Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/1201 K.2021/1061

Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle; .taraflar arasında imzalanan 01/03/2015 tarihli sözleşme uyarınca müvekkilinin Yıldırım ilçesinde 62 daire 4 dükkan ve kreş inşaatının yapım işini taşeron sıfatıyla yerine getirdiğini, ancak davalının sözleşmesi gereği ödemesi gereken bedelden 6.683.847 TL'yi ödemediğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 500.000,00 TL 'nin davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir. Davacı vekili 20/10/2021 tarihli dilekçesi ile, talebini 4.999.047,91 TL olarak ıslah ettiğini bildirmiştir.

CEVAP

Davalı vekili vermiş olduğu cevap dilekçesinde özetle; açılan davayı kabul etmediğini, müvekkili şirketin, davacı şirkete borcu bulunmadığını aksine alacaklı konumda olduğunu, davacı şirketin edimlerini tam olarak yerine getirmediğini, yapı kullanma izni alınamadığını, müvekkilinin Ziraat Bankası hesabından, davacı şirketin İş Bankası hesabına toplam 1.222.000 TL ödeme yaptıklarını, müvekkilinin davacı şirketin borçlarına karşılık 1.592.300 TL ödeme yaptığını, müvekkili şirketin Akbank ve Garanti Bankası çekleriyle 37 adet, davacı şirketin borçlarına karşılık çeşitli firmalara 1.653.375 TL ödeme yaptığını,

davacı şirketin Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmesi ile müvekkili şirkete bırakılan dairelerin satışlarını gerçekleştirdiğini bu bedelleri 7.204.500,00 TL kendi uhdesine aldığını, davanın 6.683.847-TL üzerinden açılması ve harcın buna göre alınması gerektiğini, ayrıca davacıya ödemeler yapıldığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

KANITLAR

Sözleşme, Bilirkişi raporları,

KANITLARIN DEĞENDİRİLMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME

Dava; taraflar taraflar arasında imzalanan 01/03/2015 tarihli davalıya ait inşaatın kaba ve ince işçiliğinin yapılmasına ilişkin sözleşmesi gereğince edimini yerine getiren davacının sözleşme gereği alacağının tahsiline ilişkindir. Taraflarca gösterilen kanıt ve belgeler toplanmış, çeklerin ödenip ödenmediği ilgili bankalar sorulmuş, taraflar arasındaki alacak borç ilişkinin açıklığa kavuşturulması yönünden, konusunda uzman inşaat mühendisi, SMMM bilirkişi eşliğinde mahallinde keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılarak, bilirkişilerden rapor aldırılmıştır.

Bilirkişi kurulu tarafından düzenlenen 09/10/2019 tarihli bilirkişi kurulu raporunda; dosya kapsamında eksikliklerin olduğu tamamlanmasından sonra raporun yazılmasının uygun olacağı; davalı şirket tarafından herhangi bir ticari defter ve belge bilirkişi incelemesine ibraz edilmediğini, davalı şirket muavin defter dökümüne göre;

davacı şirket tarafından, davalı şirkete düzenlenen 01.06.2017 tarih 150039 nolu 684.400 TL bedelli faturanın davalı şirket kayıtlarında olmadığı buna rağmen davalı şirketin, davacı Şirkete 31.12.2018 tarihinde 1.678.544,31 TL borçlu gözüktüğü, davacı şirket tarafından bilirkişi incelemesinde, banka hesap ekstreleri ibraz edilmediği, davacı şirketin ticari deflerlerine göre dava tarihinde; davacı şirketin, davalı şirketten 6.335.847,91-TL alacaklı gözüktüğü; mahkemece müzekkere yazılarak, Yıldırım Vergi Dairesi.

Müdürlüğü'nden davalı şirket'in, (06/2017 dönem KDY beyannamesi ve BA Formu, düzeltme beyannameleri verilmişse, düzeltme beyannameleri de), .... Kredi- ....

