Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/14 K.2018/2

Mahkememize tevzi edilen Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA VE SAVUNMA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkilinin, keşideci sıfatı kendi adına düzenlenmiş Albaraka Türk Katılım Bankası A.Ş.

Bursa Şubesine ait ......... çek numaralı çeki boş halde kaybettiğini tüm aramalarına rağmen bulamadığını, bunun üzerine ilgili bankaya dilekçe ile; müvekkili şirket hesabına ait çek karnesinde bulunan ....... çek numaralı çekin kaybolduğunun bildirildiğini , çekin 3. Kişilerce keşide edilip kullanılmak istendiğinde ilgili çekin ödenmemesi için gerekli tedbirlerin alınması talep edildiğini, her ne kadar TTK’nın ilgili hükümleri gereği keşideci çek iptali davası açamasa da,

müvekkilinin ileride telafisi güç ve imkansız zararlarının doğmasını engellemek adına söz konusu çek hakkında iptal davası açmak ve ödemeden men yasağı konulmasını talep etme zorunluluğu hasıl olduğunu belirterek, Keşideci sıfatı müvekkilime ait olan Albaraka Türk Katılım Bankası A.Ş.

Bursa Şubesine ait ..... çek numaralı çekin iptaline, Telafisi güç zararların önüne geçebilmek adına ihtiyati tedbir niteliğinde olmak üzere ilgili çek için ödemeden men yasağı konulmasına, karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Dava dilekçesi.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ SONUÇ

Dava, 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanununun 818/1-s ve 757.maddesi kapsamında çek iptali istemine ilişkindir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun iptali düzenleyen "Önleyici önlemler" başlıklı 757. maddesinde;

'' (1) İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir.

(2) Mahkeme, ödemeyi meneden kararında muhataba, vadenin gelmesi üzerine poliçe bedelini tevdi etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir."

"İade davası" başlıklı 763. maddesinde ise;

'' (1) Elden çıkan poliçe mahkemeye sunulursa, mahkeme, iade davası açması için dilekçe sahibine uygun bir süre verir. Dilekçe sahibi bu süre içinde dava açmazsa, mahkeme, poliçeyi, sunmuş olana geri verir ve muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır." düzenlemesine yer verilmiştir.

Kanunun "İptal kararı" başlıklı 764. maddesi uyarınca;

''(1) Elden çıkan poliçe, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir.

(2) Poliçenin iptaline karar verilmiş olmasına rağmen, dilekçe sahibi kabul edene karşı poliçeden doğan istem hakkını ileri sürebilir." Hükümleri yer almaktadır. Anılan maddeler uyarınca, çekin iptaline ilişkin dava açma hakkı çeki kaybeden hamile aittir. Çekin hamili çekin iptal davasını olumlu şekilde sonuçlandırdıktan sonra çek bedelini çekin keşidecisinden talep edebilir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulun 2013/11-1884 Esas ve 2015/1059 Karar sayılı İlamında vurgulandığı üzere)

Bu nedenle hem yasal düzenlemedeki açıklık hem de geçerliliğini sürdüren istikrarlı Yargıtay uygulaması dikkate alındığında, keşidecinin çek iptali davası açmasına yasal olanak bulunmadığı kabul edilmelidir. Keşideci - hesap sahibinin kaybettiği, çaldırdığı yada benzer şekilde elinde çıkan çek veya çek yaprağı ile ilgili olarak kendisinden talepte bulunulması halinde, hak iddia edene karşı menfi tespit davası açması mümkündür.

Davacı vekili dava dilekçesinde kaybolan çekin boş çek yaprağı olduğunu bildirmiştir.

Davacı vekilinin beyanına göre, çekin doldurulmamış olduğu anlaşılmaktadır. Doldurulmamış boş çek yaprakları kambiyo vasfı taşımazlar, bu husus davanın esasıyla ilgili olup öncelikle , davacının davacı sıfatını değerlendirilmesi gerekir.

Sonuç olarak, iptali istenen çek yaprağının davacıya ait olması nedeniyle, davacının keşideci konumunda olmasından dolayı, çekin cirantası, hamili ya da çek üzerinde hak sahibi olan kişinin dava açmadığından, davacının aktif husumet ehliyetinin bulunmadığı anlaşılmakla HMK' nın 114/1-d ve 115/2. Maddeleri gereğince davanın dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar vermek gerekmiştir.

Diğer yandan davacı vekilinin ihtiyati tedbir isteminin, çekin iptaline yönelik açılan davada dava şartı sebebiyle davanın reddine karar verildiği ve yaklaşık olarak uyuşmazlık konusu hakkında davacı açısından ispat edilemediğinden ödemeden men yasağı konulmasına dair ihtiyati tedbir isteminin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır