş yaptığını bilmektedir. Bu sebeple davalının bu savunmalarına itibar edilmeyerek davacının cezai tutar alacağının olduğu anlaşılmaktadır. (Bursa BAM 5. Hukuk Daires 2018/290 Esas ve 2018/504 Karar sayılı İlamında vurgulandığı üzere)

Diğer yandan dört katı oranında ceza alınacağı ise Kanun düzenlemesi olduğundan davalı tarafından bilmesi gerekir. Yani; Kanunu bilmemek mazeret sayılamaz. Bu nedenle tebligata gerek yoktur.

6001 sayılı yasanın 30/5. Fıkrasına göre araç maliklerinin geçiş ücretleri ve cezalardan sorumlu olduğundan, davacının ceza tutarı talebine yönelik alacağının sübut bulduğu ve davalı, itirazında haksız olup, takip konusu borç miktarının cezai tutar kısmının yasa değişikliği sebebiyle asıl alacağın dört katı sorumlu olması sebebiyle davanın kısmen kabulune karar vermek gerekmiştir.

Davacı vekilinin icra ve inkar tazminatı talebi yönünden, 2004 sayılı İİK’nun 67. maddesinin 2. fıkrasında; “Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötüniyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın (Değişik ibare:02/07/2012-6352 S.K./11.md.) yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir” hükmüne yer verilmiştir.

Yargıtay Daire’leri ve Hukuk Genel Kurulu'nun kararlılık kazanmış uygulamasına göre; itirazın iptali davalarında İİK’nun 67/2. maddesi çerçevesinde alacaklı yararına icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için, usulüne uygun şekilde yapılmış bir icra takibinin bulunması, borçlunun süresi içerisinde ödeme emrine itiraz etmesi,

alacaklının bir yıl içinde itirazın iptali davasını açması ve davasında haklı çıkarak inkar tazminatı talep etmiş olması ve alacağın likit olması gerekli olup somut olayda, alacağın belirlenebilir bir miktar, likit olup davalının borca itirazda haksız olduğundan icra inkar tazminatının kabulune, reddedilen kısım yönünden davanın açıldığı tarihte davacının on katı cezai bedeli talep etmekte haklı olduğu ve kötüniyetli olmadığından davalının kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır. Hakim ... · ¸e-imzalıdır.