Finansbank-Ziraat Bankası-Garanti Bankası-İş Bankası-Halkbank 'tan davalı şirket ve Mustafa Başaran'a ait — (01.03.2015- 31.05.2018) tarihleri arasındaki hesap hareketlerinin istenmesi yine, mahkemece müzekkere yazılarak davacı şirket ve ..... ve .... ..... 'a ait (01.03.2015-31.12.2017) tarihleri arasındaki hesap hareketlerinin istenmesi, davalı şirket tarafından, davacı şirketin borçlarına karşılık verdiğini iddia ettiği Garanti Barıkası ve Akbank'a ait çek fotokopilerinin gelmeyenlerin ilgili bankalardan çek fotokopilerinin istenmesi,

Yıldırım Tapu Müdürlüğünden 5008 Ada 7 Parsel sayılı taşınmazın, A Blok 1-20 arası bağımsız bölümler, B Blok 1-18 arası bağımsız bölümler, C Blok 1,2,3,9,10,15,16,17,18 nolu bağımsız bölümler ile tapu kayıtlarına göre tapuda satış işleminin kim tarafından gerçekleştirildiği ve satış bedelleri ilgili dökümlerin getirtilmesi, davalı şirket; davacı şirketin, dairelerin satışını ve bedellerini tahsil ettiğini iddia ettiğini, davalı şirket tarafından, davacı şirketin tahsil ettiği bedellere ait tahsilat belgelerinin sunulması gerektiği, davalı şirketin sunduğu satış sözleşmeleri ile tapudaki satışların farklı kişiler olduğu, davalı şirket.

Muavin defter kayıtlarında, davacı şirkete ödeme olarak kaydedilen bedellerden, dava dosyasında ödeme bakiyesi bulunmayanların belgelerinin sunulması; davalı şirket iş karşılığı olarak; hangi firmaya hangi daire satışlarının yapıldığı ve bedelleri ve belgelerinin sunulması; yine dava dosyasında dava konusu Yıldırım İlçesi 5008 Ada 7 Parsel de yapılan yapılara ait Mimari Projeler, Yapı Ruhsatı ve Yapı Kullanma İzni bulurmadığın teknik olarak inceleme yapılması mümkün olmadığının bildirildiği görülmüştür.

Bilirkişi raporunda belirtilen eksik belgeler celp edilmiş, Yıldırım Belediye Başkanlığına yazı yazılarak , 5008 ada 7 parsel sayılı taşınmaza ait mimari projeler, yapı ruhsatı ve yapı kullanım izninin mahkememiz dosyasına getirtilmiştir.

Gelen belgelerin incelenmesi ayrıca taraf vekillerinin kök rapora itirazlarının açıklığa kavuşturulması, davalı defterleri ile dosya SMMM bilirkişilere tevdii edilerek, bilirkişilerden tarafların iddia ve savunmaları ve daha önce davacı defterleri incelenerek hazırlanan davacı defterleri de göz önüne alınarak ek rapor düzenlenmesi istenilmiştir.

yönünden bilirkişi kurulundan ek rapor aldırılmıştır.

Alınan 05.06.2021

tarihli ek raporda; Bursa 2.Asliye Ticaret Mahkemesi 2018/1201 Esas sayılı mevcut dosya muhteviyatının,

davacı şirkete ait 2015-2016-2017-2018 yılları (yevmiye, defteri kebir, envanter) defterlerinin,dava dosyasına bankalardan gelen mevcut banka hesap ekstrelerinin, dava dosyasına bankalardan gelen mevcut çek fotokopilerinin

incelenmesi sonucu;

davalı şirket tarafından herhangi bir ticari defter ve belge bilirkişi incelemesine ibraz edilmediği, davacı şirketin 2015-2016-2017-2018 yılları ticari (yevmiye-defteri kebir-envanter) defterlerinin

açılış tasdiklerinin ve (yevmiye) defterlerinin kapanış tasdiklerinin yaptırıldığı, Yıldırım Tapu Müdürlüğü'nün cevap yazılarına göre,

tapuda satış işlemlerinin tamamına yakınının davalı şirket yetkilisi Mustafa Başaran tarafından

gerçekleştirildiği, davacı şirketin yetkililerinin tapuda herhangi bir satış işlemi yapmadığı,

davalı vekili tarafından dava dosyasına sunulan taşınmaz vaadi satış sözleşmelerine göre; tapuda satış

işlemi yapılarken satış bedellerinin düşük gösterildiğinin anlaşıldığı (düşük gösterme vergi kaçırmak

amacıyla yapılmaktadır.),

davacı şirketin ticari defterleri, davalı vekilinin dava dosyasına sunduğu muavin dökümüne göre;

