Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/914 K.2018/1492

Mahkememize tevzi edilen Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA VE SAVUNMA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkili ile davalı şirket arasında müvekkili firmanın işyerine mutfak sistemi yapım işi hususunda sözleşme yapıldığını, bu sözleşmeye istinaden davalı firma yapacağı işe ilişkin projeyi oluşturarak 03/04/2017 tarihinde müvekkili firmaya onaylatmış ve yapılacak imalatlarda kullanılacak malzemelere ilişkin sipariş formu düzenlenerek 25/04/2017 tarihinde imalatın tamamlanacağı işin biteceği kararlaştırılmıştır, yapılacak olan imalata ilişkin bedele mukabil olarak müvekkili firma tarafından QNB Finansbank A.Ş.

Garajlar Şubesine ait ... seri numaralı 30/07/2017 keşide tarihli 24.500 TL tutarlı çekin keşide edildiğini, ancak davalı firmanın sözleşme gereği imalatları 25/04/2017 tarihine kadar da herhangi bir bildirimde bulunulmadığını, davalı firmanın sözleşme gereğince edim ve taahhütlerini belirlenen tarihte yerine getirmediğini, bu nedenle taraflar arasındaki sözleşmenin haklı nedenle feshedildiğini, müvekkili firma tarafından davalı firmaya işin sözleşmede belirtilen sürede bitrilip teslim edilmediği halde iş bedeli için mezkur çek verildiğini,

şekil şartları bakımından tam ve geçerli olan bedelsiz kalmış olan mezkur çekin karşı tarafça takibe konması konusunda haklı endişeleri olduğunu, nitekim bu hususta ayrıca çekin keşide tarihi 30/07/2017 tarihi olup, ibraz edildiğinde muhatap banka tarafından çek bedeli ödendiği takdirde bedelin geri tahsili şüpheli olacağından tahsilde güçlük çekilebileceğinden haksız ödemenin önüne geçmek amacıyla müvekkili firma çek bedelini ve haksız çıkılması halinde çek alacaklarının uğrayacağı muhtemel zararları karşılayacak mahiyette mahkemenin belirleyeceği teminat tutarını mahkeme veznesine depo etmeye hazır olduğunu,

bu nedenlerle QNB Finansbank A.Ş. Garajlar Şubesine ait ... seri numaralı, 30/07/2017 keşide tarihli 24.500,00 TL bedelli çek hakkında ödeme yasağı konulmasına, çek ile ilgili olarak müvekkili firmanın davalı firmaya borçlu olmadığının tespitine ve çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Davacı tarafın sözleşmeden kaynaklı edimlerini yerine getirmediğini, taraflar arasında yapılan sözleşme ile 29.500 TL ödeme karşılığı aralarında anlaşılan malların davacıya teslim edileceğini, davacı tarafça bu işe karşılık olarak 24.500 Tl lik çek verildiği hususunun doğru olduğunu, ancak bakiye 5.000 TLnin ödenmediğini, davacı tarafın haksız olarak sözleşmenin feshine çalıştığını, davacının tek taraflı olarak sözleşmeyi feshetme hakkı olmadığını, müvekkilinin davacının mallarını almaması nedeniyle ek masrafları yapmak zorunda kaldığını, davaya konu sözleşmenin halen ayakta olup, bakiye bedelin ödenmesi halinde malların davacıya derhal teslim edileceğini, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, cevaba cevap dilekçesi, ikinci cevap dilekçesi, tarafların karşılıklı beyan dilekçeleri, Bursa 16. Noterliğinin 04/05/2017 tarih, ... yevmiye nolu ihtarname, 03/04/2017 onay tarihli proje taslakları, 03/04/2017 tarihli sipariş formu, 03/04/2017 tarihli tahsilat makbuzu, çek görüntüsü, bilirkişi raporu, yazılan müzekkere cevapları.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ SONUÇ

Dava, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunun 72. Maddesine dayalı kambiyo senedine dayalı menfi tespit istemine ilişkindir.

Taraflara usulune uygun davetiye tebliğ edilerek taraf teşkili sağlanmıştır.

Dava konusu malların bulunduğu mahalde 14/09/2018 tarihinde keşif yapılarak, taraflar arasındaki ilişkinin satış sözleşmesi mi eser sözleşmesi mi olduğu, taraf iddia ve savunmaları hususunda rapor aldırılmak üzere dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiştir.

Bilirkişi heyeti tarafından mahkememize sunulan 10/10/2018 havale tarihli bilirkişi raporunda özetle: Davalı şirketin deposunda sözleşme gereği ürünlerin tam ve eksiksiz üretildiği ve mevcut olduğunu, sözleşmenin eser sözleşmesi olduğu, sözleşmeye göre yapılan ürünlerin maddi değer olarak %82'sinin ölçülü ürün, %18'ininde ticari ürün (Al-Sat) olduğu mütalaa edilmiştir.