31.12.2015 tarihinde davacı şirketin davalı şirketten 1.613.826,33 TL alacaklı gözüktüğü, davacı ve

davalı şirkette aynı tutarın gözüktüğü,

31.12.2016 tarihinde davacı şirketin davalı şirketten 3.901.407,91 TL alacaklı gözüktüğü, davalı şirkette

de 3.901.378,70 TL gözüktüğü, netice itibari ile davacı ve davalı şirkette aynı tutarın gözüktüğü,

31.12.2017 tarihinde ve dava tarihinde davacı şirketin, davalı şirketten 6.335.847,91 TL alacaklı

gözüktüğü,

31.12.2017 tarihinde davalı şirketin, davacı şirkete 3.380.290,91 TL borçlu gözüktüğü,

muavin dökümüne göre; 31.01.2018 tarihinde davalı şirketin (daire bedeli virmanı) açıklaması altında

davacı şirkete 1.480.000 TL borç kaydı girdiği buna ait belge olmadığı, davalı şirket muavin defter dökümüne göre; davacı şirket tarafından, davalı şirkete düzenlenen

01.06.2017 tarih 150039 nolu 684.400 TL bedelli faturanın davalı şirket kayıtlarına alınıp çıkarıldığı, buna rağmen davalı şirketin, davacı şirkete dava tarihinde 1.900.290,91- TL borçlu gözüktüğü,

davalı şirketi vekilinin davalı şirketin , davacı şirketin 3.kişilere olan borçlarını ödediğini belirttiği,

davalı şirket tarafından, ... Tesisat Müh. Ltd. Şti.'ne 05.07.2017 tarihinde 348.000 TL'nin banka

hesabına gönderildiği, davacı şirket tarafından bu ödeme ticari defterlerinde, davalı şirkete alacak olarak

kaydedildiği, davalı şirket tarafından, Yunus Zeytinci TEB hesabına 45.500 TL (1454 nolu ... A.Ş. çekinin geriye

kalanı) olarak gönderildiği, davacı şirket tarafından bu ödeme ticari defterlerinde, davalı şirkete alacak

olarak kaydedildiği,

davalı şirketin, davacı şirket adına 3. kişilere ödeme yaptığını belirttiği ödemelerden yukarıdaki ödemeler

dışındaki ödemelerin, davacı şirketin ticari defter kayıtlarında yer almadığı,

davalı vekili tarafından, davalı şirketin,davacı şirketin 3.kişilere olan borçlarına

karşılık Garanti ve Akbank çekleri ile toplam 1.653.375 TL ödeme yapıldığını belirttiği,

raporda detaylı olarak belirtildiği üzere; dava dosyasına gelen mevcut çek fotokopilerine

göre; çeklerde davacı şirketin cirosunun bulunmadığı, davacı şirketin borçlu olduğu firmalara;

davalı şirketin çeklerle ödeme yapması için davacı şirket tarafından ,davalı şirkete verilmiş herhangi bir

belge talimat olmadığı, bazı çeklerin bankaya ibrazının olmadığı, iptal çeklerin olduğu,

davalı şirketin, davacı şirket borçlarına karşılık 3. kişilere

ödeme yapıldığını borçtan mahsup edilmesi gerektiğini belirttiği üzere davalı şirket tarafından yapılan ödemelerde ödeme

açıklamasında ..... A.Ş. adına yapıldığına dair açıklama olmadığı, davacı şirketin borçlu olduğu firmalara;

davalı şirketin banka yoluyla ödeme yapması için davacı şirket tarafından ,davalı şirkete verilmiş

herhangi bir belge talimat olmadığı,davacı şirket tarafından, davalı şirkete (04.09.2015-01.06.2017) tarihleri arasında + 8.011.347,91

düzenlenen 14 adet hak ediş fatura bedelleri toplamı, davalı şirket tarafından, davacı şirketin banka hesabına (30.06.2015-21.03.2016) tarihleri - 1.252.000,00

arasında gönderilen ödemeler toplamı , davacı şirket tarafından borçlularına ödeme olarak verilen çeklerin, davalı şirket - 570.300,00

tarafından (20.12.2016-28.02.2017) tarihleri arasında (... A.Ş. ...... çeki

ödemesi) açıklaması ile banka yoluyla ödenmesi

davalı şirket tarafından, davacı şirketin borçlarına karşılık ... Tesisat Müh. Ltd. Şti.'ne - 348.000,00

05.07.2017 tarihinde gönderilen (Davacı şirketin ticari defterlerinde kayıtlı)

Taşınmaz Vaadi Satış Sözleşmesi (..... ..... ) Dubleks daire alışı- Davacı şirket - 350.000,00

tarafından tahsil edilen, Taşınmaz Vaadi Satış Sözleşmesi (.... ....) daire alışı- Davacı şirket tarafından tahsil edilen 82.000,00 TL, Taşınmaz Vaadi Satış Sözleşmesi (Hüseyin Sivri) daire alışı- Davacı şirket tarafından tahsil edilen 140.000,00 TL ...... ..... (Tapuda) daire satışı var, ..... tarafından .... ..... hesabına gönderilen 270.000,00-TL gönderilen toplam tutar 3.012.300,00

TL olup, davacı şirketin davalı şirketten alacağının 4.999.047,91-TL olup, davacı şirketin, davalı şirketten dava tarihinde 4.999.047,91 TL alacaklı olduğu,

mahkemece hukuki değerlendirme sonucu; davalı şirketin, davacının borçlu olduğu kişilere

borcuna mahsuben yaptığını iddia ettiği ödemelerin (çek, banka hesabına ödeme, daire

verilmesi), davalı şirketin borcundan düşmesine karar vermesi halinde; davacı şirketin davalı şirketin ve 3. kişiler ile ilgili ticari defter ve belgelerin incelenmesi gerektiği,

yönündeki tespit ve kanaatinin bildirildiği görülmüştür.

Davacı ticari defterleri usul ve yasaya uygun tutulmuştur.

Davalıya yapılan ihtarlara rağmen muavin defterlerini ibraz etmiş ancak ticari defterlerini ibraz etmemiş,30/06/2020 tarihli oturumda davacı defterlerine itibar edileceği ihtarı yapılarak kesin süre verilmesine rağmen davalı tarafça ticari defterleri ibraz edilmemiştir.

Davacı ticari defterlerine göre 2017 yılı sonu itibarıyla davalıdan 6.335.847,91 TL alacaklıdır.Davalı muavin kayıtlarına göre ise davalı 3.380.290,91 TL borçludur.

Davalı şirket vekili ,müvekkili şirketin ,davacının borçlu olduğu şirketlere onun adına ödeme yaptığını iddia etmiş ise de, davacı defterlerinde kayıtlı olan ... Tesisat Ltd.Şti ye yapılan 348.000 TL ve Yusuf Zeytinci'ye yapılan 45.500 TL ödeme dışındaki 1.653.375 TL tutarında çek ve parayla ödeme yaptığı iddiasını ispatlayamamıştır.

Yine davalı vekili,davacının inşa ettiği binada müvekkiline bırakılan bazı taşınmazları davacının satarak parasını aldığı ve müvekkiline vermediğini iddia etmiş ise de,incelenen tapu kayıtlarından davacının davalıya ait dairelerin tapuda satışını yaptığı ıspat edilememiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) hükümlerine göre: Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir. (HMK 222/1) Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır (HMK 222/2).

Bu şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması ve defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerektiği ise üçüncü fıkrada düzenlenmiştir.

Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur (HMK 222/4).

Ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması gerekir. Karşı taraf defterleri incelenmediği takdirde dayanan tarafın kendi defterindeki kayıtların lehe delil olması mümkün değildir.

Karşı taraf ticari defterlerini sunmadığı takdirde ise bu davranışı ile kendi ticari defterlerinin davacı defterleri ile uyumlu olup olmadığının incelenmesine engel olduğundan, engel olduğu sonucun varlığını kabul etmiş sayılmalıdır.

Tacir olup ticari defter tutmak zorunda olan davalı taraf, ticari defterleri bulunmadığını ileri süremeyeceğinden verilen kesin süreye rağmen ticari defterini ibraz etmediğinden HMK 220/3. madde gereğince sunmaktan kaçındığı belgelerdeki (ticari defterlerindeki) kayıtların, karşı taraf defterindeki kayıtlara uygunluğu kabul edilmiştir.

Sahibi lehine delil olma vasfında olan davacı defterlerine göre davacının davalıdan alacaklı olduğu anlaşıldığından davanın kabulüne karar verilmiştir.

Davacı gideri; · 100,20 TL ilk gider · 3.200,00 TL bilirkişi ücreti, · 317,70 TL tebligat ve posta gideri, · 3.617,90-TL toplam gider,