Taraflar arasında 03/04/2017 tarihli iskontolu bedel 28.460 TL ilave kdv özel iskontolu bedel 25.000 TL bedel ilave %18 kdv olan mutfak sistemi yapım işi sözleşmesi düzenlendiği, teslim tarihi 25/04/2017 tarih, ödeme şekli: Siparişte tahsil edilmek üzere 24.500 TL' lik 90 gün vadeli çek kalan bakiye teslimat öncesi nakit olarak tahsil edilecek ve tahsilat öncesi nakit kısmın tahsili ürünler fabrikadan çıkmadan önce yapılır.(Müşteri ürünleri sevkiyat öncesi fabrikada kontrol edebilir.)

Davacının yanlar arasında kurulduğunu ileri sürdüğü akdî ilişki, yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi ile TBK'nın 470 ve izleyen maddelerinde düzenlenmiş bulunan Eser Sözleşmesi niteliğindedir..

Eser sözleşmesi, karşılıklı edimleri içerir bir iş görme aktidir. Yüklenicinin edimi, eseri meydana getirmek ve iş sahibine teslim etmek, iş sahibinin karşı edimi ise teslim edilen eserin bedelini ödemektir.

O halde somut olayda toplanan delillerden, taraflar arasında 03/04/2017 tarihli 25.000 TL ilave %18 kdv 29.000 TL bedelli olan mutfak sistemi yapım işine dair eser sözleşmesi düzenlendiği, davacının iş sahibi davalı ise yüklenicidir. Davacı tarafından QNB Finansbank A.Ş.

Garajlar Şubesine ait ... seri numaralı 30/07/2017 keşide tarihli 24.500 TL tutarlı çekin keşide edildiği işin süresi içinde yapılmadığından sözleşmenin haklı olarak fesih edildiğini çek sebebiyle borçlu olmadığının tespiti ileri sürüldüğü, davalı ise işin yapıldığını ürünlerin hazır olduğunu ancak bakiye bedelin ödenmediğinden teslim edilmediğini savunduğu anlaşılmakla uyuşmazlık, eser sözleşmesinde işin süresi içinde yapılıp yapılmadığı bedelin ödenip ödenmediği ve sözleşmenin davacı tarafından feshinin haklı olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

Yukarıda açıklandığı üzere, eser sözleşmesi, karşılıklı edimleri içerir bir iş görme aktidir. Yüklenicinin edimi, eseri meydana getirmek ve iş sahibine teslim etmek, iş sahibinin karşı edimi ise teslim edilen eserin bedelini ödemektir. Ancak taraflar arasında düzenlenen sözleşmede imzanin inkar edilmediğinden sözleşme koşullarının tarafları bağladığı sabittir. Sözleşmede iş bedelinin 25.000 TL ilave %18 kdv 29.000 TL olduğu sabittir.

Ödeme şekli ve zamanı ise " Siparişte tahsil edilmek üzere 24.500 TL' lik 90 gün vadeli çek kalan bakiye teslimat öncesi nakit olarak tahsil edilecek ve tahsilat öncesi nakit kısmın tahsili ürünler fabrikadan çıkmadan önce yapılır." şeklinde olup davacı tarafından 24.500 TL bedelli çek verilmiş ancak bakiye 4500 TL kısım ödenmediği gibi davacı vekilinin duruşmadaki beyanları ile sözleşme bedelinin 25.000 TL olduğu bakiye kısmın inkar edildiğinden 4.500 TL bedelin ödenmediği sabittir.

Eser sözleşmelerinde öncelikle yüklenicinin işini yapması sonrasında iş bedelinin ödenmesi öngörülmüşken taraflarca düzenlenen sözleşmede ise iş sahibi olan davacının asli edimi olan iş bedelinin ödenmesi ödeme şeklinin tarafların kararlaştırdığı gibi bakiye kısmın ürünlerin fabrikadan çıkmadan önce yapılması sebebiyle,

öncelikle bedelin ödenmesi sonrasında işin teslimi öngörüldüğünden sözleşmenin tarafları bağlayacağı ve yapılan keşif ile bilirkişi incelemesinde sözleşmeye konu ürünlerin hazır olduğundan ayrıca davacının tacir olup bütün iş ve işlemlerinde basiretli olarak hareket etmesi gerektiğinden sözleşmede açıkça ödeme şekli ve miktarına aykırı olarak sözleşmenin davacı tarafından feshinin haklı olmadığından borçlu olmadığına dair iddianın ispat edilmediğinden davanın reddine,

ihtiyati tedbir uygulanarak davalının alacağına kavuşmasının engellenmediğinden lehine kötü niyet tazminatının koşulları oluşmadığından reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

Hakim ... ¸e-imzalıdır.